۱۳ مهر ۱۴۰۱
به روز شده در: ۱۳ مهر ۱۴۰۱ - ۱۸:۰۴
فیلم بیشتر »»

ببینید | ماجرای چند دقیقه‌ای که زاهدی‌ وفا وزیر بود

ببینید | لپ‌تاپی کوچک اندازه کف دست

کد خبر ۸۴۶۱۹۴
تاریخ انتشار: ۱۵:۴۷ - ۰۵-۰۴-۱۴۰۱
کد ۸۴۶۱۹۴
انتشار: ۱۵:۴۷ - ۰۵-۰۴-۱۴۰۱
سازها و صداها
کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی
کمانچه در میان سازهای ایرانی این شانس را داشته است که در فهرست میراث ناملموس ایران در یونسکو به ثبت برسد.

عصر ایران؛ سحر طاعتی ــ کمانچه یکی از قدیمی‌ترین سازهای موسیقی ایران است که پس از تار مهم‌ترین ساز موسیقی ایرانی محسوب می‌شود. برخی آن را متعلق به دوران پیش از حمله اعراب و ورود اسلام به ایران می‌دادند اما نخستین ردپای ساز کمانچه را می‌توان در کتاب موسیقی «الکبیر» ابونصر فارابی که متعلق به سده چهارم هجری است، مشاهده کرد چرا که فارابی در این کتاب از کمانچه با نام عربی آن ،رباب یاد کرده است. هر چند که بر اساس اطلاعات تاریخی اولین کمانچه در دروه صفویه ساخته شده و در همان دوران و حتی قاجار نیز کمانچه یکی از مهمترین و اصلی‌‌ترین ساز موسیقی ایرانی بوده است.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

این ساز زهی ـ آرشه‌ای از زمان شکل‌گیری‌اش تا به امروز تغییرات ساختاری زیادی داشته است به طوری که از ابتدا با سه سیم و بدون سیم‌گیر ساخته شده بود و در واقع سیم‌ها به خود ساز وصل بودند که  بعدها با آمدن ویلن به ایران علاوه بر اضافه شدن یک سیم دیگر به کمانچه‌، با تقلید از تاندور ویولن (پیچ‌های کوچک تنظیم کوک)، این بخش نیز به آن اضافه شد. ویلن حتی در استفاده از نوع سیم‌های کمانچه نیز بی‌تاثیر نبوده به طوری که با آمدن این ساز غربی، سیم‌های ویلن جایگزین سیم‌های ابریشمی کمانچه شد که از روده تابیده شده حیوانات ساخته می‌شد.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

کمانچه علاوه برکاسه، دسته و سر، در انتهای تحتانی دارای پایه‌ای است که روی زمین یا زانوی نوازنده قرار می‌گیرد. شکم ساز کروی شکل است که مقطع نسبتاً کوچکی از آن در جلو به دهانه‌ای اختصاص یافته و روی دهانه پوست کشیده شده و روی پوست، خرک قرار گرفته است. سر ساز متشکل از جعبه گوشی‌ها است که در دو طرف آن هریک دو گوشی وجود دارد که سیم‌های کمانچه به وسیله‌ی این گوشی، کوک و محکم می‌شوند.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

کمانچه در بسیاری از مناطق مختلف ایران با نام‌های متفاوتی نواخته می‌شود به طوری که در سیستان و بلوچستان این ساز قیچک و در لرستان تال نام دارد. کمانچه آذری، ترکمنی و گونه‌های دیگری نیز وجود دارد که هر کدام راوی رپرتوار منطقه خود هستند. طی سالهای اخیر برای گستردگی صدای این ساز، کمانچه آلتو و باس نیز ساخته شده است.

کمانچه در میان سازهای ایرانی این شانس را داشته است که در فهرست میراث ناملموس ایران در یونسکو به ثبت برسد.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

میرزا محمد و استاد معصوم کمانچه‌ای نوازندگان دوره صفویه،‌خوش نواز، موسی کاشی و باقرخان رامشگر از نوازندگان دوره ناصری بودند که پس از آنها اسماعیل خان، حسین خان اسماعیل زاده فرزند اسماعیل خان، رکن الدین مختاری، ابوالحسن صبا، شهباز برمکی، ابراهیم منصوری، حسین یاحقی، علی اصغر بهاری، مجتبی میرزاده، رحمت الله بدیعی نوازندگی کمانچه را ادامه دادند تا به امروز که شاهد کمانچه‌نوازان معاصری چون کیهان کلهر، اردشیر کامکار، علی اکبر شکارچی، فرج علیپور، داوود گنجه‌ای و دیگران هستیم.

قطعه انتخاب شده برای شنیدن صدای کمانچه، نوازندگی استاد علی اصغر بهاری در حافظیه شیراز است.

اجرای کمانچه توسط علی‌اصغر بهاری

ارسال به دوستان
کارچر
وجود ۱۰۰۰ مدرسه کانکسی در کشور وزیر کشور در تماس تلفنی با استاندار آذربایجان غربی: همه ظرفیت‌ها در امدادرسانی به زلزله‌زدگان به کارگرفته شود سکوت آنجلینا جولی در مورد طلاقش از برد پیت شکست دیدار پرسپولیس و سپاهان بدون تماشاگر شد نمازی: عمان نقش حیاتی در آزادی من ایفا کرده است بازداشت یک مقام ارشد داعش در افغانستان وقوع انفجار در کابل سرپرست دادسرای جنایی تهران: فوت نیکا شاکرمی با ناآرامی‌هلای اخیر ارتباطی ندارد/ آثار گلوله و ساچمه در بدن جسد مشاهده نشده/ هنوز انگیزه ورود این خانم به ساختمان نیمه کاره مشخص نشده مسئول نمایندگی ولی فقیه در سپاه بوشهر: در شرایطی قرار گرفته‌ایم که باید از استحاله فرهنگی جامعه ترسید اژه‌ای: کسی که حقش نیست نباید بازداشت شود نماینده روسیه در وین: احتمالا مذاکرات هسته‌ای از ماه آینده از سر گرفته شود با فاحشه خواندن معترضان به دنبال گفت‌وگو هستیم؟ تحویل تمامی کارت‌های ملی هوشمند تا سه ماه آینده دادستان کل کشور: وکیل خانواده امینی حرف‌های بدون مدرک مطرح می‌کند/ این چه حقوقدانی است که پیش از اعلام نظر مرجع قانونی، آن را قبول ندارد اورژانس: ۹۳ آمبولانس در آشوب‌های اخیر از چرخه خدمت خارج شدند
وب گردی
وبگردی