فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۴۶۱۹۴
تاریخ انتشار: ۱۵:۴۷ - ۰۵-۰۴-۱۴۰۱
کد ۸۴۶۱۹۴
انتشار: ۱۵:۴۷ - ۰۵-۰۴-۱۴۰۱
سازها و صداها

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی
کمانچه در میان سازهای ایرانی این شانس را داشته است که در فهرست میراث ناملموس ایران در یونسکو به ثبت برسد.

عصر ایران؛ سحر طاعتی ــ کمانچه یکی از قدیمی‌ترین سازهای موسیقی ایران است که پس از تار مهم‌ترین ساز موسیقی ایرانی محسوب می‌شود. برخی آن را متعلق به دوران پیش از حمله اعراب و ورود اسلام به ایران می‌دادند اما نخستین ردپای ساز کمانچه را می‌توان در کتاب موسیقی «الکبیر» ابونصر فارابی که متعلق به سده چهارم هجری است، مشاهده کرد چرا که فارابی در این کتاب از کمانچه با نام عربی آن ،رباب یاد کرده است. هر چند که بر اساس اطلاعات تاریخی اولین کمانچه در دروه صفویه ساخته شده و در همان دوران و حتی قاجار نیز کمانچه یکی از مهمترین و اصلی‌‌ترین ساز موسیقی ایرانی بوده است.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

این ساز زهی ـ آرشه‌ای از زمان شکل‌گیری‌اش تا به امروز تغییرات ساختاری زیادی داشته است به طوری که از ابتدا با سه سیم و بدون سیم‌گیر ساخته شده بود و در واقع سیم‌ها به خود ساز وصل بودند که  بعدها با آمدن ویلن به ایران علاوه بر اضافه شدن یک سیم دیگر به کمانچه‌، با تقلید از تاندور ویولن (پیچ‌های کوچک تنظیم کوک)، این بخش نیز به آن اضافه شد. ویلن حتی در استفاده از نوع سیم‌های کمانچه نیز بی‌تاثیر نبوده به طوری که با آمدن این ساز غربی، سیم‌های ویلن جایگزین سیم‌های ابریشمی کمانچه شد که از روده تابیده شده حیوانات ساخته می‌شد.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

کمانچه علاوه برکاسه، دسته و سر، در انتهای تحتانی دارای پایه‌ای است که روی زمین یا زانوی نوازنده قرار می‌گیرد. شکم ساز کروی شکل است که مقطع نسبتاً کوچکی از آن در جلو به دهانه‌ای اختصاص یافته و روی دهانه پوست کشیده شده و روی پوست، خرک قرار گرفته است. سر ساز متشکل از جعبه گوشی‌ها است که در دو طرف آن هریک دو گوشی وجود دارد که سیم‌های کمانچه به وسیله‌ی این گوشی، کوک و محکم می‌شوند.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

کمانچه در بسیاری از مناطق مختلف ایران با نام‌های متفاوتی نواخته می‌شود به طوری که در سیستان و بلوچستان این ساز قیچک و در لرستان تال نام دارد. کمانچه آذری، ترکمنی و گونه‌های دیگری نیز وجود دارد که هر کدام راوی رپرتوار منطقه خود هستند. طی سالهای اخیر برای گستردگی صدای این ساز، کمانچه آلتو و باس نیز ساخته شده است.

کمانچه در میان سازهای ایرانی این شانس را داشته است که در فهرست میراث ناملموس ایران در یونسکو به ثبت برسد.

کمانچه؛ یک صدای ایرانی، یک ساز جهانی

میرزا محمد و استاد معصوم کمانچه‌ای نوازندگان دوره صفویه،‌خوش نواز، موسی کاشی و باقرخان رامشگر از نوازندگان دوره ناصری بودند که پس از آنها اسماعیل خان، حسین خان اسماعیل زاده فرزند اسماعیل خان، رکن الدین مختاری، ابوالحسن صبا، شهباز برمکی، ابراهیم منصوری، حسین یاحقی، علی اصغر بهاری، مجتبی میرزاده، رحمت الله بدیعی نوازندگی کمانچه را ادامه دادند تا به امروز که شاهد کمانچه‌نوازان معاصری چون کیهان کلهر، اردشیر کامکار، علی اکبر شکارچی، فرج علیپور، داوود گنجه‌ای و دیگران هستیم.

قطعه انتخاب شده برای شنیدن صدای کمانچه، نوازندگی استاد علی اصغر بهاری در حافظیه شیراز است.

اجرای کمانچه توسط علی‌اصغر بهاری

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
آیا خانه های تسخیر شده واقعا تسخیر شده اند؟ بررسی علمی نقش اینفراساوند در ایجاد حس ترس و حضور ناشناخته اژه‌ای: خائنین را قاطعانه مجازات می کنیم و از سرزنش ابایی نداریم داعش مسئولیت ترور امام جماعت حرم حضرت زینب (س) را پذیرفت بقایی: نه می بخشیم نه فراموش می‌کنیم/ دوباره می سازیم فرمانده ارشد سپاه: آمریکایی‌ها سرگردان شده اند و چاره ای جز تسلیم ندارند نماینده مجلس: محتکران را اعدام و اموالشان را مصادره کنید احمد زیدآبادی: کودک درون ترامپ را نوازش کنید! شهر فرودگاهی امام، هلدینگ می‌شود زمین لرزه‌ ۴.۵ ریشتری در آذربایجان شرقی شنیده شدن صدای انفجارهایی در امارات فیزیکدانان زمان منفی را در محیط آزمایشگاهی اندازه‌گیری کردند چرا اغلب تصور می‌شود که نفت از دایناسورها به وجود آمده است؟ هشدار متخصصان؛ این ۳ عادت روزمره خطر سکته مغزی را دو چندان می‌کنند اگر نفخ، سردی و سنگینی معده دارید، این دمنوش‌ها را امتحان کنید طراحی نانوکامپوزیتی برای حذف و آشکارسازی یُد رادیواکتیو در آب