۱۴ بهمن ۱۴۰۱
به روز شده در: ۱۴ بهمن ۱۴۰۱ - ۲۲:۳۹
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۶۹۰۷۷
تعداد نظرات: ۱۱ نظر
تاریخ انتشار: ۰۰:۱۵ - ۱۹-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۶۹۰۷۷
انتشار: ۰۰:۱۵ - ۱۹-۰۹-۱۴۰۱
در این معبد چه خبر بوده است؟
در سکوت اینجا، تنها یک زن دهان دارد (فیلم)
زن و مرد برابر و هم‌شکل با تنی سنگی چهار هزار سال است این‌جا سکوت کرده‌اند تا رازهای این معبد باستانی در جایی که شهر یری صدایش می‌زنند ناگفته بماند. هرچند یک زن تنها سنگ ایستاده‌ایست که دهان دارد.

کیفیت پایین

کیفیت خوب

عصر ایران؛ حسن ظهوری _ ایستاده‌اند؛ با چشم‌های باز و خنجر یا شمشیری به کمر بدون آن‌که دهانی برای سخن گفتن داشته باشند. زن و مرد برابر و هم‌شکل با تنی سنگی چهار هزار سال است این‌جا سکوت کرده‌اند تا رازهای این معبد باستانی در جایی که شهر یری صدایش می‌زنند ناگفته بماند. هرچند یک زن تنها سنگ ایستاده‌ایست که دهان دارد.

بیش از ۳۰۰ سنگ ایستاده هستند و نزدیک به نیم قرن است از زیر خاک بیرون آمده‌اند. هیچ‌کس به درستی نمی‌داند آن‌ها چه کسانی هستند که این‌طور با شکوه با شمشیرهایی بر کمر در یک جا گرد هم گذاشته شده‌اند. چه کسانی آن‌ها را ساخته‌اند و چرا اینجا گذاشته‌اند؟ چرا دهان ندارند اما مسلح هستند؟

اوایل دهه ۵۰ بود که چارلز برنی این محوطه باستانی را کشف کرد. او تا پیش از انقلاب مطالعات گسترده‌ای در این منطقه انجام داد و شهر یری را به شهرتی جهانی رساند. آن زمان که کاوش می‌کرد افراد محلی به او گفتند نفرین خواهد شد مثل همین‌‌ها که کافر بودند و در کلاس درس نفرین و حالا سنگ شده‌اند. برنی اما نفرین نشد ولی پس از کاوش‌های او شهر یری برای سال‌ها نفرین شد و گلسنگ‌ها به جانش افتادند. برنی اما مثل باقی کاوش‌گران یک سئوال داشت؛ این‌ها را چه کسانی ساختند؟

شهر یری یعنی اینجا شهری است. شهری که حالا چیزی از آن باقی نمانده ولی احتمالا چهار هزار سال قبل انسان‌های زیادی این‌جا زندگی می‌کردند. چرا‌که باستان‌شناسان معتقدند هرکدام از این سنگ ایستاده‌ها، احتمالا نمادی از حضور یک خانواده در این‌جاست. در این‌جا که حالا فکر می‌کنند معبد یا مکان مقدسی بوده‌است.

شهر یری نزدیک روستای پیرازمیان؛ حدود ۶۰ کیلومتری اردبیل و ۳۰ کیلومتری مشگین شهر، کنار رودخانه قره‌سو واقع شده که تمدن‌های زیادی به خود دیده‌است. در دوران باستان این‌جا را آناتولی و قفقاز می‌خواندند که اقوام متعددی در آن می‌زیستند؛ هوری‌ها،‌ گرگر‌‌ها و کرپان‌ها. همگی جنگجو بودند اما یک قوم بود که به نگارگری مشهور است. همان‌هایی که زرتشت آن‌ها را دیویسنا یا همان دیوپرست می‌دانست؛ همان‌هایی که مخالف زرتشت بودند. کرپان‌ها

آیا سنگ ایستاده‌ها کرپان هستند؟ همین‌هایی که نگاهت می‌کنند، از هر سو که وارد شوی؟ کرپان‌ها که روزگاری در همین محدوده می‌زیستند نگارگران مشهوری بودند. همان‌هایی که بعدها در اوستا هوتخشان نامیده شدند. طبقه صنعتگر و افرازمند. می‌گویند کرپان‌ها آیین‌ها و مناسک خاصی داشتند. و تکیه‌ بر قدرت نظامی کیانیان زده بودند؛ همان‌هایی که ۹ شاه دیدند. از کی‌قباد و کی‌کاووس و کی‌خسرو تا لهراسب و گشتاسب و بهمن؛ و همای و کی‌داراب و دارا؛ و همه را زرتشت دیویسنا خطاب می‌کرد.

به سنگ‌ایستاده‌ها برگردیم؛ هرکه آن‌ها را ساخته اینچنین ساکنین این شهر باستانی را می‌دیده‌است. سندی که نشان می‌دهد آن‌ها چه شکلی داشته‌اند. چشمانی گرد و درشت با دماغی بزرگ. این‌که دهان ندارند احتمالا به آداب این مکان برمی‌گردد. آن‌چه از دو طرف سر آویزان شده مو نیست که دستان‌شان است؛چراکه همه آن‌ها پنج بخش یا پنج انگشت دارند. کمر بسته‌اند و خنجر یا شمشیری از کمر آویزان دارند. در نگارگری آن‌ها مهارت دیده می‌شود. گویی سال‌های سال، این‌چنین بر سنگ تراشیده باشند.

کوچک و بزرگ هستند، شاید به مرتبه و شهرت. یکی از همه بزرگتر است و شمشیرش هم؛ شاید او پهلوان و بزرگ این شهر بوده. کسی که قدرت زیادی داشته. و این‌ها کوچکترین هستند شاید از پایین‌ترین طبقه. برخی با مهارت ساخته شده‌اند و برخی اصلا مهارتی در ساخت‌شان وجود ندارد. در برخی سرها گرد و بیضی ساخته شده و برخی هم تخت هستند. شاید زن و مرد را این‌طو تفکیک کرده‌اند.

گفتم که هیچ‌کدام دهان ندارند به غیر از یک سنگ ایستاده، نه در جایی ویژه اما در میانه این مکان مقدس گذاشته شده‌است. او یک زن است. دهان دارد و مثل همه شمشیری بر کمر. نمی‌دانیم چرا فقط او دهان دارد اما شاید یک روحانی بوده. کسی که در این معبد می‌توانسته سکوت را بشکند و آیین را به جا آورد. او هر که هست مقام و منزلت بالایی دارد. او یک زن است که به چنین مقامی رسیده نه برابر که بالاتر از مردان.

بقایای شهر مثل دژ و یا دروازه در اطراف این محوطه ۴۰۰ هکتاری وجود دارد. این‌‌که این‌جا کرپان‌ها زندگی می‌کردند را به درستی کسی نمی‌داند. اما تنها آن‌ها بودند که نگار گری می‌کردند و زرتشتیان گفته‌اند دیو و سنگ می‌پرستیدند. مشابه این سنگ‌ها را می‌توان در قفقاز کنونی و در ترکیه یافت و شاید این‌ها از اقوام هوریانی بودند. همان‌هایی که گستره تمدن‌شان از کوه‌های زاگرس تا شرق سوریه بود و به رقیبی قدرتمند برای بابل و مصر بدل شدند.

اما این سنگ‌ ایستاده‌‌ها هرکه هستند امروز وضعیت خوبی ندارند و رو به تخریب‌اند. گلسنگ‌ها به جانشان افتاده و چهره‌شان را می‌خورد. باد و طوفان هم این‌جا امان نمی‌دهد و محلی‌ها می‌گویند برخی سنگ‌ها را برده‌اند البته مدت‌هاست این‌جا دزدی و سنگی کم نشده اما برخی گزارش‌ها تعداد این سنگ‌ها را به ۵۰۰ تا تخمین می‌زده که امروز این تعداد نیستند. 

شهر یری هنوز ثبت جهانی نشده و شاید اگر زودتر این اتفاق می‌افتاد، این محوطه که هنوز هم آن‌طور که باید، سر و سامان ندارد، بهتر و شایسته‌تر مدیریت می‌شد. هرچند همه این‌ها بودجه و پول می‌خواهد که وزارت میراث فرهنگی همیشه ندارد.

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۱۱
در انتظار بررسی: ۱۷
غیر قابل انتشار: ۰
سوسان
Iran (Islamic Republic of)
۰۰:۳۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
0
12
رد میثرائیسم یا آئین اوداریسم سومری در ایران و مناطق مختلف منطقه دیده میشود در این آئین آنایئتدی یا همان ناهید الهه تمامی مخلوقات است که به شکل یک زن کشیده میشود زردشتیان تا عهد هلنیسم بلاش با اوداریسم مخالف بودند اما بلاش تمامی خدایان میثرائیسم را وارد کتاب اؤسته کرد و به جای کتاب زند به زردشتیان غالب نمود و خدایان میثرائیسم جای خدای زردشت را گرفت و آتش پرستی یا همان اوداریسم به جای دین زردشت تبلیغ شد
پاسخ ها
حسین
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۰:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
خدا از سر اونا نگذره که دین زرتشت را تحریف کردند
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۰:۵۳ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
به واسطه داشتن شمشیر احتمال زیاد آن زن حاکم آن منطقه و با احتمال بیشتر فرمانده سپاه مدافع کشور در برابر هجوم بیگانگان بوده و شاید این یادبودها برای گرامیداشت یک گروه مبارز در برابر مهاجمین ساخته شده که با فرماندهی یک زن در برابر دشمنان نبرد جانانه ای کرده اند.
ناشناس
Isle of Man
۰۰:۴۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
0
5
حیرت انگیزو جالب بود.
کبری
Iran (Islamic Republic of)
۰۱:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
0
28
از یک طرف در سازمان بین المللی به تمدن پنج هزار ساله شان فخر می فروشن از طرف دیگر سعی در کتمان واز بین بردن هویت ایرانی دارند حقیقتا این مسئولان کیستند
پاسخ ها
حسین
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۰:۰۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
نه به تمدن 5000 ساله فخر فروختن نه هویت ایرانی را کتمان کرده اند
چرا الکی میگی؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۱۵ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
0
20
گزارشتان با آن شیوه بیان و متن زیبا از شهر یری فوق العاده بود. تشکر
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۰۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
1
14
چه تاریخی داریم
که نمیدانیم

ولی
ج ص
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۴۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
1
13
من خودم از اهالي منطقه هستم. متاسفانه كوچكترين ارزش و بهايي به اين آثار داده نمي شود و در حفاظتو نگهداري از آنها كوچكترين اقدامي انجام نمي شود.همه آنها در معرض و باد و باران و برف و زمستان بسيار سخت منطقه(دامنه كوه سبلان) در هواي آزاد به امان خدا سپرده شده اند. دريغ از حتي يك سايه بان و محافظ كوچك!!!!
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۵:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
سایه بون که داره آقا. من خودم امسال اونجا بودم و تمام مجسمه ها زیر یک سایبون بزرگ چیده شده بودن.
ایرانی
Iran (Islamic Republic of)
۱۹:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۹/۱۹
0
5
درود بر شرفتان برتهیه کننده وبر کسانی که فرهنگ
غنی ما را پاس میدارند ارزوی موفقیت برایتان دارم
محمدعلی گرایی قهرمان تورنمنت زاگرب شد/ کاویانی نژاد برنز گرفت ۵ مدرسه بر اثر زلزله خوی آسیب جدی دیده است شکایت پرسپولیس از رئیس کمیته داوران فدراسیون فوتبال تحریم‌های جدید آمریکا علیه برنامه پهپادی ایران چه میزان ورزش هفتگی برای کاهش وزن لازم است؟ آمریکا: بالن شناسایی شده چین برای اهدف جاسوسی است پنتاگون بسته کمک نظامی ۲.۲ میلیارد دلاری به اوکراین را اعلام کرد معاون هماهنگ‌کننده ارتش: ارتش در حال راه‌اندازی خط تولید زیردریایی‌های سنگین در کشور است وزیر اقتصاد: بانک ها موظف به پرداخت تسهیلات فرزندآوری و ودیعه مسکن هستند اژه‌ای: یکی از اهداف اساسی ما در قوه قضائیه کاهش هزینه‌های دادرسی است دیدار امیرعبداللهیان با وزیر نفت ونزوئلا پکن: بالونی که در حریم هوایی آمریکا رصد شد، غیرنظامی است بلینکن سفر برنامه ریزی شده خود به پکن را به تعویق انداخت ببینید | انتقاد تند محقق داماد از مجلس: هر را از بر تشخیص نمی دهند جعفر پناهی آزاد شد
وبگردی