پیشنهادی برای حل معضل سوخت هسته ای ایران

عصر ایران – موضوع هسته ای  ایران ، در بن بست عدم توافق ایران و غرب بر سر فرمول تامین سوخت هسته ای ایران قرار گرفته است .

کشورهای عضو گروه 1+5 در مذاکرات دو ماه گذشته خود با  ایران (در سوییس و اتریش )اصرار زیادی داشتند تا حدود 1200 کیلوگرم از اورانیوم غنی شده در عیار زیر 5 درصد ایران را از ایران خارج  و نخست در روسیه این میزان اورانیوم را تا 20 در صد غنی سازی کنند و سپس در فرانسه این اورانیوم غنی شده در عیار 20 درصد را به میله های سوخت تبدیل کرده و برای استفاده در راکتور تحقیقاتی تهران در اختیار جمهوری اسلامی ایران قرار دهند.

هر چند ایران مخالفتی با تبادل سوخت و اورانیوم غنی شده ندارد اما اعلام داشته است که هیچ اطمینانی ندارد که بعد از دادن اورانیوم ، بتواند سوخت هسته ای مورد نیازش را تحویل بگیرد.
از این رو  در جریان مذاکرات 1+5 از سوی شش کشور طرف مذاکره با ایران پیشنهادهای مختلفی برای ارایه تضمین به ایران ارایه شد .از جمله این پیشنهادها ارایه تضمینی از سوی ایالات متحده در قالب صدور اعلامیه رسمی از سوی آمریکا برای تضمین صدور سوخت هسته ای به ایران ، ارایه تضمین از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی و اعلام اینکه از زمان خروج اورانیوم از ایران تا زمان تحویل میله های سوخت به کشورمان ، همه اقلام در تملک آژانس باشد و ... بود .

  ایران با هیچ یک از این پیشنهادها موافقت نکرد و اعلام کرد که این تضمین های پیشنهادی ، جمهوری اسلامی ایران را  به قطعیت تامین سوخت هسته ای از سوی کشورهای غربی و حتی آژانس مطمئن نمی کند.

در این چارچوب و برای برون رفت از این بن بست ، پیشنهادی از سوی محمد البرادعی مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی مبنی بر وارد کردن کشوری ثالث همچون ترکیه به عنوان محل نگهداری اورانیوم غنی شده ایران مطرح شد که این پیشنهاد نیز علی رغم اینکه با استقبال ترکیه مواجه شده است ، اما همچنان نتوانسته است خواست های ایران را تامین کند .

به نظر می رسد و آن گونه که از پیشنهادهای متنوع مطرح شده از سوی آژانس و کشورهای گروه 1+5 پیداست ، این کشورها به هر نحوی که شده می خواهند  اورانیوم غنی شده ( زیر 5 درصد ) را از ایران خارج کنند و ایران نیز با توجه به این خواسته در برابر آن مقاومت می کند.

خواسته جمهوری اسلامی ایران روشن است . ایران می گوید که اگر شما به ما اعتماد ندارید و می خواهید به هر نحوی که شده اورانیوم غنی شده زیر 5 درصد را از دسترس ایران خارج کنید ، چرا ما باید به شما اعتماد کنیم و تنها ابزار چانه زنی و دستاورد چندین و چند سال فعالیت های هسته ای دانشمندان خود را یکجا در اختیار شما قرار دهیم ؟ "

در این چارچوب به نظر می رسد بتوان موضوع را با ارایه پیشنهادی بینابین حل کرد . با توجه به اینکه اصرار ایران بر این است که اورانیوم غنی شده از کشور خارج نشود و با توجه به اینکه کشورهای غربی نگران این میزان اورانیوم موجود و در اختیار ایران هستند ، می توان در چارچوب یک توافق متقابل هم اورانیوم موجود را از بدواً ایران خارج نکرد و هم نگرانی کشورهای غربی عضو گروه 1+5 و احتمالا آژانس را حل کرد .

فرمولی  که به نظر می رسد  می توان روی آن به عنوان یک پیشنهاد راه گشا  فکر کرد این است :  " اورانیومی را که غرب می خواهد از ایران خارج کند در داخل ایران و در محلی امن و تحت نظارت دوربین های 24 ساعته و مدار بسته آژانس و زیر مهر وموم آژانس باقی بماند و وقتی ایران سوخت هسته ای متناسب با این میزان اورانیوم را از کشورهای تعهد دهنده  (روسیه یا فرانسه یا هر طرف ثالث دیگری ) دریافت کرد این میزان اورانیوم از مهر و موم خارج شده و با نظارت آژانس به کشورهای ارایه دهنده سوخت هسته ای به ایران ارسال شود . "

به نظر می رسد این پیشنهاد می تواند قفل بن بست موجود را بگشاید ؛ چرا که در قالب آن هم اصرار ایران در نگهداری اورانیوم غنی شده اش در داخل کشور تامین می شود و هم نگرانی غرب و آژانس از نظارت بر اورانیوم غنی شده موجود در ایران بر طرف می شود .