ابراهیم یزدی: «قهر، قهر تا روز قيامت» نداريم

ايلنا: وزيرخارجه دولت موقت در پاسخ به اين سوال كه دستگاه ديپلماسي ايران بايد چگونه عمل نمايد تا كشورهاي مختلف از برگ ايران در تنظيم رابطه‌شان با آمريكا بهره‌برداري نكنند؟ گفت: در سياست خارجي احساس، عاطفه و «قهر، قهر تا روز قيامت« نداريم به همين خاطر اگر امروز ايران منافع ملي خود را در بهبود بخشيدن رابطه با آمريكا مي‌داند، بايد به آن سمت پيش برود.

ابراهيم يزدي با بيان اينكه اگر رابطه ايران با آمريكا بهبود يابد، كشورهايي مانند ژاپن، هند و چين نيز با ايران كار مي‌كنند، اظهار داشت: اگرچه اين كشورها همانگ با آمريكا عمل مي‌كنند، اما در بخش‌هايي، تعارض منافع هم دارند كه ايران مي‌تواند از همان نقاط تعارض منافع خود را پيگيري كند، البته به شرط آنكه رابطه ايران با آمريكا بهبود يابد، بنابراين موضوع برقراري رابطه ايران با آمريكا، اين نيست كه ما به آمريكا نياز داريم يا خير، بلكه بايد روابط را حسنه كنيم تا كشورهايي كه نام برده شد دائما از ما فاصله نگيرند.

وي با اشاره به سياست نگاه به شرق دستگاه ديپلماسي ايران در چند سال گذشته، گفت: بر مبناي همين سياست، ايران به سمت كشورهاي شرقي رفت و از هند هم شروع كرد اما دولت هند در اجلاس شوراي حكام سازمان بين‌المللي انرژي اتمي عليه ايران راي داد و هنگامي كه از سوي احزاب چپ كشور خود مورد انتقاد قرار گرفت، نخست‌وزير هند اعلام كرد كه ما در چارچوب منافع هند تصميم مي‌گيريم.

اين كارشناس روابط بين‌الملل اضافه كرد: اگر امروز تركيه درصدد افزايش رابطه با ايران است، به دليل آن است كه اقتصاد در حال رشد تركيه به بازارهاي ايران چشم دوخته و منافع كلان آن در اين است كه رابطه‌اش با ايران نزديك و تنگاتنگ باشد و مبادلات تجاري و اقتصادي‌اش را توسعه دهد بنابراين تركيه در چارچوب منافع ملي خودش تلاش مي‌كند تا رابطه ايران و آمريكا بهبود يابد چراكه اگر رابطه ما با آمريكا مناسب شود تركيه مي‌تواند از فضاي مثبت اين رابطه به سود خود استفاده نمايد.

يزدي در پاسخ به اين سوال كه آيا دستگاه ديپلماسي توان ايجاد چنين تعادلي را دارد يا خير؟ گفت: خير، ندارد. به خاطر اينكه مذاكره قوانين خاص خود را دارد، اگر بخواهيم مذاكره كنيم ابتدا بايد سقف و كف مطالبات خود را روي كاغذ بياوريم، در برقراري اين شرايط هم نظام بين‌الملل و شرايط آن مهم است و هم ديپلمات‌هايي كه براي مذاكره مي‌روند.

وزير خارجه دولت موقت در پاسخ به اين سوال كه چرا دولتمردان ايران و آمريكا يك روز سخن از مذاكره به ميان مي‌آورند و روز بعد لحن آنها تغيير مي‌كند، گفت: ترديدي نبايد داشت كه همه سياست‌هاي كلان آمريكا تنظيم شده است و رئيس‌جمهور از هر گروهي كه باشد در همان چارچوب عمل مي‌كند اما در ايران هنوز سياست‌ها مشخص نيست و كلمات و واژه‌هايي مانند امنيت ملي، غيرت، هميت اگرچه كلمات بسيار خوبي هستند اما در چارچوب منافع ملي بايد با سياست‌هاي كلان تنظيم شود.

وي افزود: به عنوان مثال وقتي سند چشم‌انداز بيست ساله تصويب مي‌شود و چهار برنامه پنج ساله برمبناي آن شكل مي‌گيرد، معناي آن اين است كه ديپلماسي بايد در خدمت به ثمر رسيدن اين برنامه‌ها باشد و اگر قرار است سالي يك ميليون شغل ايجاد كنيم و نياز به سرمايه‌گذاري داخلي و خارجي داريم، بايد در سطح كلان امنيت فعاليت اقتصادي تامين شود تا سرمايه‌ها نه‌تنها از كشورمان فرار نكنند بلكه با استفاده از آنها اقتصاد كشور را متحول نماييم.

اين كارشناس ارشد مسائل بين‌الملل تصريح كرد: ميان هر دو كشوري در دنيا يك منطقه به نام «منطقه سبز» وجود دارد كه طرفين منافع مشترك خود را در آنجا تعريف مي‌كنند و كار دستگاه ديپلماسي اين است كه شرايط را بررسي كند و ببيند كه ايران چه وجوه مشتركي با روسيه، چين، آمريكا و... دارد و بر همان مبنا نيز تصميم‌سازي نمايد، البته بدترين نگاه كه متاسفانه نگاه مسلط در ايران است، آن است كه بگوييم آمريكا به دنبال منافع خودش است، پس چرا ما بايد با آنها مذاكره كنيم؟ خب همه كشورها به دنبال منافع خود هستند، اما ما بايد ببينيم در كجاها با آمريكا منافع مشترك داريم.

يزدي با اشاره به جشن فروپاشي ديوار برلين كه هفته گذشته انجام شد، گفت: اين جشن پيام دارد، پيام آن اين است كه جنگ سرد تمام شده و دوران پس از جنگ سرد قواعد ديپلماسي اش متفاوت است و در اين زمان ديگر كارايي ندارد اما برخي از تصميم‌سازان ما هنوز باور نكرده‌اند كه جنگ سرد تمام شده و شما نمي‌توانيد در شرايط كنوني مبادلات اقتصادي جهان از تعارض‌هاي كوچك آنها استفاده كنيد به همين دليل در شرايط كنوني سرمايه‌گذاري‌هاي اندك جواب نمي‌دهد براي اينكه در دهكده جهاني اقتصاد از حالت ملي بيرون آمده و جهاني شده است و در چارچوب مناسبات اقتصادي منافع كلان هند، چين، ژاپن و... در آن است كه با آمريكا كار كند.