آزادراه تهران ـ شمال باز هم در ابهام

چيني‌هاي جديد هم نمي‌سازند ... فرانسوي‌هاي جديد هم سرمايه‌گذاري نمي‌كنند.... كارگروه‌ ويژه تشكيل شده است.....

آزادراه تهران ـ شمال هفدهمين سال آغاز ساخت خود را درحالي مي‌گذارند كه كمتر از 10 درصد پيشرفت فيزيكي داشته و هنوز سرمايه‌گذاران و پيمانكاران آن مشخص نيستند؛ به چه دليلي هر سرمايه‌گذار و پيمانكاري در اين پروژه پا مي‌گذارد چندي بعد انصراف مي‌دهد يا كنار گذاشته مي‌شود؟ و آيا با اين روند مي‌توان به افتتاح اين پروژه تاثيرگذار و مهم ملي اميدوار بود؟

به گزارش ايسنا، هر چند وزير فعلي راه و ترابري از ابتداي وزارت خود تاكيد دارد با آمدنش آزادراه تهران ـ شمال زنده شده و هر بار وعده مشخص شدن تكليف آن نيز داده مي‌شود، اما... البته شايد وي حق دارد؛ چراكه حدود هشت سال روند اجراي آن تعطيل بوده و الان در اين حد كه نامي از آن برده مي‌شود زنده شده، اما به مثابه آدمي است كه در كما به سر مي‌برد و هيچ يك از اعضايش فعال نيستند.

مطالعات احداث اين آزادراه براي نخستين بار با وعده پنج ساله براي ساخت در سال 1356 به تصويب رسيد و هزينه آن طبق نظر فرانسوي‌هايي كه داوطلب اجراي آن بودند تا پايان زمان 10 ساله پس از بهره‌برداري حدود 750 ميليارد ريال برآورد شده بود اما نهايتا كلنگ آن در سال 1375 به زمين خورد و قرارداد مشاركت با بنياد مستضعفان با برآورد دو هزار و 500 ميليارد ريال و سهم‌الشركه وزارت راه به مبلغ 150 ميليارد ريال به صورت مقطوع جهت تملك اراضي به وسيله دولت و بقيه تعهدات و هزينه‌هاي تكميل و بهره‌برداري توسط بنياد منعقد شد.

اما گره‌ها و مشكلات متعدد همچنان ساخت و عمليات اين پروژه را متوقف كرد و به سال 82 كشاند؛ به‌طوريكه در سال 82 قرارداد ساخت منطقه يك اين آزادراه با يك شركت چيني به مبلغ 245 ميليون دلار منعقد شد اما به دليل بروز مشكل در باز كردن LC توسط ايران، نارضايتي از مديريت شركت چيني، تملك اراضي، موافقت بيمه چين و بسياري از عوامل ديگر به تعويق افتاد و عملا اعتبار اسنادي آن تا اواخر سال 85 باز نشده بود كه به دليل گذشت مدت زمان طولاني و مقطوع بودن قرارداد پيمانكاران چيني خواستار تغيير و افزايش قيمت تا 790 ميليون دلار شدند كه سال گذشته با 400 ميليون دلار و شركت جديد چيني مجددا قرارداد منعقد و مقرر شد به مدت سه سال منطقه يك اين آزادراه به طول 32 كيلومتر (كن تا دوآب شهرستانك) تحويل داده شود.

در اين ميان حميد بهبهاني - وزير راه و ترابري - در اولين روز كاري خود در دولت دهم با تاكيد بر اينكه عمليات ساخت اين پروژه متوقف نشده و در حال انجام است، تصريح كرد: حفر تونل‌ها و ساخت پل‌هاي پروژه آزادراه تهران ـ شمال را به عنوان دو اولويت كاري از چيني‌ها درخواست كردم كه اگر چيني‌ها قهر كردند عمليات سخت پروژه (حفر تونل و ساخت پل‌ها) انجام شده باشد؛ چراكه در راهسازي مشكلي نداريم و ساخت راه را خودمان هم مي‌توانيم انجام دهيم.

وي تصريح كرد: به علت گرفتاري‌هايي كه بيرون از كشور براي ما به وجود آورده‌اند آوردن اعتبار به داخل كشور مشكلاتي دارد اما چيني‌ها عليرغم اينكه پول ندارند كارشان را شروع كرده‌اند.

هر چند وزير راه و ترابري پيش‌بيني انصراف يا قهر كردن پيمانكاران و سرمايه‌گذاران را كرده بود و از آنها درخواست كرده كه حداقل پل‌ها و تونل‌ها را بسازند تا دوباره دستمان در حنا باقي نماند اما بازهم ...

50 درصد سرمايه‌گذاري ساخت قطعه يك اين آزادراه از سوي فرانسوي‌ها و 50 درصدي از سوي چيني‌ها بايد تامين مي‌شد كه چند روز اخير درحالي از كنار گذاشتن فرانسوي‌ها از مشاركت در ساخت آزادراه تهران ـ شمال خبر داده شد كه فرانسوي‌ها اعلام كردند به علت عدم تامين خواسته‌هايشان از مشاركت در اين پروژه انصراف داده‌اند!

وزير راه در اين زمينه از اعلام آمادگي چيني‌ها براي جايگزيني فرانسوي‌ها خبر داد و گفت: جايگزيني سرمايه‌گذار جديد مقداري زمان‌بر است.

اين در حاليست كه هم‌اكنون گويا چين براي تامين اعتبار50 درصدي متعهد شده خود با مشكل مواجه شده و پروژه به كندي حركت مي‌كند و قرار است به محض انتقال سرمايه از چين نيروهاي فعال اين آزادراه از حدود 200 نفر به هزار نفر برسد.

از سوي ديگر وزير راه و ترابري معتقد است: اگر به شركت‌هاي داخلي بها دهيم از نظر فني هيچ نقصي نداريم و هم‌اكنون از نظر فني، كوهستاني، طول تونل‌ها و ... آزادراه‌هاي مشابهي با تهران ـ شمال وجود دارد كه توسط شركت سرمايه‌گذار ايراني بدون هيچگونه دغدغه و ناراحتي در حال اجراست همچون ساوه ـ‌ همدان و آزادراه خرم‌آباد - پل زال.

جاي سوال است چرا در اين پروژه از آنها استفاده نمي‌شود؟ آيا آنها تمايلي به دخالت در اين پروژه ندارند و از سرمايه‌گذاري در آن مي‌هراسند يا دلايل ديگري وجود دارد؟!

اميد است با تشكيل كارگروه ويژه در دولت كه وزراي راه، مسکن، جهاد کشاورزي، دادگستري و رييس سازمان حفاظت محيط زيست عضو آن هستند اجراي اين پروژه تسريع يابد و روياي بهره‌برداري از آن محقق شود.