چشم‌انداز مه‌آلود سينمای کشور

تهران‌امروز نوشت: در نزديكي جشنواره فجر همه اخبار هنري تحت تاثير اين واقعه بزرگ فرهنگي در ايران است و هرچه شمارش معكوس روزهاي باقي مانده به جشنواره عدد كوچك‌تري را نشان مي‌دهد، بحث و حاشيه‌هاي بسياري براي سينماي ايران رقم مي‌خورد.

«جواد شمقدري»، معاون امور سينمايي و سمعي بصري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي،‌ شنبه شب گذشته در برنامه گفت‌وگوي ويژه خبري شبكه2 سيما شركت كرد و با انتقاد از عملكرد وزارت ارشاد در سال‌هاي دور به تبيين برنامه‌هايي براي آينده سينماي ايران پرداخت.

شمقدري كه سخنانش را با بحث حضور مردم در سينماها آغاز كرد با اعلام اينكه 80 درصد مردم حق دارند از سينما دوري كنند، گفت: «بخش بزرگي از سوژه‌هاي فيلم‌هاي ما اكنون حالتي تكراري پيدا كرده‌اند و دغدغه برخي جوانان مرفه شمال تهران دستمايه اكثر فيلم‌ها شده است.

درحالي كه از نظر تنوع سوژه ما بي‌نظير هستيم، اما با اين حال بسياري از سوژه‌ها تاكنون اصلا مورد توجه قرار نگرفته‌اند، البته اگر بخواهيم اين مساله را تحليل كنيم مي‌بينيم كه 10يا 12 سال پيش برخي از سوژه‌ها از سينماي ايران حذف شد. به عنوان مثال موضوعي مانند دفاع مقدس كه بسيار مورد علاقه بود در آن دوران از سينماي ما حذف شد.»

معاونت سينمايي ارشاد در ادامه اين مساله را اينگونه تشريح كرد: «آنها (مسئولان سينمايي وقت) مي‌گفتند كه چنين فيلم‌هايي نسازيد. حتي در جلسه‌اي كه همه فيلمسازان و به‌ويژه فيلمساز‌هاي دفاع مقدس در آن حضور داشتند، مسئول وقت گفت كه ديگر بر كينه‌هاي قبيله‌اي ندميد، بدين‌ترتيب تير خلاص را به سينماي دفاع مقدس زدند.»

شمقدري در مقابل دوربين شبكه2سيما با انتقاد از عملكرد مسئولان در حوزه فرهنگ گفت: «براي مدت طولاني حوزه فرهنگ به مفهوم حقيقي قضيه مورد توجه مسئولان نبوده است. درباره آن صحبت شده اما در عمل آنهايي كه بايد توجه ويژه به حوزه فرهنگ داشته باشند، آن را انجام نداده‌اند. وقتي رهبر معظم انقلاب اسلامي از مظلوميت فرهنگ سخن گفتند به همين قضيه اشاره كردند كه ما فرهنگ را با همه مباني و ارزش‌هايش هنوز آنطور كه بايد، جدي نگرفته‌ايم.»

شمقدري فروش يك ميليارد توماني يك فيلم سينمايي را فروش زيادي ندانست و گفت: «اگر فيلمي يك ميليارد تومان بفروشد با بليت هزار تومان، يك ميليون نفر به ديدن آن نشسته‌‌اند. يك ميليون نفر براي جمعيت ايران اصلا مخاطب ويژه‌اي نيست. ما بايد نوعي از فيلم‌ها را بسازيم كه بتواند حداقل 10 ميليون نفر مخاطب ايراني را در سراسر كشور به سينما بكشاند...»

شمقدري درباره ميزان مخاطبان سينماي ايران گفت: «در مورد افراد سينماروي ما اعداد مختلفي گفته مي‌شود اما اين جمعيت در كل چيزي حدود 20ميليون نفر در سال است كه اصلا قابل توجه نيست. در يك كشوري هم مشابه ايران در اروپا، چيزي حدود 200ميليون نفر ظرفيت جذب مخاطب سالانه دارد.»

شمقدري در ادامه معضل اصلي سينماي ايران را فيلمنامه دانست و گفت: «بزرگ‌ترين مشكل سينماي ايران،‌ همچنان مشكل فيلمنامه است. بسياري از فيلمنامه‌هاي ما هم به جهت محتوا و مضمون و هم به جهت تنوع مضامين مختلف و هم به جهت كشش داستاني و جذب مخاطب، به شدت مشكل دارند. اين مساله برمي‌گردد به اينكه ما در ادبيات نمايشي سابقه زيادي نداريم. ما در حوزه ادبيات داستاني مدرن كه مي‌تواند فيلمنامه‌نويسي را تغذيه كند هم مشكل داريم. ما بايد در سال 200 رمان خوب داشته‌ باشيم تا بتوانيم به 50فيلم خوب برسيم.‌» از سوي ديگر در چند روز اخير «سيد عليرضا سجادپور» مدير كل اداره نظارت و ارزشيابي در خصوص سه فيلم سينمايي «هيچ»، «آتشكار»، «زم‌هرير» و همچنين ادامه روند صدور پروانه ساخت‌ها اعلام كرد كه فيلم «هيچ» امروز در شوراي صدور پروانه نمايش بررسي مي‌شود.

سجاد‌پور كه بر حضور آخرين فيلم صدرعاملي در جشنواره اصرار دارد و در اين خصوص گفت: «با توجه به اينكه احتمال نمايش «زندگي با چشمان بسته» در آخرين روزهاي جشنواره وجود دارد شخصا از دبير جشنواره خواهش كردم كه در صورت رسيدن اين فيلم باكس مناسبي براي نمايش فيلم «رسول صدرعاملي» در نظر گرفته شود.»

سجادپور در گفت‌وگو با فارس با اعلام اينكه فيلم «هيچ» مشكل حادي براي نمايش ندارد درباره فيلم «آتشكار» گفت: «مشكلات «آتشكار» مربوط به دوسال قبل است كه در صحبتي كه با محسن اميريوسفي كارگردان اين فيلم داشتم. به وي گفته‌ام كه احتمال رفع مشكل اين فيلم وجود دارد اما هنوز مشكلات اين فيلم به‌طور كامل برطرف نشده است» خلاصه در يك هفته مانده به آغاز جشنواره فيلم فجر همچنان چشم‌انداز دقيقي از جشنواره وجود ندارد. البته انصاف را نبايد كنار گذاشت كه دوستان حالا به هر دليل و مصلحتي در حال پيگيري وضعيت فيلم هاي توقيفي هستند.