آیا مثلث "ترکیه ، مصر ، عربستان" مقابل ایران صف آرایی می کند؟

عصر ایران – سفر اخیر  رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه به عربستان مورد توجه رسانه های ترکیه قرار گرفته است
به ویژه اینکه این سفر در شرایطی انجام شده که تنش در روابط دو جانبه ترکیه و اسراییل بر سر پخش سریال های ضد اسراییلی درکانال های تلویزیونی دولتی و خصوصی ترکیه و نیز توهین معاون وزارت امور خارجه اسراییل به  سفیر ترکیه در تل آوبو ، بالا گرفته است .

سفر اردوغان در چنین شرایطی به عربستان در رسانه های داخلی ترکیه و نیز از سوی کارشناسان مسایل سیاست خارجی این کشور ، مورد تحلیل قرار می گیرد و این سوال اساسی مطرح می شود که آیا ترکیه به محور منطقه ای عربستان و مصر وارد شده و در مقابل ایران صف آرایی خواهد کرد ؟

" گوکهان باجیک " استاد دانشگاه " فاتح " در ترکیه و کارشناس مسایل منطقه ای درتحلیل و ارزیابی خود از احتمال ایجاد محور ترکیه ، عربستان و مصر در منطقه خاورمیانه برای رقابت با ایران معتقد است که چنین ایده ای به نفع منافع بلند مدت ترکیه در منطقه نخواهد بود .

وی چهارشنبه شب در برنامه ویژه کانال تلویزیونی دولتی ترکیه ( تی آر تی ) در تحلیل خود از نزدیکی ترکیه به عربستان به عنوان مهم ترین کشور نفتی جهان گفت که آنکارا در سیاست های منطقه ای خود به ایران بیشتر از عربستان نیاز دارد .

دکتر باجیک با اشاره به سیاست منطقه ای آنکارا در حوزه های آسیای مرکزی و قفقاز ، افغانستان ، خلیج فارس و جهان اسلام گفت : " ترکیه در تمامی این مناطق به ایران بیشتر از عربستان نیاز دارد ".

وی با اشاره به اینکه نگاه ترکیه به عربستان بیشتر از منظر انرژی و مسایل مربوط به جذب دلارهای نفتی ریاض برای سرمایه گذاری در ترکیه  است ، افزود : اما ترکیه با ایران علاوه بر اینکه در حوزه های انرژی و مبادلات تجاری همکاری دارد در طیف گسترده ای از موضوعات منطقه ای و جهانی ارتباط دارد . مثلا ترکیه برای سیاست های خود در قفقاز و نیز ارتباط با آذربایجان و دیگر کشورهای آسیای مرکزی به ایران نیاز دارد . از سوی دیگر ترکیه در افغانستان حضور دارد که این کشور همسایه شرقی ایران است و به طور کلی ایران دروازه ترکیه برای تعامل با شرق است ".

این استاد دانشگاه ترکیه با اشاره به اینکه نظام سیاسی مستقر در عربستان یک نظام عقب افتاده و فاقد معیارهای یک دولت مدرن است ، افزود : اما ایران در این زمینه اصلا قابل مقایسه با عربستان نیست و معیارهای یک  دولت مدرن در این کشور بسیار بیشتر از عربستان دیده می شود ."

وی در پاسخ به این سوال که اگر در ایران معیارهای دموکراسی و حکومت مدرن رعایت می شود ، پس چرا شاهد حرکت های اعتراضی این چنینی در جامعه ایران هستیم ، گفت  : "اساسا همین اعتراضات دلیلی بر پویایی جامعه مدنی در ایران است و هر چند که زمینه آن نزاع بین گروه های سیاسی بر سر نتایج انتخابات ریاست جمهوری است ، اما  وجود همین جامعه مدنی در ایران نشان می دهد که این کشور از نظر توسعه سیاسی اصلا قابل مقایسه با عربستان نیست " .

" باجیک " در مجموع ارزیابی خود نسبت به احتمال شکل گیری محور ترکیه ، عربستان و مصر در منطقه خاورمیانه برای مقابله با ایران گفت : دولت ریاض بنا به دلایل مختلف مهم ترین دغدغه منطقه ای اش مهار ایران است در حالی که ترکیه به هیچ وجه دغدغه های عربستان درباره ایران را ندارد و نیازمند تعامل و نزدیکی به تهران است ".

وی با رد موثر بودن شکل گیری چنین محور منطقه ای ( به عنوان یکی از پیامدهای سفر اردوغان به ریاض ) گفت : ترکیه نمی خواهد و نمی تواند در مقابل ایران قرار بگیرد چرا که منافع ملی آنکارا ایجاب می کند تا با ایران از در تعامل در آید و پشت سر این تحلیل یک واقعیت تاریخی و نیز بسیاری از فاکتورهای دخیل در روابط دو جانبه نهفته است ".