1000میلیارد تومان دیه را چه کسی پرداخت می کند؟

در حالی که شكايت خانواده هاي متوفيان ناشي از آلودگي هوا به مراجع قضايي ارسال شده ، مقامات دادستاني كل كشور تصریح کرده اند که بازماندگان قربانیان آلودگی هوا می توانند "دیه" بگیرند.

هر چند معلوم نیست که آیا واقعاً خانواده های قربانیان ، خواهند توانست حکم پرداخت دیه فوت شدگان را از دستگاه قضایی بگیرند یا نه ، اما سوالات مهم دیگر این است که چه مرجعی ، مسوول پرداخت دیه خواهد بود و با کدام منابع مالی این پرداخت ها را انجام خواهد داد.

این سوال به ویژه هنگامی جدی تر می شود که بدانیم طبق گزارش های تایید نشده ، سالانه 54 هزار نفر در تهران بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند. در این باره ، چندی قبل یکی از مشاوران شهردار تهران تصریح کرده بود که تلفات آلودگی هوای پایتخت ، از شهدای جنگ بیشتر است.
البته مقامات سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این باره گفته اند که آمار تلفات آلودگی هوا "محرمانه" است.

حال اگر حتی نیمی از آمار 54 هزار نفری هم مقرون به واقعیت باشد ، با توجه به رقم اعلام شده برای دیه و تفاوت دیه زن و مرد و ماه های حرام و ... باید سالانه فقط در تهران 500 الی 1000 میلیارد تومان به بازماندگان خانوده های قربانیان آلودگی هوا پرداخت شود.

قطعاً چنین رقمی ، از سوی هر نهادی که پرداخت شود ، نمی تواند مبتنی بر بودجه جاری باشد بلکه باید در لایحه بودجه سالانه کشور پیش بینی و توسط مجلس تصویب شود.

به علاوه از آنجا که برخی مرگ ها ، مستقیم و برخی دیگر غیر مستقیم به آلودگی هوا مربوط هستند ، فرایند تشخیص پزشکی میزان مسوولیت آلودگی هوا در مرگ هر فرد ، پیچیده و در مواردی غیرمیسر است.
همچنین ، افزایش سالانه ده ها هزار پرونده جدید در دستگاه قضایی و پزشکی قانونی و اطاله دادرسی در این باره نیز از مسائل دیگر پیش رو خواهد بود.

بنابراین هر چند که عدالت نیز ایجاب می کند که دیه قربانیان آلودگی هوا پرداخت شود ، اما با توجه به مشکلات پیش گفته عملاً نمی توان امیدی به تحقق کامل ایده پرداخت دیه به بازماندگان فوتی های آلودگی هوا داشت و لذا بهترین راه همان است که ملت های بسیاری آن را با موفقیت آزموده اند: کاهش آلودگی با تدابیری مانند گسترش امکانات حمل و نقل عمومی ، بهینه سازی مصرف سوخت ، ارتقای سطح استاندارد وسایل نقلیه و ... .

اما آیا این تدبیرها ، عملیاتی می شوند یا آن که مسوولان مربوطه ، چون عالمان بی عمل ، همچنان مرگ مردم را نظاره گر خواهند بود و آمار مرده ها را خواهند گرفت؟!