فیلم بیشتر »»
کد خبر ۹۸۴۱۲۱
تاریخ انتشار: ۰۷:۰۸ - ۰۲-۰۵-۱۴۰۳
کد ۹۸۴۱۲۱
انتشار: ۰۷:۰۸ - ۰۲-۰۵-۱۴۰۳

امروز با احمد شاملو: انسان؛ دشواری وظیفه است (+فایل صوتی)

امروز با احمد شاملو: انسان؛ دشواری وظیفه است (+فایل صوتی)
احمد شاملو (۲۱ آذر ۱۳۰۴ – ۲ مرداد ۱۳۷۹) متخلص به الف. بامداد و الف. صبح، شاعر، فیلم‌نامه‌نویس، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس و از دبیران کانون نویسندگان ایران بود. او بنیان‌گذار قالب شعری موسوم به شعر سپید به عنوان تحولی پس از شعر نو در ادبیات فارسی بود. از این رو او را پدر شعر سپید فارسی می‌نامند. احمد شاملو پس از یک دورهٔ طولانی بیماری، در تاریخ ۲ مرداد ۱۳۷۹ درگذشت و پیکرش در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شده است.
در آستانه
 
باید اِستاد و فرود آمد
بر آستان ِ دری که کوبه ندارد،
چرا که اگر به‌گاه آمده‌باشی دربان به انتظار ِ توست و
اگر بی‌گاه
به درکوفتن‌ات پاسخی نمی‌آید.
 
کوتاه است در،
پس آن به که فروتن باشی.
 
آیینه‌یی نیک‌پرداخته توانی بود
آن‌جا
تا آراسته‌گی را
پیش از درآمدن
در خود نظری کنی
 
هرچند که غلغله‌ی آن سوی در زاده‌ی توهم ِ توست نه انبوهی‌ ِ
مهمانان،
که آن‌جا
تو را
کسی به انتظار نیست.
که آن‌جا
جنبش شاید،
اما جُمَنده‌یی در کار نیست:
 
نه ارواح و نه اشباح و نه قدیسان ِ کافورینه به کف
نه عفریتان ِ آتشین‌گاوسر به مشت
نه شیطان ِ بُهتان‌خورده با کلاه بوقی‌ منگوله‌دارش
نه ملغمه‌ی بی‌قانون ِ مطلق‌های مُتنافی. ــ
تنها تو
آن‌جا موجودیت ِ مطلقی،
 
موجودیت ِ محض،
چرا که در غیاب ِ خود ادامه می‌یابی و غیاب‌ات
حضور ِ قاطع ِ اعجاز است.
گذارت از آستانه‌ی ناگزیر
فروچکیدن قطره‌ قطرانی‌ست در نامتناهی‌ ظلمات:
 
«ــ دریغا
ای‌کاش ای‌کاش
قضاوتی قضاوتی قضاوتی
درکار درکار درکار
می‌بود!» ــ
شاید اگرت توان ِ شنفتن بود
پژواک ِ آواز ِ فروچکیدن ِ خود را در تالار ِ خاموش ِ کهکشان‌های ِ
بی‌خورشیدــ
چون هُرَّست ِ آوار ِ دریغ
می‌شنیدی:
«ــ کاش‌کی کاش‌کی
داوری داوری داوری
درکار درکار درکار درکار...»
 
اما داوری آن سوی در نشسته است، بی‌ردای شوم ِ قاضیان.
ذات‌اش درایت و انصاف
هیاءت‌اش زمان. ــ
و خاطره‌ات تا جاودان ِ جاویدان در گذرگاه ِ ادوار داوری خواهد شد.
 
 
بدرود!
بدرود! (چنین گوید بامداد ِ شاعر:)
رقصان می‌گذرم از آستانه‌ی اجبار
شادمانه و شاکر.
 
از بیرون به درون آمدم:
از منظر
به نظّاره به ناظر. ــ
 
نه به هیاءت ِ گیاهی نه به هیاءت ِ پروانه‌یی نه به هیاءت ِ سنگی نه به هیاءت ِ
برکه‌یی، ــ
من به هیاءت ِ «ما» زاده شدم
به هیاءت ِ پُرشکوه ِ انسان
تا در بهار ِ گیاه به تماشای رنگین‌کمان ِ پروانه بنشینم
غرور ِ کوه را دریابم و هیبت ِ دریا را بشنوم
تا شریطه‌ی خود را بشناسم و جهان را به قدر ِ همت و فرصت ِ
خویش معنا دهم
که کارستانی ازاین‌دست
از توان ِ درخت و پرنده و صخره و آبشار
بیرون است.
 
انسان زاده شدن تجسّد ِ وظیفه بود:
توان ِ دوست‌داشتن و دوست‌داشته‌شدن
توان ِ شنفتن
توان ِ دیدن و گفتن
توان ِ اندُه‌گین و شادمان‌شدن
توان ِ خندیدن به وسعت ِ دل، توان ِ گریستن از سُویدای جان
توان ِ گردن به غرور برافراشتن در ارتفاع ِ شُکوه‌ناک ِ فروتنی
توان ِ جلیل ِ به دوش بردن ِ بار ِ امانت
و توان ِ غم‌ناک ِ تحمل ِ تنهایی
تنهایی
تنهایی
تنهایی عریان.
 
انسان
دشواری وظیفه است.
 
 
دستان ِ بسته‌ام آزاد نبود تا هر چشم‌انداز را به جان دربرکشم
هر نغمه و هر چشمه و هر پرنده
هر بَدر ِ کامل و هر پَگاه ِ دیگر
هر قلّه و هر درخت و هر انسان ِ دیگر را.
 
رخصت ِ زیستن را دست‌بسته دهان‌بسته گذشتم دست و دهان بسته
گذشتیم
 
و منظر ِ جهان را
تنها
از رخنه‌ی تنگ‌چشمی‌ حصار ِ شرارت دیدیم و
اکنون
آنک دَر ِ کوتاه ِ بی‌کوبه در برابر و
آنک اشارت ِ دربان ِ منتظر! ــ
 
دالان ِ تنگی را که درنوشته‌ام
به وداع
فراپُشت می‌نگرم:
 
فرصت کوتاه بود و سفر جان‌کاه بود
اما یگانه بود و هیچ کم نداشت.
به جان منت پذیرم و حق گزارم!
(چنین گفت بامداد ِ خسته.)
 

دکلمه شعر با صدای شاعر

 
قبر احمد شاملو
 
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
برچسب ها: شعر ، احمد شاملو ، امروز با
ارسال به دوستان
منظرۀ شهر قزوین و یکی از قدیمی‌ترین هتل‌های ایران در دوران قاجار تانک سورتمه ای شوروی؛ داستان عجیب ترین سلاح زرهی جنگ جهانی دوم (+عکس) توسعه چک الکترونیک و کیف پول در دستور کار بانک مرکزی؛ ۹۵ درصد تراکنش‌ها زیر یک میلیون تومان است انسان‌ها تمایل دارند خلاف عقربه‌های ساعت حرکت کنند؛ اما دانشمندان نمی‌دانند چرا وقتی گوشی هوشمند، انگشت شست را از پا درمی آورد! (+اینفوگرافیک) تب فوتبال در این جام جهانی قربانی می‌گیرد! آیت الله میرباقری درباره توافق: پمپاژ اضطراب نکنید، رهبری صحنه را کنترل می‌کنند امروز با سعدی: چه خوش بود... به هم نشستن و حلوای آشتی خوردن از کانال «فارس» تا صرافی‌های تحریم‌شده؛ تعدادی از کانال‌های ایرانی از یوتیوب حذف شدند حسین شریعتمداری: آقایان قالیباف و عراقچی! با چه توجیهی می خواهید تنگه هرمز را به روی کشتی های امریکا، اسرائیل و کشورک های عرب باز کنید؟ مجموعه شعرهای کوتاه شفیعی کدکنی منتشر شد مرجانه گلچین با کت‌وشلوار کرم در پردیس کوروش (+عکس) تخم‌مرغ قهوه‌ای بهتر است یا تخم‌مرغ سفید؟ / پاسخ علم به یک باور رایج منظرۀ شوشتر و «بند قیصر» در دوران قاجار فرهیختگان: مذاکره کنونی برای «پایان‌دادن به جنگ» است نه «هم‌زیستی مسالمت‌آمیز» با آمریکا