عصر ایران؛ سید مهدی حسینی دورود*-سرانجام پس از یکوقفه طولانی پیشآمده بهخاطر شرایط جنگی درس شیرین، جذاب و پربار تفسیر آیتالله العظمی بیات زنجانی برقرار شد.
پیشتر درباره شیوه درس و رویکرد نگاه تفسیری این مرجع تقلید در همین تارنما نوشتهام.
برای منکه نکته سنج و مشکل پسندم و ذرهبینی ریز و درشت حرکات و سکنات اساتید را ورانداز میکنم: عنایت جناب استاد بهکتاب شریف تفسیر معاصرانه قرآن کریم، اثر آقای دکتر انشاءالله رحمتی در جلسه درس جالب توجه است.
اینکه یکمرجع تقلید چنین اثر فاخری را هنگام تدریس در دست داشته باشد، افزون بر ارزش علمی و نگارشی آن، تشویق علاقه مندان بهسمت و سوی تفسیری متفاوت و تکریم نویسندگان و ارزش قایل شدن برای اندیشمندانی است که در مسیر نوین گام نهادهاند.
همزمان با تولد تفسیر معاصرانه البته گفتوگوهای جامع و کاملی با مترجم آن و تعدادی از مفسران و قرآنپژوهان در این رابطه انجام دادم و منتشر شده اند.
با این مقدمه و باتوجه به انسی که با این کتاب دارم، امتیازات آن را کهشاید دلیل توجه حضرت آیتالله بیات زنجانی هم باشد بهاختصار یادآور می شوم:
۱. تفسیر معاصرانه سنت گرایانه و در عین حال از منظر حکمت خالده نوشته شده است، بنابراین هم با تفاسیر سنتی متفاوت است و هم با تفاسیر مدرن.
۲. در عین اعتقاد راسخ بهمعصومیت قرآن ، میکوشد بهپرسش های انسان معاصر پاسخهایی خردپذیر با استفاده از سنت تفسیری، فقهی، کلامی، فلسفی، و عرفانی ما ارائه کند.
۳.بهگفت وگوی میان اسلام و سنت یهودی- مسیحی ملتزم است، و در عین حال دراین گفت وگو از نقدهای قرآن نسبت انحرافهای ایجاد شده در آن سنت کوتاه نمیآید.
۴.قرآن را چونان کتاب هدایت برای همه جهانیان در نظر میگیرد و بهجهان شمولی پیام آن ملتزم است.
۵. میکوشد تا بنیادهایی استوار برای اتحاد تسنن و تشیع تاسیس کند و زمینهساز گفتوگوهای سازنده میان ایندو در مذهب باشد.
۶. مترجم کتاب با افزودن بخشهای مفصلی بر این اثر کوشیده این اثر برای خواننده ایرانی هرچه بیشتر کارآمد و قابل استفاده باشد. در افزوده های مترجم بهسنت شیعی نه از منظر فرقهای بلکه از منظر حِکَمی و عرفانی به گونهای که میتواند برای پیروان دیگر ادیان و مذاهب نیز جاذبه داشته باشد نگریسته شده است. بر طبق این منظر معارف امامان شیعه بیانگر باطن همه ادیان ابراهیمی است.
۷. در این تفسیر بهفهم ایرانیان از قرآن، در فلسفه، ادبیات، و تصوف بهویژه در بخشهای افزوده مترجم توجه خاصی مبذول شده است.
۸. این تفسیر به قلمی روان سامان یافته است به گونهای که خوانندگان بدون نیاز به مقدمات علم تفسیر بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند و برای این هدف هم از سبک و هم از محتوای آثار ماندگار ادبیات فارسی مانند تفسیر میبدی، گلستان و بوستان سعدی، مثنوی مولوی بهره گرفته شده است.
۹. تفسیر معاصرانه مشتمل بر ۱۲ جلد است که تاکنون ۹ جلد آن منتشر شده است و امید است که سه جلد بعدی نیز در سال جاری انتشار یابد.
*پژوهشگر حوزوی