تاریخ:
عروسهای سیاهپوش؛ دخترانی که خودشان را سیاهبخت کردند 
درس سی و نهم
زوایای تاریخ
از "کنستانتین پل" تا استانبول: داستان یک نام
این شهر در سال ۳۳۰ میلادی توسط کنستانتین کبیر به عنوان پایتخت جدید امپراتوری روم شرقی بنا نهاده شد و «کنستانتین پل» (شهر کنستانتین) نام گرفت. پس از فتح شهر به دست عثمانیان، آن را «اسلامبول» نامیدند. به معنای «شهر اسلام».
عصر ایران - نام شهری که امروز با عنوان استانبول شناخته میشود، تاریخی طولانی و چندوجهی دارد؛ نامی که در خود بازتابی از امپراتوریها، آیینها، و زبانهای گوناگون است.
این شهر در سال ۳۳۰ میلادی توسط کنستانتین کبیر، امپراتور روم، به عنوان پایتخت جدید امپراتوری روم شرقی بنا نهاده شد و «کنستانتین پل» (شهر کنستانتین) نام گرفت.
این نام، قرنها بر تارک شهر ماند و حتی پس از آنکه عثمانیان در سال ۱۴۵۳ (۸۵۷ هجری قمری / حدود ۸۳۱ هجری شمسی) آن را فتح کردند، در اسناد رسمی و نقشههای اروپایی همچنان رایج بود.
اما در میان مردم، بهویژه مسلمانان عثمانی، نامهای دیگری رواج داشت: از جمله اسلامبول، که معنای تحتاللفظی آن «شهر اسلام» است؛ نشانهای از پیروزی اسلام بر پایتخت مسیحیت شرقی.
در واقع، "اسلامبول" بیشتر عنوانی فرهنگی-ایدئولوژیک بود که در کنار نامهای دیگر استفاده میشد، گرچه هیچگاه جای "کنستانتینیه" (قسطنطنیه) را در مکاتبات رسمی عثمانی نگرفت.
تحول بزرگ اما در اوایل قرن بیستم رخ داد. پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی و تأسیس جمهوری ترکیه به رهبری مصطفی کمال آتاتورک در سال ۱۹۲۳، گرایش به ترکیسازی اسامی و مفاهیم شدت گرفت.
در این راستا، از سال ۱۹۳۰، جمهوری ترکیه از کشورهای جهان خواست که در مکاتبات رسمی، به جای "کنستانتینوپل"، نام "استانبول" (Istanbul) را بهکار برند. این نام برگرفته از عبارت یونانی "εἰς τὴν Πόλιν" (ایس تین پولین) به معنی «به سوی شهر» بود؛ عبارتی که مردم یونانیزبان در دوران بیزانس هنگام اشاره به این شهر پرشکوه از آن استفاده میکردند؛ چون قسطنطنیه در دوران بیزانس مرکز اصلی تمدن و سیاست بود و وقتی مردم میگفتند «به شهر میرویم»، منظورشان همان قسطنطنیه بود.
پس «استانبول» دقیقاً به معنای «شهر اسلام» نیست (بر خلاف «اسلامبول») و در واقع معنای خاصی مانند «شهر فلان» ندارد؛ بلکه شکل تحولیافتۀ عبارت یونانیِ «بهسوی شهر» است که با گذر زمان در زبان ترکی جا افتاده.
بنابراین، «استانبول» در اصل تلفظ تغییریافتۀ یک عبارت یونانی است که در طی سدهها با فرهنگ اسلامی، عثمانی و در نهایت ملیگرایی ترکی درآمیخت و به نام رسمی و جهانی این شهر بدل شد.
لینک کوتاه: کپی لینک
حمله پهپادی به مقر گروههای مخالف ایران در اربیل طب سوزنی ، علم است یا شبه علم؟ آقای رئیسجمهور مرکز ملی فضای مجازی را هم تعطیل کنید! یادداشت احساسی بهنوش طباطبایی برای ایران 11 درصد راه را رفتیم ؛ اگر هنوز انگلیسی را یاد نگرفته اید و پر مشغله و کم فرصت هستید، این روش ساده برای شماست! عضو هیات رئیسه مجلس: تنگه هرمز، برنامه موشکی و هستهای «ناموس ملی» است/ به یک ابرقدرت منطقهای تبدیل شده ایم توافق عراق و پاکستان با ایران برای عبور نفت و گاز از تنگه هرمز ادعای ونس؛ مذاکرات ایران و آمریکا در حال پیشرفت است پیام فرماندهی نیروی هوافضا به ملیپوشان در آیین بدرقه پایان پرونده جنایت میدان ارغوان ملارد؛ محمد عباسی به دار مجازات آویخته شد پیروزی المپیاکوس در دربی حساس یونان/ تداوم ناکامی طارمی در گلزنی نماینده مجلس: افزایشهای چند ده درصدی که گرانی نیست؛ گرانفروشی است! وصیتنامه ترامپ برای ونس! جنگنده ای شبیه موشک / پروژه مخفی بریتانیا برای شکار بمب افکن های اتمی شوروی (+عکس) آیین بدرقه تیم ملی فوتبال در میدان انقلاب برگزار شد/ رونمایی از پیراهن و سرود جام جهانی ۲۰۲۶