سروش صحت ؛ حضور با «استخر» در جشنواره فیلم فجر

در عرصه هنرهای نمایشی گاه به نام‌هایی برمی‌خوریم که خود را به فعالیت در یک رشته خاص محدود نکرده و در زمینه‌های مختلف مرتبط با هنر به فعالیت می‌پردازند.

یکی از شاخص‌ترین آنها، «سروش صحت» است که از بازیگری و فیلمنامه‌نویسی تا اجرا و کارگردانی را تجربه کرده و در چهل و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر نیز با فیلم سینمایی استخر حضور پیدا خواهد کرد. حال به همین بهانه نگاهی به فعالیت‌های او در این عرصه می‌اندازیم.

از آیتم‌نویسی و بازیگری برای مهران مدیری تا کارگردانی در قاب کوچک

صحت که فارغ التحصیل کارشناسی ارشد آلودگی و حفاظت محیط زیست دریا است، با «جنگ ۷۷» مهران مدیری به عنوان یکی از نویسندگان آیتم‌های نمایشی شروع بکار کرده و جلوی دوربین نیز رفت.

سپس این همکاری را در «ببخشید شما» ادامه داده و یکی از نویسندگان سریال «قطار ابدی» به کارگردانی رضا عطاران نیز به حساب می‌آید. صحت در دهه هشتاد یکی از پرکارترین‌های تلویزیون به عنوان نویسنده فیلمنامه و بازیگر به حساب می‌آید که اغلب آنها هم در ژانر کمدی قرار دارد. برای نمونه نیز می‌توان به زیر آسمان شهر، کاراگاه شمسی و دستیارش مادام، بدون شرح، کوچه اقاقیا و جایزه بزرگ اشاره کرد.

او در دهه نود به عنوان کارگردان، حضوری پررنگ در شبکه‌های تلویزیونی داشته که تقریبا همگی آنها نیز در زمره آثار پربیننده قرار گرفتند. به ویژه ساختمان پزشکان و پژمان که مورد توجه میلیون‌ها مخاطب قرار گرفته و حتی در بازپخش‌ها نیز موفق نشان دادند.

همین تجربه‌ها، در مدیوم سینما نیز بسیار به کار او آمده و منتهی به ساخت دو فیلم جهان «با من برقص» و صبحانه با زرافه ها شد که هردو هم مورد توجه مخاطبان خاص و عام قرار گرفتند.

جهان با من برقص و شوخی با مرگ

صحت در این فیلم از یک ایده قدیمی و امتحان پس‌داده با محوریت جمع شدن چند دوست قدیمی در کنار دوستی که روزهای آخر عمرش را می‌گذراند، بهره گرفته و قصه خود را شکل داده‌اند.

بهمن را می‌توان حلقه وصل‌کننده این گروه به حساب آورد که در سکانس نخست فیلم در یک گفتار متن کوتاه، ماجرا را برای تماشاگران تعریف کرده و تنها دلیل این دورهمی را تولد جهانگیر/جهان ذکر می‌کند.

نقطه عطف پرده نخست برخلاف قاعده کلاسیک فیلمنامه‌نویسی، در دقیقه ششم فیلم شکل می‌گیرد؛ درست جایی که جهان رو به دوربین/تماشاگر از مرگ قریب‌الوقوع خود می‌گوید.

از اینجا به بعد، قصه وارد فاز تازه‌ای شده و برمبنای شخصیت‌ها و داستانک‌هایشان پیش می‌رود. ایده‌ای که به خوبی در بافت فیلمنامه این فیلم جا افتاده و قصه را با ریتمی مناسب پیش می‌برد.

نویسندگان فیلمنامه در پرده نخست، به خوبی شخصیت‌ها و برخی لایه‌های درونی‌شان را به تماشاگران معرفی کرده و فضاسازی می‌کنند. برای نمونه می‌توان به سکانس جذاب ورود حمید و ناهید با بنز گرانقیمت‌شان اشاره کرد که به بهترین شکل ممکن شمایی کلی از این دو که ثروتمندترین آدم‌های این جمع هم به حساب می‌آیند، می‌دهد.

جهان با من برقص، تماشاگر حرفه‌ای سینما را به یاد فیلم «ونسان، پل، فرانسوا و دیگران» ساخته درخشان کلود سوته می‌اندازد که هر دو وجوه اشتراک بسیار دارند که مهمترین آن، حضور چند شخصیت به عنوان دوست در فیلم است که در یک نقطه جمع می‌شوند.

صفایی و صحت در فیلمی از این جنس نیاز به تیپ-شخصیت‌هایی با لایه‌های درونی دارند تا قصه‌شان از نفس نیفتاده و با یک شیب ملایم به خط پایان برسد. جهان به عنوان شخصیت‌محوری، از آن دسته شخصیت‌هایی است که آرام آرام به قلب تماشاگران خود نفوذ کرده و به همذات‌پنداری با خود وادار می‌کند.

جهان با من برقص با وجود آن که مدت زمان زیادی از نمایش عمومی آن نگذشته اما به یک فیلم کالت/مرجع در سینمای ایران تبدیل شده که طرفداران پروپاقرص خود را دارد.

صبحانه با زرافه‌ها: کمدی با طعم ابزورد!

دومین ساخته سینمایی سروش صحت، فیلمی در امتداد جهان با من برقص و نگاه فیلمساز به مساله مرگ است که در اینجا تیره‌تر به نظر می‌رسد. صحت و همکار همیشگی‌اش ایمان صفایی، درونمایه فیلمنامه فیلم فوق را از سری فیلم‌های خماری گرفته و اسکلت آن را خلق کرده‌اند.

مجتبی همراه دوستان خود شاهین و پویا به مراسم عروسی پسرعموی خود رضا رفته و به واسطه استعمال کوکایین اتفاق مهمی برایشان رخ می‌دهد که کل داستان براساس آن شکل می‌گیرد. به کما رفتن داماد، نقطه عطف اول فیلم به حساب می‌آید که نقشی کلیدی در پیشبرد داستان دارد.

با ورود دکتر به داستان، صبحانه با زرافه‌ها وارد فاز تازه‌ای شده و مولفه‌های آشنا و مورد علاقه سروش صحت نیز به آن اضافه می‌شود که مهمترین آن تم مرگ است. تمی که نقشی کلیدی در شکل‌گیری جهان با من برقص داشته و در اینجا هم تاثیر خود را روی قصه می‌گذارد. شخصیت دکتر نیز تاثیر خوبی روی پیشرفت داستان داشته و نقشی کلیدی در شوخی‌های شکل گرفته دارد.

سروش صحت در مقام کارگردان تلاش زیادی برای ساخت یک کمدی استاندارد و جذاب به خرج داده که تا حدود زیادی هم به بار نشسته است. به خصوص به لحاظ فنی و قاب‌بندی‌ها که از فیلم اول‌اش هم بهتر از آب درآمده است.

برای نمونه هم می‌توان به سکانس عروسی رضا اشاره کرد. در عین حال تیم بازیگران خوبی را گردهم آورده و بازی‌های یکدستی از آنها گرفته است. بهترین نقش‌آفرینی‌های فیلم هم متعلق به بیژن بنفشه‌خواه و هادی حجازی‌فر است که بخش مهمی از بار کمدی فیلم و اجرای شوخی‌های آن را به دوش کشیده‌اند.

حال باید دید که فیلم سینمایی استخر که همچون دو فیلم قبلی سروش صحت فیلم پربازیگری است، در امتداد دو ساخته سینمایی قبلی وی بوده یا در مسیری متفاوت گام برمی‌دارد.