تاریخ:
نخستین نفتکش ژاپن پس از عبور از تنگهٔ هرمز به سرزمین آفتاب رسید 
درس چهل و چهارم
راز ایران زمان کریمخان/ پس از مرگ نادر چه شد؟
یافتههای نیبور تنها به باستانشناسی محدود نمیشود. سفرنامه او اطلاعات ارزشمندی درباره اوضاع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و حتی پوشش و آرایش مردم ایران در عصر کریمخان زند ارائه میدهد. به همین دلیل، مطالعه تاریخ اجتماعی ایران در این دوره، بدون مراجعه به سفرنامه نیبور، ناقص خواهد بود.
کتاب «سفرنامه کارستن نیبور (۱۷۶۵ میلادی)» با ترجمه زندهیاد پرویز رجبی، نخستینبار در سال ۱۳۴۵ خورشیدی توسط انتشارات توکا منتشر شد. این اثر یکی از منابع مهم ایرانشناسی است که تصویری کمنظیر از ایران در دوران کریمخان زند ارائه میدهد.
به گزارش اعتماد، پرویز رجبی در دیباچه این کتاب، به روند آشنایی تدریجی غرب با شرق اشاره میکند؛ روندی که تا پیش از سدههای میانه، از مرزهای غربی اورشلیم فراتر نمیرفت. جنگهای صلیبی و یورش مغولان، با همه خشونت و ویرانیهایشان، به فرو ریختن دیوارهای ارتباطی میان شرق و غرب انجامید و زمینه آشنایی متقابل فرهنگها را فراهم کرد. در همین بستر بود که اروپاییان دریافتند در کنار دنیای مسیحیت غرب، مسیحیتی کهن در ایران و بخشهایی از آسیا وجود داشته است؛ مسیحیانی که از سدههای نخست میلادی در مناطقی چون گیلان، خراسان، فارس و افغانستان امروزی زندگی میکردند.
همین آگاهی، راه را برای حضور اروپاییان در ایران گشود؛ ابتدا در قالب مبلغان مذهبی و سپس کاشفان، بازرگانان، سفیران و سیاستمداران. در کنار سفرنامههای ارزشمند سیاحان مسلمان همچون ابنحوقل، مقدسی، ناصرخسرو و ادریسی، سفرنامههای غیرمسلمان نیز نقش مهمی در روشن کردن زوایای تاریک جغرافیای تاریخی و تاریخ ایران ایفا کردهاند.
در میان سیاحان آلمانی، کارستن نیبور جایگاهی ویژه دارد. هرچند پیش از او نیز آلمانیهایی مانند هانس شیلتبرگر به ایران سفر کرده بودند، اما نیبور نخستین کسی بود که با نگاهی کاملاً پژوهشگرانه و نظاممند به ایران آمد. اهمیت سفر نیبور از دو جهت برجسته است:
نخست آنکه او تنها سیاح اروپایی است که در دوران حکومت کریمخان زند از ایران دیدن کرد؛ و دوم اینکه برخلاف پیشینیان خود مانند شاردن و کمپفر، نخستین بررسی علمی و دقیق تختجمشید را انجام داد.
نیبور از بندر بوشهر وارد ایران شد و برخلاف مسیرهای معمول، از راهی فرعی به شیراز رفت. پس از چند روز اقامت در شیراز، راهی تختجمشید شد و با دقتی مثالزدنی، به بررسی، نقشهبرداری و ثبت سنگنگارهها و کتیبهها پرداخت. او پس از پایان پژوهشهایش، دوباره به بوشهر بازگشت و از طریق جزیره خارک ایران را ترک کرد.
یافتههای نیبور تنها به باستانشناسی محدود نمیشود. سفرنامه او اطلاعات ارزشمندی درباره اوضاع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و حتی پوشش و آرایش مردم ایران در عصر کریمخان زند ارائه میدهد. به همین دلیل، مطالعه تاریخ اجتماعی ایران در این دوره، بدون مراجعه به سفرنامه نیبور، ناقص خواهد بود.
در زمینه تختجمشید، دقت و هوشیاری نیبور تأثیری ماندگار بر مطالعات بعدی گذاشت. طرحها و نقشههایی که او تهیه کرد، دههها بعد مبنای پژوهش باستانشناسان شد و سرانجام در سال ۱۸۵۲ میلادی، یعنی ۳۸ سال پس از بازدید او، به خوانده شدن خط میخی و روشن شدن تدریجی تاریخ ایران پیش از اسلام انجامید.
نیبور همچنین در خلال اقامت خود، تاریخ سیاسی ایران از مرگ نادرشاه در سال ۱۷۴۷ تا زمان سفرش در ۱۷۶۵ را ثبت کرده است؛ تاریخی که بخشی از آن بر شنیدههای مستقیم او از مردم و بخشی بر مطالعه منابع مکتوب اروپایی، از جمله تاریخ جهانگشای نادری، استوار است.
لینک کوتاه: کپی لینک
اتصال کامل کاربران به اینترنت بینالملل تا ۲۴ ساعت آینده پزشکیان: نباید به بهانه جنگ، کشور را در وضعیت نیمهتعطیل قرار دهیم انهدام دو باند حرفهای اسکیمینگ/ سرقت ۱۵ میلیارد تومانی از کارت بانکی شهروندان سفر علی باقری به مسکو آمار زنان و مردان مجرد در کشور اعلام شد/ چند میلیون ایرانی برای همیشه مجرد ماندهاند؟/ این استانها آمار ازدواج بالاتری دارند گروه «بیتیاس» برنده برترین جایزه جوایز موسیقی آمریکا واکاوی لایحه ای که نگران کننده است آقای رئیسجمهور؛ پول گندمکاران را پرداخت کنید 4 نکته با حجه الاسلام محسنی اژه ای درباره اینترنت بین الملل و تصمیم دیوان عدالت اداری پروازهای فرودگاه اصفهان پس از ۸۴ روز وقفه از سر گرفته شد اکبر عبدی از بیمارستان مرخص شد آخرین غول نوازنده ساکسیفون موسیقی جَز در تمام دوران درگذشت قتل پسر دانشجو به تصور آدم فروشی رسانههای اسرائیلی: ایران برنده توافق احتمالی با آمریکاست ترفند زن سارق برای دزدیدن نیم کیلو طلا چه بود؟