.png "عصر ایران")
۱۸ اسفند ۱۴۰۴
به روز شده در: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۴۱
صدای آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای 
درس بیست و سوم
تصویر اجتماعی (Social Representation) چیست ؟
تصویر اجتماعی (Social Representation) مفهومی در روانشناسی اجتماعی است که به مجموعهای از باورها، برداشتها، ارزشها و دانشی اشاره دارد که اعضای یک جامعه درباره یک پدیده، موضوع، فرد یا گروه بهطور مشترک میسازند و از طریق ارتباطات اجتماعی (گفتگو، رسانهها، فرهنگ و آموزش) میان خود به اشتراک میگذارند.
به بیان عفت حیدری (Social Representation) یعنی درکی که یک جامعه به طور جمعی از یک موضوع دارد.
تصویر اجتماعی میتواندنظامی از ارزشها، ایدهها و شیوههای تفکر باشد که به افراد کمک میکند جهان اجتماعی خود را تفسیر کنند و با دیگران ارتباط برقرار کنند.»
تصویر اجتماعی یکی از مفاهیم مهم در روانشناسی اجتماعی است که به چگونگی شکلگیری برداشتها و فهم مشترک افراد یک جامعه از پدیدهها، افراد و موضوعات مختلف میپردازد. انسانها برای درک جهان پیرامون خود از مجموعهای از باورها، ارزشها و تجربههای مشترک استفاده میکنند که در تعاملات اجتماعی شکل گرفته و به مرور زمان در میان اعضای جامعه گسترش مییابد. این برداشتهای مشترک که از طریق ارتباطات اجتماعی و فرهنگی منتقل میشوند، به افراد کمک میکنند تا واقعیتهای اجتماعی را بهتر تفسیر کرده و رفتار خود را در تعامل با دیگران تنظیم کنند.
تصویر اجتماعی دارای ویژگیهای خاصی است که در شکلگیری و تأثیرگذاری آن نقش اساسی دارند. در ادامه، مهمترین ویژگیهای تصویر اجتماعی مورد بررسی قرار میگیرد.
1. جمعی بودن
یکی از مهمترین ویژگیهای تصویر اجتماعی، جمعی بودن آن است. به این معنا که تصویر اجتماعی حاصل تفکر یا تجربه یک فرد به تنهایی نیست، بلکه در نتیجه تعامل و ارتباط میان اعضای یک جامعه یا یک گروه اجتماعی شکل میگیرد. افراد در زندگی روزمره از طریق گفتگوها، تجربههای مشترک، سنتها و فرهنگ عمومی، برداشتهایی مشترک درباره موضوعات مختلف پیدا میکنند. این برداشتهای مشترک به مرور زمان تثبیت شده و به صورت یک تصویر اجتماعی در ذهن اعضای جامعه شکل میگیرد. بنابراین تصویر اجتماعی بازتابی از باورها و نگرشهای مشترک یک گروه اجتماعی است و نه صرفاً دیدگاه فردی.
2. انتقالپذیری
تصویرهای اجتماعی از طریق فرایندهای ارتباطی و فرهنگی از فردی به فرد دیگر و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشوند. ابزارهایی مانند زبان، رسانههای جمعی، نظام آموزشی، خانواده، ادبیات و حتی شبکههای اجتماعی در انتقال این تصاویر نقش مهمی دارند. برای مثال، رسانهها میتوانند با نحوه بازنمایی یک شغل، یک گروه اجتماعی یا یک پدیده، تصویری خاص از آن در ذهن مردم ایجاد کنند. به این ترتیب، تصویر اجتماعی به صورت مداوم در جامعه بازتولید و تقویت میشود و افراد جدید نیز آن را فرا میگیرند.
3. سادهسازی واقعیت
واقعیتهای اجتماعی اغلب پیچیده و چندبعدی هستند، اما ذهن انسان برای درک بهتر این پیچیدگیها آنها را سادهسازی و دستهبندی میکند. تصویر اجتماعی یکی از ابزارهای این سادهسازی است. از طریق تصویر اجتماعی، مفاهیم پیچیده علمی، اجتماعی یا فرهنگی به شکل قابل فهمتر برای عموم مردم تبدیل میشوند. این فرایند باعث میشود افراد بتوانند بدون نیاز به دانش تخصصی، درباره موضوعات مختلف نظر بدهند و آنها را درک کنند. البته این سادهسازی گاهی ممکن است باعث کلیشهسازی یا برداشتهای ناقص نیز شود.
4. هدایت رفتار
تصویرهای اجتماعی تنها در سطح فکر و باور باقی نمیمانند، بلکه میتوانند رفتار و نگرش افراد را نیز تحت تأثیر قرار دهند. وقتی افراد در یک جامعه تصویری خاص از یک موضوع، گروه یا نقش اجتماعی داشته باشند، رفتار خود را بر اساس همان تصویر تنظیم میکنند. برای مثال، اگر در جامعهای تصویر اجتماعی از معلم به عنوان فردی محترم و دانا وجود داشته باشد، مردم معمولاً با معلمان با احترام بیشتری برخورد میکنند. بنابراین تصویر اجتماعی میتواند در شکلدهی به قضاوتها، تصمیمگیریها و تعاملات اجتماعی نقش مهمی داشته باشد.
عفت حیدری فرهنگ یار تابآوری در ادامه آورده است تصاویر اجتماعی تعیین میکنند که جامعه چگونه به افراد در موقعیتهای خاص نگاه کند و چه نوع رفتار یا واکنشی را از آنان انتظار داشته باشد. اگر جامعه تصویری مثبت از ویژگیهایی چون مقاومت، پشتکار و توانایی غلبه بر دشواریها داشته باشد، افراد نیز با الگوبرداری از این ارزشها، احساس توانمندی و انگیزه برای ادامه مسیر پیدا میکنند.
در مقابل، اگر تصویر اجتماعی از «شکست» یا «ناکامی» همراه با سرزنش و قضاوت منفی باشد، افراد در هنگام مواجهه با بحران دچار احساس ضعف و ناتوانی میشوند و تابآوری آنان کاهش مییابد.
رسانهها، فرهنگ عمومی و شبکههای اجتماعی در انتقال و بازتولید این تصاویر نقش تعیینکننده دارند. هنگامی که جامعه افرادی را که بر مشکلات غلبه کردهاند به عنوان الگوی موفقیت و استقامت معرفی میکند، پیام ضمنی آن این است که تابآوری رفتاری ارزشمند و قابل تحسین است. در چنین شرایطی، افراد درونیسازیِ مثبتتری از تواناییهای خود دارند و میتوانند در برابر مشکلات مقاومت بیشتری نشان دهند.
بنابراین و در خاتمه کلام میتوان گفت، میتوان گفت بین تابآوری و تصویر اجتماعی رابطهای متقابل و تقویتکننده وجود دارد؛ تصویر اجتماعی مثبت از مقاومت و پایداری میتواند سطح تابآوری فردی و جمعی را افزایش دهد و در مقابل، تابآوری بالای اعضای جامعه نیز موجب شکلگیری و استحکام تصویر اجتماعی مثبتتری از توانمندی، امید و پیشرفت میشود.
منبع: میگنا
لینک کوتاه: کپی لینک
طرز تهیه پولکی کنجدی خانگی ترد جزئیاتی جدید از اولین عینک هوشمند سامسونگ مقایسه گلکسی اس ۲۶ پلاس با آیفون ۱۷ پرو طرز تهیه نخود پلو با کشمش خوشمزه و عطردار چگونه به واسطه قانون جذب موفقیت مالی داشته باشیم؟ ۷ ماسک گریپ فروت برای تمام پوست ها نکاتی که باید برای نگهداری از گیاه رزماری بدانید فیلم درمانی چیست و چگونه تاثیر میگذارد؟ علت استرس بی دلیل ؛ علائم اختلالات اضطرابی را بشناسید نشانه هایی که اگر بیشتر از دو هفته ادامه داشتند باید کمک بگیرید تصویر اجتماعی (Social Representation) چیست ؟ تشییع جنازۀ ناصرالدین شاه قاجار (عکس) طرز تهیه پودینگ برنج؛ دسری آسان و مقوی طرز تهیه املت بادمجان به سبک رستورانی روانشناسی خشم مجازی؛ چرا در شبکههای اجتماعی بیرحمتر از واقعیت هستیم؟