فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۵۴۳۳۲
تاریخ انتشار: ۰۸:۵۵ - ۱۷-۰۱-۱۴۰۵
کد ۱۱۵۴۳۳۲
انتشار: ۰۸:۵۵ - ۱۷-۰۱-۱۴۰۵

تاب‌آوری اجتماعی یا سوختن و ساختن؟

تاب‌آوری اجتماعی یا سوختن و ساختن؟
رئیس انجمن مددکاران اجتماعی معتقد است که تاب‌آوری اجتماعی به معنای سوختن و ساختن نیست، بلکه یک رویکرد فعالانه و منطقی رفتار کردن در بحران است. معمولا افراد و جوامع درگیر بحران، به جای مسئولیت‌پذیری و مدیریت کردن بحران، منتظر کمک بوده‌اند، درحالیکه تاب‌آوری اجتماعی به معنای ایفای نقش است.

روزنامه یدیعوت آحارونت،‌ رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با بیان اینکه تاب‌آوری اجتماعی نه یک انتخاب بلکه ضرورتی برای حفظ سلامت اجتماعی و توان مقابله با بحران‌هاست، گفت: تاب‌آوری مهارتی فعال و یادگیری‌پذیر است که به افراد و جوامع امکان می‌دهد با شرایط دشوار، منطقی و مشارکتی برخورد کنند و پیامدهای منفی بحران‌ها را کاهش دهند.

سیدحسن موسوی‌چلک در گفت‌وگو با ایسنا، در این باره اظهار کرد: مروری بر زندگی مردم در جوامع مختلف نشان می‌دهد که بیشتر آنها بارها شرایط دشوار از قبیل سیل، زلزله، طوفان، جنگ، بحران‌های بهداشتی، اقتصادی، سیاسی و سایر انواع بلایای طبیعی و غیر طبیعی را تجربه کردند. در ایران نیز تجربه بسیاری از این بحران‌های مختلف را داریم و هنوز هم بطور کامل برطرف نشده است. اتفاقات اقتصادی و سیاسی سال‌های ۹۶، ۹۸، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴، وقوع سیل‌ها و زلزله‌ها، بحران کرونا و ... نمونه‌ای از این بحران‌ها هستند. در چنین شرایطی برای مدیریت اثر بخش‌تر، مهارت‌های فردی و مهارت‌های اجتماعی می‌تواند کمک‌کننده باشد که از جمله این مهارت‌ها، تاب‌آوری فردی و اجتماعی است.

وی افزود: مروری بر منابع علمی نشان می‌دهد که در بعد فردی مهارت تاب‌آوری، افراد را توانمند می‌کند تا به طور مستقل بتوانند از شرایط سخت عبور کنند و پیامدهای منفی بحران‌ها کمتر ظهور و بروز پیدا کنند، چراکه گاهی افراد در همین شرایط سخت ممکن است به خودشان آسیب بزنند. در بعد اجتماعی نیز برخی معتقدند که «تاب‌آوری اجتماعی را می‌توان ظرفیت تبدیل و تحول، تطبیق و سازگاری و توان مقابله با تنش و بحران‌های اجتماعی نامید. تاب‌آوری اجتماعی از ظرفیت و توانایی خاصی در افراد و گروه‌ها، خانواده‌ها و جوامع صحبت می‌کند که عمدتا یادگیری و سازگاری در تغییرات تحمیل شده و همچنین قدرت تطبیق با شرایط و مقتضیات را دربر خواهد داشت؛ این به ساده‌ترین معنا برخورداری از آغازی همیشگی است».

تاب‌آوری اجتماعی به معنای سوختن و ساختن نیست

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی معتقد است که تاب‌آوری اجتماعی به معنای سوختن و ساختن نیست، بلکه یک رویکرد فعالانه و منطقی رفتار کردن در بحران است. معمولا افراد و جوامع درگیر بحران، به جای مسئولیت‌پذیری و مدیریت کردن بحران، منتظر کمک بوده‌اند، درحالیکه تاب‌آوری اجتماعی به معنای ایفای نقش است. در واقع تاب‌آوری اجتماعی به عنوان ظرفیت یک گروه اجتماعی برای مقابله مشارکتی با ناملایمات و برقراری مجدد رفاه تعریف می‌شود که با خلق مشترک چارچوب‌ها و معانی جدید در پاسخ به شرایط اجتماعی در حال تغییر مشخص می‌شود. تاب‌آوری اجتماعی به توانایی فرد در پرورش، مشارکت و حفظ روابط اجتماعی مثبت و تحمل و بهبودی از عوامل استرس‌زای ناشی از شرایط بحرانی اشاره دارد.

موسوی‌چلک معتقد است که افراد تاب‌آور اجتماعی برای دیدگاه‌های متنوع ارزش قائل هستند و قادر به ارتباط، تعامل و ارتباط مؤثر با دیگران هستند. تاب‌آوری اجتماعی همچنین شرایطی ایجاد می‌کند که افراد در جامعه بتوانند با دیگران تعامل داشته باشند و به جامعه کمک کنند. لذا به مردم و اجتماعی نیاز داریم که تاب‌آور باشد و بتواند در مقابل شوک‌ها و بحران‌های بهداشتی شبیه ویروس کرونا به‌گونه‌ای عمل کند که بحران‌های شدیدتری ایجاد نشود و افراد در این جامعه بتوانند به شرایط قبل برگشته و به زندگی خود ادامه دهند و به‌عبارت دیگر، تعادل و توازن در زندگی ایجاد شود.

معمولا در جوامع تاب‌آور، افراد برای مدیریت بحران‌ها راه‌های منطقی‌تر را انتخاب می‌کنند تا کمترین پیامد منفی را برایشان به‌دنبال داشته باشد. آنچه در کنار شرایط کلان مهم بوده، این است که هر یک از ما برای فراگیری مهارت تاب‌آوری اقدام کنیم. گرچه فکر می‌کنم محیط‌های اجتماعی مثل مدرسه، رسانه‌ها و... نیز در کنار خانواده‌ها می‌توانند در این زمینه تأثیرگذار باشند تا مردم و جامعه‌ای تاب‌آور داشته باشیم.

معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور یادآور شد: همیشه نمی‌توان جلوی اتفاقاتی که زندگی ما را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، گرفت. بدون شک برای تأثیرپذیری منفی کمتر از این اتفاقات، مهارت‌ها می‌توانند به ما کمک کنند که تاب‌آوری هم یکی از این مهارت‌های مهم است و حتی داشتن مهارت تاب‌آوری و تحمل سختی باعث می‌شود با موفقیت از رویدادهای ناگوار عبور کرد. با داشتن این مهارت، با وجود قرارگرفتن در معرض بحران‌های شدید از جمله ویروسی که امروز نه فقط ایران بلکه بسیاری از کشورهای جهان را تحت‌تأثیر قرار داده است، می‌توان رشد کرد و قوی‌تر شد.

لذا لازم است برای یادگیری این مهارت در بسته‌های زندگی خود جایی پیش‌بینی کنیم چون از طریق آموزش، قابل فراگیری است و ذاتی نیست. این مهارت کمک می‌کند اعتماد به نفس بالاتری داشته باشیم، توانایی حل مسائل را در خود افزایش دهیم و چون می‌دانیم که بحران‌ها و مشکلات به شکل‌های مختلف بخشی از زندگی روزمره ما هستند، لذا با پذیرش این واقعیت برای تقویت خود برای عبور از این موانع و مشکلات آماده می‌شویم. به همین دلیل تاب آوری اجتماعی را می‌توان ظرفیت تبدیل و تحول، تطبیق و سازگاری و توان مقابله با تنش و بحران‌های اجتماعی نامید.

موسوی‌چلک با اشاره به اینکه در مددکاری اجتماعی «مفهوم تاب‌آوری» از یک مهارت فردی برای «بازگشت به عقب» پس از بحران، به یک فرآیند پویا، چندوجهی و نظام‌مند تغییر پیدا کرده است، ادامه داد: تاب‌آوری به عنوان ظرفیت افراد، خانواده‌ها، سازمان‌ها و جوامع برای انطباق مثبت با ناملایمات، بحران‌های مختلف طبیعی و غیرطبیعی مهم تعریف می‌شود. لذا تاب‌آوری، فرآیندی است که او در چارچوب بافت اکولوژیکی-اجتماعی خود در آن «مشارکت» می‌کند. این فرآیند تحت تأثیر عوامل میانجی مانند عاملیت، مهارت‌های مقابله‌ای و حمایت‌های بیرونی از سوی خانواده، مدارس و سیستم‌های اجتماعی است.

فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی IFSW، انجمن جهانی مدارس (دانشگاه‌ها) مددکاری اجتماعیIASSW و شورای بین‌المللی رفاه اجتماعی (ICSW) به طور مشترک «دستور کار جهانی برای مددکاری اجتماعی و توسعه اجتماعی» را تدوین کرده‌اند که مسیر حرفه را از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۳۰ تعریف می‌کند. این دستور کار به صراحت برای تقویت جایگاه مددکاری اجتماعی، کمک به سازمان‌ها برای کسب مشارکت‌های جدید و افزایش اعتماد به نفس مددکاران اجتماعی طراحی شده است تا آن‌ها را قادر سازد سهم قوی‌تری در توسعه سیاست‌های جهانی داشته باشند و دستور کار دهه کنونی با عنوان “هم‌سازی تحول اجتماعی فراگیر”، مشخص شده است.

رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران، براساس مطالعات، به مولفه‌های مهمی در حوزه تقویت تاب‌آوری اجتماعی اشاره کرد و از جمله این مولفه‌ها را شامل «احساس عدالت اجتماعی و فراگیری عدالت اجتماعی»، «نوع حکمرانی و مدیریت جامعه و اعتماد مردم به این نهادی حکمرانی»، «سرمایه اجتماعی»، «برابری در برابر قانون، «امید اجتماعی و امید به آینده بهتر (هر چه مردم امیدوارتر باشند هم از زندگی فردی لذت بیشتری می‌برند، هم از زندگی اجتماعی‌شان. یعنی دولت و ملت در تعامل با همدیگر می‌توانند بستری فراهم کنند که امید به آینده و تحقق اهداف و آرزوها بیش از پیش در جامعه ساری و جاری شود.

جامعه ناامید را مخاطرات و پیامدهای فراوانی تهدید می‌کند. بنابراین باید به هر بهانه‌ای امید را زنده نگه داشت و این در شرایط کنونی انتخابی ضروری است)»، «شفافیت و پاسخگویی به مردم در همه شرایط»، «شایسته‌گزینی در کشور»، «وجود شبکه‌های اجتماعی قوی در جامعه و محیط اجتماعی حمایتگر»، «پذیرش تنوع اجتماعی و احترام به همه اقوام و توجه به همه آنان»، «عدم تبعیض در جامعه در برخورداری از امتیازات و تسهیلات و فرصت‌ها»، «تعلق فرهنگی و ارزش‌های اجتماعی مشترک (هویت مشترک)»، «انسجام اجتماعی»، «مسئولیت‌پذیری اجتماعی بالا در قبال مردم و جامعه»، «سازماندهی اجتماعی در شرایط مختلف از جمله شرایط بحرانی»، «اهداف و منافع یا علایق مشترک»، «کارآمدی حکمرانان در پاسخگویی بموقع و درست به مشکلات و نیازها در شرایط مختلف از جمله شرایط بحرانی (مدیریت تاثیرگذار در بحران‌ها و ریسک‌های مختلف)» و «وجود نظام حکمرانی تطبیقی در شرایط عادی و بحرانی (سیستم‌های حکمرانی که پاسخگو، شفاف و فراگیر هستند، همکاری و مشارکت بین ذینفعان مختلف را تشویق می‌کنند و واکنش مؤثرتر و به موقع‌تری را در هنگام بحران‌ها ترویج می‌دهند.

مقامات باید ساختارهایی ایجاد کنند که پیش‌بینی، سازگاری و یادگیری از هر رویدادی را، چه در شرایط عادی و چه در شرایط اضطراری یا فاجعه، تسهیل کند. چنین سیستم‌هایی تصمیم‌گیری مؤثر و توسعه سازوکارهای پاسخگویی بیشتر را تسهیل می‌کنند)»، «وجود زیرساخت‌ها، آمادگی فناوری و دسترسی به خدمات حیاتی در شرایط بحرانی»، «تنوع و چابکی اقتصادی»، «انعطاف‌پذیری اقتصاد»، «تقویت تنوع اقتصادی، ترویج نوآوری‌ها و سرمایه‌گذاری در آموزش و توسعه شایستگی‌ها»، «پایداری زیست‌محیطی که در جوامع تاب‌آور بر آگاهی زیست‌محیطی و حفاظت از اکوسیستم‌ها، مانند صرفه‌جویی در مصرف انرژی و کاهش آسیب‌پذیری‌ها، مبتنی هستند» دانست. 

وی با بیان اینکه حفظ پایداری اجتماعی جوامع نه تنها بر جمعیت فعلی تأثیر می‌گذارد، بلکه توجه عمیقی به نسل‌های آینده نیز دارد، گفت: این امر به طور پیچیده‌ای با تاب‌آوری اجتماعی مرتبط است و ظرفیت مدیریت موفقیت‌آمیز ناملایمات را افزایش می‌دهد. علاوه بر این نیز، آموزش و دانش در زمینه افزایش تاب‌آوری بسیار موثرند. آموزش و ارتقای دانش، فرهنگ جامعه‌ای «در حال رشد» را پرورش می‌دهد که نسبت به نیازها و انتظارات متغیر جمعیت حساس است. سرمایه‌گذاری در آموزش گسترده در میان بخش‌های مختلف جامعه، برابری، نوآوری و توسعه مداوم ابتکارات متنوع در جامعه را ارتقا می‌دهد. این امر افراد را به مهارت‌های تفکر انتقادی مجهز می‌کند و ظرفیت آنها را برای مقابله موفقیت‌آمیز با شرایط یا ناملایمات متغیر افزایش می‌دهد.

وی ادامه داد: علاوه بر این، به استقلال و توانایی جمعیت‌های محلی برای واکنش فوری و فعال در پاسخ به بحران‌ها، بدون انتظار منفعلانه برای واکنش مقامات رسمی به چالش‌های متنوع، کمک می‌کند. مولفه مهم دیگر اقدامات مقابله‌ای انعطاف‌پذیر است که نشان می‌دهد اقدامات مقابله‌ای مثبت، مانند روحیه و امید، در مقایسه با اقدامات مقابله‌ای منفی، مانند احساس خطر، تهدیدهای درک شده یا علائم پریشانی، در افزایش تاب‌آوری بسیار مؤثرتر هستند. ترویج چنین اقدامات مقابله‌ای مثبتی به شدت به اقداماتی که توسط مقامات و سیستم‌های حاکم آغاز و اجرا می‌شود، از جمله شفافیت سیاست‌ها و اقدامات، تخصیص عادلانه منابع، ارتقای سلامت روان و تقویت برنامه‌های آمادگی در برابر بلایا، وابسته است.

وی با بیان اینکه تقویت امید و روحیه مردم را می‌توان با همکاری مؤثر بین افراد، جوامع و مقامات رسمی افزایش داد، گفت: چنین همکاری به بهبود رفاه و ظرفیت برای مقاومت موفقیت‌آمیز و سازگاری با بحران‌ها کمک خواهد کرد. افزایش تاب‌آوری فردی و اجتماعی چند وجهی است که باید به همه آنان توجه شود و نمی‌توان «یک شبه» آن را در جامعه افزایش داد یا نهادینه کرد.

رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با بیان اینکه تاب‌آوری مستلزم یادگیری است، گفت: تاب‌آوری، امری ذاتی نیست بلکه مستلزم کسب مهارت‌هایی است که بتواند به افراد کمک کنند در برخورد با شرایط سخت، مدیریت درستی داشته باشند.

وی با اشاره به تأثیرات تاب‌آوری اجتماعی بر خود افراد گفت: تاب‌آوری، پیامدهای منفی بحران‌های خانوادگی و اجتماعی را کاهش می‌دهد، چراکه اصولا کارکرد مهارت‌ تاب‌آوری این است که سلامت اجتماعی افراد را حفظ کند تا آسیب نبینند. به همین دلایل تاب‌آوری نه یک اختیار، بلکه ضرورتی در جامعه است، اگر تاب‌آوری اجتماعی در جامعه نهادینه شود همبستگی اجتماعی در بحران‌ها نهادینه می‌شود.مدیرعامل کارخانه تولید پهپاد «Aero Sol Aviation Solutions» در پتخ تیکوا اسراییل اعلام کرد که این کارخانه پس از اصابت مستقیم موشک بالستیک ایران در دوم آوریل، «به طور کامل منهدم شده است». 

به گفته ایسرائیل وازرلاوف، این مکان باید تخریب شود و امکان ازسرگیری فعالیت در آن وجود ندارد.

این تأسیسات که در منطقه‌ای صنعتی در شرق تل آویو قرار دارد، پهپادهای امنیتی، کلاه‌های خلبانی برای جنگنده‌های اف-۱۵ و اف-۱۶، و قطعات بمب برای نیروهای ارتش اسرائیل و شرکت‌های بزرگ نظامی از جمله البیت و رافائل تولید می‌کرد.

این حمله تنها دو روز پس از آن صورت گرفت که ۷۰٪ از سهام این شرکت به «ولوریکس» فروخته شد و ارزش این شرکت حدود ۳۵ میلیون شکل (حدود ۹ تا ۱۰ میلیون دلار آمریکا) برآورد گردید.

ارسال به دوستان
درد‌دل بی‌پرده گلر سابق سرخ‌پوشان؛ فقط ۴۰ هزار تومان دارم! عراقچی در واکنش به حمله به دانشگاه صنعتی شریف: به‌زودی قدرت ما را خواهید دید سرریز شدن ۴ سد استان کرمانشاه بعد از بارش‌های اخیر دستور پزشکیان برای اولویت‌بندی خسارات جنگ  اعلام فهرست بلند تیم ملی والیبال توسط روبرتو پیاتزا تقابل علی اسکو با قهرمان جهان در فینال وزن ۷۷ کیلوگرم افشین پیروانی از مدیریت تیم فوتبال پرسپولیس برکنار شد عبور دومین کشتی ترکیه‌ای از تنگه هرمز علی قمصری با سازش در نیروگاه برق دماوند ؛ اعتراض به تهدید نابودی زیرساخت‌های انرژی (+عکس) گروسی خواستار توقف حملات علیه نیروگاه اتمی بوشهر شد حمله به‌ شیراز و مرودشت / پژوهشکده فضایی، شرکت نفت فلات قاره و پتروشیمی رضا میرکریمی: رهبر شهید فیلمم را پسندیده بود/ ۱۷ ساله بودم که به جنگ رفتم واکنش نماینده ایرانی‌تبار کنگره آمریکا به بمباران دانشگاه شریف وزارت بهداشت: در حمله شب گذشته جنگنده‌های دشمن ۷ کودک زیر ۱۰ سال شهید شدند نتانیاهو: ساکنان شمال اسرائیل در دوره سختی هستند