چگونه در شرایط جنگ سلامت روان خود و فرزندان‌مان را حفظ کنیم؟

یک عضو هیات علمی گروه روانشناسی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، با ارائه دستورالعمل‌های تخصصی برای مقابله با استرس‌های ناشی از جنگ، بر اهمیت نظارت والدین بر مواجهه کودکان با اخبار، مدیریت سواد رسانه‌ای با محوریت «شاخص امید» و حفظ ریتم خواب تأکید کرد.

به گزارش ایسنا، دکتر ضحی حاجیها - عضو گروه آموزشی روانشناسی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی گفت: در زمان مواجهه با مخاطرات بزرگ و به ویژه جنگ، چک کردن لحظه‌به‌لحظه اخبار و استفاده از شبکه‌های رسانه‌ای مسموم، می‌تواند شدت اضطراب و آسیب‌های روانی را در جامعه افزایش دهد.

وی با اشاره به چالش‌های سلامت روان در شرایط بحرانی، مدیریت مواجهه با اخبار را یکی از کلیدی‌ترین بخش‌ها دانست.

این متخصص حوزه روان تأکید کرد: نباید کودکان را کاملاً از شرایط محروم کرد و نباید اجازه داد بدون سانسور با اخبار مواجه شوند؛ بلکه مواجهه با اخبار باید تحت نظارت دقیق بزرگسالان و با تمرکز بر «جنبه‌های ایمنی‌بخش» (مانند حضور سریع نیروهای امدادی و پلیس) صورت گیرد تا کودک احساس کنترل و امنیت داشته باشد.

مراقبت از کودکان بر اساس گروه‌های سنی

حاجیها با تفکیک نیازهای روانی کودکان، راهکارهایی را برای هر گروه سنی ارائه داد و در مورد کودکان زیر ۳ سال گفت: این گروه احساس امنیت را مستقیما از والدین دریافت می‌کنند.

وی تأکید کرد: مدیریت ترس و استرس والدین در این سن بسیار حیاتی است، زیرا کودکان از واکنش‌های آن‌ها یاد می‌گیرند. استفاده از کلام‌های آرامش‌بخش مانند «جای تو امن است» و در آغوش گرفتن کودک، از ضروریات این دوره است.

حاجیها در مورد کودکان ۳ تا ۶ سال نیز گفت: این کودکان درک شناختی بالاتری دارند و نیاز به «تخلیه اطلاعاتی» دارند تا دغدغه‌هایی نظیر مرگ والدین یا آسیب به منزل را بیان کنند.

حاجیها توصیه کرد: باید با رویکردی آرامش‌بخش، راه حل‌ها را برای آن‌ها بازگو کرد و بر آموزش شماره‌های ضروری (پلیس، آتش‌نشانی و اورژانس) و تمرین یافتن «محل امن خانه» از طریق بازی و تمرین، تأکید کرد. همچنین حفظ روتین‌های روزانه و جایگزین کردن فعالیت‌های لذت‌بخش در صورت عدم امکان ادامه برنامه‌های قبلی، از عوامل کاهش اضطراب در این سن است.

سواد رسانه‌ای و شاخص امید در انتخاب منابع

این متخصص روانشناسی در ادامه به مدیریت استرس ناشی از اخبار پرداخت و اظهار داشت: به جای مطالعه لحظه‌به‌لحظه و مستمر اخبار، بهتر است تنها یک یا دو شبکه یا کانال معتبر انتخاب شده و در زمان‌های مشخصی چک شوند.

وی با اشاره به اهمیت سواد رسانه‌ای، شاخص جدیدی را تحت عنوان شاخص امید معرفی کرد و گفت: در شرایط بحرانی، باید از شبکه‌ها و کانال‌هایی استفاده کرد که امیدآفرین هستند.

حاجیها همچنین با اشاره به تجاوز رژیم صهیونیستی، بر ضرورت دوری از شبکه‌های مسموم فارسی‌زبان که تحت حمایت مالی و فکری رژیم صهیونیستی هستند، تأکید کرد.

بحران کیفیت خواب و راهکارهای بهبود آن

بنابر اعلام وزارت بهداشت، حاجیها، کیفیت خواب را از آسیب‌پذیرترین بخش‌های سبک زندگی در شرایط جنگی دانست و تغییر زمان خواب، دشواری در به خواب رفتن و بیداری‌های منقطع را از پیامدهای اصلی استرس عنوان و برای بهبود کیفیت خواب توصیه‌هایی را ارائه کرد؛ از جمله رعایت حداکثری ریتم منظم خواب و بیداری، پرهیز از مصرف کافئین و قهوه از ۳ ساعت قبل از خواب، عدم استفاده از صفحه‌نمایش‌ها (موبایل و تلویزیون) از ۳۰ دقیقه قبل از خواب، نوشتن افکار و دغدغه‌ها روی کاغذ پیش از خواب برای کاهش نشخوار فکری.

وی در نهایت هشدار داد: در صورت عدم توانایی در کنترل افکار منفی و تکرارشونده، مراجعه فوری به متخصص سلامت روان امری ضروری است.

دانشمندان در پی یافتن منشأ علمی احساس «حضور اشباح»

تماشاخانه

یوسف مجید‌زاده ؛ کاشف «خط شرق» و «حلقه گمشده تمدن بشریت» در ایران

پل ورسک ؛ یکی از عجیب‌ترین پل‌های جهان و شاهکار مهندسی ۹۰ ساله / آنچه درباره‌اش نمی‌دانید

فیلم های دیگر