قطب‌های جدید مهاجرت جهان کجاست؟(+اینفوگرافیک)

آخرین آمار سازمان ملل و سازمان مرزی اروپا در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که اگرچه آمریکا همچنان با ۵۲ میلیون مهاجر صدر جدول است، اما سخت‌گیری‌های مهاجرتی و تغییر مسیرها به سمت جنوب اروپا، نقشه مهاجرت جهانی را تغییر داده است.

در سه دهه اخیر، موج مهاجرت جهانی رشد چشمگیری داشته و الگوهای زیستی و شغلی مردم دنیا را دگرگون کرده است. امروزه بیش از ۲۸۰ میلیون نفر در خارج از کشور زادگاه خود زندگی می‌کنند که بخش بزرگی از آن‌ها در تعداد اندکی از کشورها متمرکز شده‌اند.

به گزارش ایمنا، نمودار زیر که بر پایه داده‌های سازمان ملل (UN DESA) تهیه شده است، کشورهای دارای بیشترین جمعیت مهاجر را در سال‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۲۴ مقایسه می‌کند. این آمار نشان می‌دهد که افزون بر تداوم رتبه نخست آمریکا در این زمینه، اروپا و خاورمیانه نیز به سرعت به قطب‌های اصلی مهاجرتی بدل شده‌اند.

اروپا؛ رشد شتاب‌گیرنده جمعیت مهاجر

اروپا یکی از سریع‌ترین نرخ‌های افزایش جمعیت مهاجر را به خود دیده است. برای نمونه، تعداد مهاجران اسپانیا از ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۴ نزدیک به پنج برابر و در ایتالیا و بریتانیا حدود سه برابر شده است. سیاست مرزهای باز در اتحادیه اروپا، جابه‌جایی درون‌منطقه‌ای را آسان کرده و هم‌زمان، مهاجرت برون‌منطقه‌ای نیز به دلیل نیاز به نیروی کار و عوامل ژئوپلیتیک افزایش یافته است.

سال ۲۰۲۶، اروپا شاهد تحولات چشمگیری در الگوهای مهاجرتی بوده است. بر اساس داده‌های FRONTEX، عبورهای غیرقانونی از مرزهای اتحادیه اروپا در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۹ درصد کاهش یافته و به حدود ۲۱ هزار و ۴۰۰ مورد رسیده است.

این کاهش به‌طور عمده به شرایط سخت آب‌وهوایی زمستانی و سردترین ژانویه از سال ۲۰۱۰ تاکنون نسبت داده می‌شود، با این حال، مسیر مدیترانه شرقی (عبور از ترکیه به یونان و بلغارستان) همچنان شلوغ‌ترین مسیر ورودی به اتحادیه اروپا باقی مانده و یک‌سوم کل عبورها را به خود اختصاص داده است.

مسیر مدیترانه غربی (مراکش و الجزایر به اسپانیا) تنها راهی بوده که رشد ۶۶ درصدی را تجربه کرده است. در مقابل، تلاش برای عبور از کانال مانش به سمت بریتانیا ۴۱ درصد کاهش یافته است.

در مقابل اقتصادهای غربی، مهاجرت به کشورهایی همچون عربستان سعودی بیشتر ناشی از تقاضا برای نیروی کار خارجی است. کشورهای میزبان مهاجر در خلیج فارس رشد سریعی در جمعیت مهاجر خود داشته‌اند به‌ویژه در بخش‌های ساختمان، خدمات و کارهای خانگی. برخلاف آمریکا و اروپا، مهاجرت به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس بیشتر ماهیتی موقتی دارد.

در مکان‌هایی همچون عربستان و امارات، مهاجران بخش بزرگی از نیروی کار را تشکیل می‌دهند، اما راه‌های محدودی برای اقامت دائم پیش‌روی آن‌هاست.