تاریخ:
همتی: امکان ندارد در تخصیص ارز کالاهای اساسی و دارو غفلت کنیم 
درس شصت و نه
اقتصاد جهانی در برابر شوک نفتی/ از سوخت جت تا فولاد
هرگونه اختلال در عرضه نفت، صرفاً به معنای کاهش دسترسی به بنزین نیست. حذف هر بشکه نفت از چرخه بازار، همزمان بر تأمین گازوئیل (و به تبع آن حملونقل کالا)، سوخت جت (حملونقل هوایی)، قیر (پروژههای عمرانی) و خوراک صنایع سنگین اثر میگذارد و زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی را فعال میکند.
برخلاف تصور رایج که بنزین را اصلیترین محصول نفت خام میداند، ساختار واقعی پالایش نفت بسیار پیچیدهتر و متنوعتر است. درک این واقعیت برای فهم اثرگذاری همزمان بحرانهای ژئوپلیتیکی بر کل اقتصاد جهانی اهمیت اساسی دارد، زیرا نفت تنها سوخت خودروها نیست، بلکه ستون فقرات بسیاری از فعالیتهای صنعتی و حملونقل بهشمار میرود.
به گزارش مهر، بر اساس الگوی متعارف پالایش، ترکیب تقریبی محصولات حاصل از یک بشکه نفت خام به این شرح است:
فرآورده — سهم حجمی
- بنزین: ۴۵.۹٪
- دیزل و گازوئیل: ۳۰.۰٪
- سوخت جت: ۱۱.۰٪
- کک نفتی (مصرف در فولاد و آلومینیوم): ۴.۶٪
- گاز پالایشی (Still Gas): ۳.۹٪
- گازهای مایع هیدروکربنی: ۳.۵٪
- آسفالت و قیر: ۲.۰٪
- سوخت سنگین کشتیها: ۱.۹٪
- روانکنندهها: ۱.۰٪
- سایر فرآوردهها: ۲.۳٪
بر این اساس، تنها فرآوردههای مرتبط با بخش حملونقل (بنزین، دیزل، سوخت جت و سوخت سنگین) حدود ۸۸.۸ درصد از خروجی هر بشکه نفت را تشکیل میدهند. اگر گازهای مایع هیدروکربنی و کک نفتی ـ که خوراک صنایع پاییندستی هستند ـ نیز افزوده شود، در مجموع ۹۶.۹ درصد از نفت خام صرف تأمین انرژی و مواد اولیه حیاتی اقتصاد جهانی میشود.
در چنین شرایطی، هرگونه اختلال در عرضه نفت، صرفاً به معنای کاهش دسترسی به بنزین نیست. حذف هر بشکه نفت از چرخه بازار، همزمان بر تأمین گازوئیل (و به تبع آن حملونقل کالا)، سوخت جت (حملونقل هوایی)، قیر (پروژههای عمرانی) و خوراک صنایع سنگین اثر میگذارد و زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی را فعال میکند.
حال اگر فرض شود طی دو ماه، یک میلیارد بشکه نفت از عرضه جهانی حذف شود، پیامدهای آن صرفاً محدود به افزایش قیمت سوخت نخواهد بود؛ بلکه میتواند به جهش هزینههای حملونقل، اختلال در تجارت بینالمللی، فشار بر صنایع انرژیبَر و در نهایت کندی رشد اقتصادی در سطح جهانی منجر شود.
آژانس بینالمللی انرژی نیز هشدار داده است که تداوم بحرانهای انرژی میتواند آثار گستردهای بر بازارها بر جای بگذارد؛ از افزایش قیمتها و اختلال در ناوگان حملونقل گرفته تا تشدید ریسک رکود اقتصادی در مقیاس بینالمللی.
لینک کوتاه: کپی لینک
آموزش و پرورش: ممنوعیتی برای اعزام دانشآموزان به مراسم اربعین نداریم تاریخ به روایت تصویر/ نمایش متفاوت سالوادور دالی در خیابان های پاریس امروز با حافظ: نصیحتِ همه عالم به گوشِ من بادست ریشه گیاهان تا چه عمقی در خاک نفوذ می کنند؟ رازهای زیرزمین! (+اینفوگرافیک) اشکی که دیده شد؛ چه اشکها که دیده نشد از نیش عقرب تا خار کاکتوس؛ چرا تکامل هرگز سلاحی کامل برای موجودات زنده نساخته است؟ معمای درد زنانه؛ چرا دردهای جسمی در زنان دیرتر فروکش میکنند؟ «کوچه پاساژ» تبریز، ۱۰۸ سال پیش (عکس) حقیقت خستهکنندهای که یک زندگی خوب را میسازد؛ از دیدگاه ارسطو میانوعدههای ممنوعهای که در واقع سالم هستند چند ستاره در جهان وجود دارد؟ / شمارش معکوس برای رسیدن به بینهایت حملات آمریکا به جنوب ایران/ برق مناطقی از بندرعباس قطع شده/ تکذیب حمله به دزفول/ حمله به اطراف خنداب و جنوب خرم آباد بدهکارترین دولتهای جهان در سال ۲۰۲۶ متعلق به کدام کشورها هستند؟ (+ اینفوگرافیک) چرا استرس باعث میشود نتوانید بخوابید؟ پاسخ در تکامل انسان نهفته است چطور خود را از سکته صبحگاهی نجات دهیم؟