عصر ایران ؛ حسن ظهوری ــ القعقاع العبسی که به «اسپایدرمن یمن» شهرت داشت، جوانی ۳۰ ساله از استان ضالع یمن بود که از طریق اجرای حرکات نمایشی روی صخرههای خطرناک دهانه آتشفشان هرز در منطقه دَمَت، برای خود و خانوادهاش درآمد کسب میکرد. او معمولاً بدون استفاده از طناب و تجهیزات ایمنی از دیوارهها و صخرههای بسیار شیبدار بالا میرفت، روی لبههای خطرناک میایستاد و به درخواست گردشگران نام یا متنهای مختلف را با گچ یا سنگ روی صخرهها مینوشت.
او از کودکی یا نوجوانی این مهارت را به دست آورده بود و سالها روی صخرهها، پرتگاهها و دیوارههای شیبدار حرکت میکرد. ویدئوهای منتشرشده از او در شبکههای اجتماعی میلیونها بار دیده شده بود و همین موضوع باعث شهرت گستردهاش شده بود. تعداد زیاد نوشتههایی که بر دیوارههای دهانه آتشفشان دیده میشود، نشان میدهد که او بارها این مسیرهای خطرناک را پیموده و سالم بازگشته بود.
دهانه آتشفشان هرز یکی از پدیدههای منحصربهفرد زمینشناسی یمن به شمار میرود. این دهانه حدود ۱۲۰ متر ارتفاع دارد و در کف آن حوضچهای از آب گرم و گوگردی قرار گرفته است. این حوضچه به دلیل دمای بالا و شرایط خطرناک، میتواند جان هر فردی را که به داخل آن سقوط کند، تهدید کند.
این منطقه در گذشته نیز قربانیان متعددی داشته است. بسیاری از افرادی که برای بازدید از این پدیده طبیعی به محل آمده بودند، هنگام نزدیک شدن بیش از حد به لبههای دهانه دچار حادثه شده و جان خود را از دست دادهاند. مردم محلی بارها از مسئولان یمن خواستهاند برای افزایش ایمنی، اطراف دهانه حصار و حفاظ نصب شود، اما این درخواستها تاکنون به نتیجه نرسیده است. با وجود خطرات موجود، این مکان همچنان مقصد تعداد زیادی از گردشگران است.
در میان بازدیدکنندگان، القعقاع العبسی بیش از همه به لبههای دهانه نزدیک میشد و حرکات نمایشی انجام میداد. البته او تنها فردی نیست که به انجام صعودهای بدون تجهیزات شهرت یافته است. در آمریکا، الکس هانولد به دلیل صعودهای بدون طناب شناخته میشود و مستندی درباره زندگی او موفق به دریافت جایزه اسکار شده است. در فرانسه، آلن روبرت به خاطر بالا رفتن از آسمانخراشها بدون تجهیزات ایمنی شهرت دارد و به «عنکبوت انسانی» معروف شده است. او تاکنون بیش از ۱۷۰ بار نیز بازداشت شده است. همچنین ماستنگ وانتد از اوکراین به دلیل آویزان شدن از سازهها و ساختمانهای مرتفع تنها با یک دست شهرت پیدا کرده است. زوج روسی ایوان ویرکوس و آنجلا نیکولا نیز به دلیل صعود از برجها و سازههای بلند شناخته میشوند. در ایران نیز افرادی هستند که بدون استفاده از طناب روی صخرههای مرتفع کردستان حرکت میکنند و حرکات نمایشی انجام میدهند.
مکانهایی مشابه دهانه آتشفشان هرز در کشورهای دیگر نیز وجود دارد. یکی از نمونههای شناختهشده آن در ایران و در نزدیکی تخت سلیمان قرار دارد. زندان سلیمان، مخروطی بزرگ و طبیعی است که سالانه هزاران گردشگر برای مشاهده حفره اسرارآمیز آن از این مکان بازدید میکنند. در نزدیکی این اثر نیز پدیدهای مشابه در شهرستان تکاب و حدود ۱۰ کیلومتری مجموعه تاریخی تخت سلیمان قرار دارد.
درباره این آثار طبیعی افسانههای متعددی وجود دارد. بر اساس برخی روایتهای محلی، حضرت سلیمان دیوها و جنهای نافرمان را در این مکانها زندانی میکرده است. این پدیده طبیعی به شکل تپهای مخروطی و توخالی با ارتفاعی حدود ۷۰ تا ۸۰ متر است و قطر دهانه آن نزدیک به ۵۰ متر برآورد میشود. به نظر میرسد این گودال در گذشته از آب معدنی پر بوده، اما امروزه خشک یا نیمهخشک است و قدمتی چند هزار ساله دارد.
این منطقه نیز گاهی میزبان گردشگران و کوهنوردانی است که برای تجربه هیجان به آنجا میروند. البته صعودها معمولاً با استفاده از طناب و تجهیزات ایمنی انجام میشود. با این حال، به گفته برخی از ساکنان محلی، در این محل نیز حوادثی رخ داده و تعدادی از افراد جان خود را از دست دادهاند. برخلاف زندان سلیمان که دارای حفاظ است، برخی از این مناطق مشابه همچنان فاقد حصار و تجهیزات ایمنی کافی هستند و همین مسئله خطر سقوط را افزایش میدهد.
با وجود این خطرات، تاکنون کسی مانند القعقاع العبسی از دیوارههای دهانه آتشفشان هرز آویزان نشده بود. او بارها این کار را انجام داده و هر بار سالم بازگشته بود، اما سرانجام روز جمعه ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ هنگام اجرای یکی از همین حرکات نمایشی تعادل خود را از دست داد و از ارتفاعی حدود ۳۰ متر به داخل دهانه سقوط کرد.
بر اثر سقوط، آسیبهای شدیدی به سر و صورت او وارد شد و خونریزی شدیدی رخ داد. علاوه بر این، آب داغ و گوگردی موجود در حوضچه کف دهانه نیز در مرگ او نقش داشت. شرایط دشوار محیطی عملیات امداد و نجات را با مشکل روبهرو کرد و بنا بر گزارشها حدود ۱۵ ساعت زمان لازم بود تا نیروهای امدادی بتوانند پیکر او را از عمق دهانه خارج کنند.
احتمالاً القعقاع العبسی آخرین فردی نخواهد بود که در آتشفشان خاموش هرز جان خود را از دست میدهد، اما او شاید شناختهشدهترین قربانی این دهانه بزرگ و مرموز باشد؛ فردی که به گفته دوستانش، معنایی متفاوت از شجاعت را به نمایش گذاشت.