مولتي ويتامين بخوريم يا نخوريم؟

طي تحقيقي كه روي اثر مولتي‌ويتامين‌ها و بروز سرطان سينه در آمريكا انجام شد، پژوهشگران متوجه شدند كه خطر سرطان در مصرف‌كنندگان اين دسته دارويي كاهش مي‌يابد، اما در همان زمان مقاله‌اي در سوئد منتشر شد كه نتايجي خلاف تحقيق آمريكايي‌ها را نشان مي‌داد. سوالي كه در اينجا مطرح مي‌شود اين است كه آيا مولتي‌ويتامين‌ها مفيد هستند يا مضر؟

خبر اثرات مضر مولتي‌ويتامين‌ها بر بروز سرطان سينه در آمريكا بازتاب بسيار ناگواري دارد، زماني كه براساس آمار منتشر شده در مجله آمريكايي تغذيه باليني عنوان مي‌شود كه 40 درصد زنان آمريكايي در سال‌هاي 2000 - 1999 تحت درمان با مولتي‌ويتامين‌ها بوده‌اند.

در تحقيقات انجام شده در پورتوريكو بر روي 268 زن مبتلا به سرطان سينه كه تحت درمان قرار نگرفته بودند و 457 زن سالم كه 41 تا 60 سال سن داشتند متوجه شدند در افرادي كه مولتي‌ويتامين مصرف دارند كاهش 33 درصدي و افرادي كه كلسيم مصرف مي‌كردند، كاهش 41 درصدي در سرطان سينه ديده شد سپس محققان عوامل خطر، همچون سابقه فاميلي، چاقي، عدم شيردهي و ديگر عوامل را در افراد حذف كردند و متوجه شدند تنها افرادي كه مصرف مولتي‌ويتامين دارند از اثرات مثبت بر سرطان سينه برخوردارند.

يكي از اختلالات موجود در افراد مبتلا به سرطان سينه اختلالات ژنتيكي است كه بخش عمده اين اختلال به صورت غيرارثي بروز مي‌كند كه مي‌تواند ناشي از آسيب در بخش ژنتيكي افراد(DNA) باشد. كلسيم و مولتي ويتامين‌ها داراي اثرات مثبت در ترميم DNA افراد هستند، اما اثرات مثبت در كاهش سرطان تنها در افرادي كه مولتي ويتامين مصرف مي‌كنند ديده مي‌شود.

در اين تحقيق اثرات مثبتي از مصرف مكمل‌هايي همچون ويتامين A، C،E و بتاكاروتن ديده نشد. درواقع محققان به اين نتيجه رسيدند كه مصرف ويتامين‌ها با هم باعث بروز اثرات تجمعي شده كه اثرات آنتي‌اكسيداني آنها تشديد شده و موثر واقع مي‌گردند.

محققان سوئدي در استكهلم از نتايج تحقيقي خبر دادند كه 35329 زن با متوسط سن 61 سال را به مدت 10 سال مورد بررسي قرار دادند. در اين تحقيق ديده شد كه در افراد مصرف‌كننده مولتي ويتامين‌ها خطر بروز سرطان سينه 19درصد افزايش مي‌يابد.

از سوي ديگر ديده مي‌شود كه اسيد فوليك موجود در مكمل‌ها با خطر بروز سرطان سينه همراه است كه دكتر لارسون از محققان سوئدي بر اين باور است منابع مكملي يا غذاهايي كه با اسيد فوليك صناعي تقويت مي‌شوند داراي اسيد فوليكي هستند كه نسبت به نوع طبيعي داراي فراهم زيستي (جذب و ورود به بدن) بيشتري است.

اين ماده غذايي براي رشد سلول‌ها مفيد است كه مي‌تواند همين اثر را بر سلول‌هاي سرطاني با رشد غيرطبيعي نيز داشته باشد.

در تحقيق ديگري در سال 2008 در زنان قبل از يائسگي كه تحت درمان با مولتي ويتامين‌ها و مواد معدني بودند افزايش 3.5 درصدي در بروز ضايعات در ماموگرافي ديده شد.

با توجه به تضاد واضح مابين نتايج تحقيقات، به ياد استادي افتادم كه مي‌گفت: حتي در خوبي هم نبايد افراط كرد بنابراين تا انجام تحقيقات بيشتر از مصرف بي‌رويه مولتي ويتامين‌ها در كساني كه كمبود ندارند، بايد خودداري كرد.

دكتر بهروز هاشمي
متخصص طب اورژانس