شب های بخارا؛ 9 پله تا 1000/ 4 وزیر حوزه فرهنگ برای شب هزارم کمی ذوق به خرج دهند!

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- شب های بخارا که سال‌هاست با همت سترگ علی دهباشی مدیر و سردبیر مجله بخارا -و به تعبیر استاد دکتر محمد علی موحد: امیر بخارا -عرصه فرهنگ و هنر و میراث فرهنگی را از چنبره رکود و خمودگی و خمیدگی و شعارزدگی ملال‌آور ایدیولوژیک رهانیده و جور کم توجهی و فراموش ‌اری عمدی و سهوی دیگران را بی ادعا و حساسیت زایی به دوش می کشد امشب در شهر زیبای رشت به ایستگاه ۹۹۱ می رسد.

اگر جای دیگر بود شاید به خاطر بارش های کم سابقهٔ‌این روزها به زمانی دیگر موکول می شد اما رشت،‌ شهر باران است و قاعدتا باران نباید مانع باشد.

بگذارید فارغ از رفاقت و طعن حاسدان بگویم: علی دهباشی برای من یادآور رنج مسیح است خاصه وقتی حین اجرا دستگاه های تنفسی را به خود وصل می کند.

در غیاب فرهنگ‌پروریِ صدا و سیمایی که مجری برجسته آن شهبازیِ پاورقی باشد همین شب‌های بخارا و نشست‌های کتاب وزن دنیا و چند جای دیگر ند که نگذاشته اند این دریچه های تنفسی هم بسته شود تا بیش از این احساس خفگی نکنیم اگرچه می دانم دهباشیِ زخم دیده از سیاست را این تشبیهات خوش نمی ‌آید اما وظایف دستگاه های بودجه خوار را مدام باید یادآور شد چرا که چرخ شان با عوارض و مالیات ما می گردد و قرار نیست در مجاری رسمی برای تبلیغات و ایدیولوژی هزینه شود و بار فرهنگ را افراد بر دوش کشند.

جدای این طعنه ها همین که شب های بخارا در تهران نمانده و در شهرهای مختلف برنامه دارد و از مرزهای ایران جغرافیایی هم فراتر رفته و چنان که از نام بخارا برمی آید گسترۀ ایران بزرگ و فرهنگی را دربرمی‌گیرد خود نشان از اهمیت و سترگی کار دارد.

برخی البته در درون جامعه رسانه و فرهنگ با علی دهباشی خرده حساب دارند و به جای ارج نهادن به نقش او به عنوان حلقه وصل و یک روزنامه نگار شخص او را توزین می کنند و انگار خود را هم سنگ احسان ارشاطر یا شفیعی کدکنی یا دکتر زرین کوب دانسته در حالی که اثر ، همین بخاراست و شب های بخارا اگرچه شاید بتوان گفت نه به خود او که به او همت او حسادت می ورزند. به اینها اما در این گفتار کار ندارم چون نکته دیگری مد نطر است و آن شب هزارم بخاراست که نزدیک شده و قله ای که در نزدیکی است.

قبل از آن باید گفته شود بیهوده نیست که از بزرگان ادب و فرهنگ و هنر هر که درمی‌‌گذرد خاطره شبی که به یاد او برپا شده تازه می‌شود و محدود به شب‌ها هم نیست کما این که سه سال قبل در عصر پنج شنبه‌ای که درباره کتاب آوازهای فوتبال آیینی برگزار شد حمید علیدوستی از فوتبال و موسیقی گفت و هفته قبل که این ستاره با اخلاق فوتبال ایران، دوست‌داران خود و ترانه نازنین را تنها گذاشت و رفت باز همان سخنان او در آن برنامه به کار آمد و بازنشر می‌شود.

همت بخش خصوصی در امر فرهنگی را باید پاس داشت وگرنه اگر به دست جماعت دولتی باشد شاهد همان وضیتی خواهیم بود که بر سر کتابخانه مجتبی مینوی آمده و در یادداشتی دیگر به آن خواهیم پرداخت.

همچنین کافی است به عنوان برنامه امشب ( 18 آبان) در رشت توجه کنیم: جنگل‌داری اجتماعی و این یعنی در اشخاص و مشاهیر متوقف نمانده‌اند.

تا اینجا نکاتی بود که به زبان های دیگر هم یا ما یا دیگران گفته ایم و نوشته اند هر چند باز باید یادآوری کرد که خود برگزاری نشست در این فضا کاری است سترگ. چون مجری باید مراقب باشد تا دختران و زنانی روسری از سر نینداخته باشند و اگر انداخته باشند در عکس مشخص نباشد! شگفتا در کوی و خیابان با این چهره و پوشش در آمد و شدند و بر برگزار کنندگان مراسم در جاهایی خرده می‌گیرند! یا جایی که سرودی نواخته می شود کی پا می‌شود و کی نه یا میهمانی سخنی نگوید که از خطوط قرمز فراتر رود و با همه این دردسرها و گاه تنگ نظری ها و از این مکان به مکان دیگر رفتن ‌ها به شب 991 رسیده یعنی تا هزار۹ پله بیشتر نمانده است.

با این نگاه غرض از این یادداشت مخاطب قرار دادن ۴ وزیر فرهنگ ( و ارشاد اسلامی)، علوم ( و تحقیقات و فناوری)، آموزش و پرورش و میراث فرهنگی است و این یادآوری یا توصیه به آنها که ۹ شب دیگر شب های بخارا به هزار می رسد و وقت آن است که شما ۴ وزیر که بیش از دیگر وزیران دولت مسؤولیت فرهنگ و هنر و علم و میراث فرهنگی بر دوش دارید (و البته رییس فرهنگستان زبان و ادب پارسی را هم می توان اضافه کرد) از این رخداد مستقل که بدون بودجه های کلان همایش ها که خود از آن بیشتر آگاه اید به شکل شایسته تجلیل کنند.

به خاطر فرهنگ و به خاطر خودشان تا از کلیشه های خود ساخته قدری رها شوند و در نگاه اکثریت مردم قدری شبیه خودشان در نظر آیند. با همان علایق و سلایق. اگرچه همین جمع هم شدت و ضعف دارد کما این که دو وزیر میراث و آموزش و پرورش نگاه یک‌سان ندارند و دست اولی اگر باز باشد شبیه‌تر است به خواست اهل فرهنگ تا دومی که گمان می کند آموزش و پرورش جایی است تا بچه ها را به فرم مطلوب خودشان درآورند! حال آن که هر انسان فردیت دارد و هیچ دو انسانی مانند دو آجر در کوره شبیه هم نمی‌شوند!

با این همه هر چه باشد همه وزیر پزشکیانی هستند که با دیگران تفاوت دارد و حتی وقتی سراغ ادبیات مذهبی می رود مضامینی را به کار می برد که شبیه تریبون های رسمی نیست. نگاه به فرهنگ و ادبیات و زبان هم باید این گونه باشد.

مراد از تجلیل البته این نیست که هر کدام یک تابلو فرش بفرستند که مثل اهدای پتو در پاتختی فردای عروسی لوث و لوس شده بلکه به شکلی که ذوقی در آن مستتر باشد.

وقتی حتی شهرداری زاکانی می تواند با خانه روزنامه نگاران شهر ذوقی به خرج دهد دیگران هم باید از این همه جلسه و حرف تکراری لختی بیرون بزنند و تفاوت و ذوق خود را نشان دهند.

هر چند می دانم مهم‌‌ترین حمایت این است که کاری به کار اهل فرهنگ و هنر نداشته باشند و هدیه و دخالت و حمایت توقع هم در پی دارد و استقلال و آزادی عمل را سلب می کند اما به هر حال اگر قرار است خودی نشان بدهند هزارمین شب بخارا موقعیت مناسبی است.

پای پرانتزی، زانوی ضربدری، کف پای صاف در کودکان؛ چه زمانی باید به پزشک متخصص مراجعه کرد؟

بیشتر بخوانید:

رونمایی از فیلم مستند «پیچ سرهنگ» ساخته محسن خان‌جهانی در شب های مجله بخارا

علی دهباشی؛ حیات فرهنگی در حیاط پر شمعدانی

تماشاخانه

باران آمد ، هشدار هم دادند ولی دوباره ایران غافلگیر شد / ببینید باران شنبه چه کرد

درباره پرویز ثابتی ، قصاب اداره سوم ساواک چه می‌دانیم ؟

فیلم های دیگر