اولین قربانیان هوش مصنوعی در پشت صحنه سینما

گسترش استفاده از هوش مصنوعی در هالیوود، تصویرگرانی که سال‌ها وظیفه طراحی استوری‌بورد و ترسیم نخستین تصویر از جهان بصری فیلم‌ها را بر عهده داشته‌اند، بیش از دیگر فعالان سینما در معرض تهدید شغلی قرار گرفته‌اند.

 

به گزارش ایسنا، صنعت سینمایی که هوش مصنوعی بر آن تسلط داشته باشد، چشم‌اندازی نگران‌کننده دارد و گرچه چنین آینده‌ای هنوز از راه نرسیده است، اما تأثیر هوش مصنوعی در دنیای واقعی، همین حالا نیز به صورت مستقیم مشاغل پشت صحنه را تحت تأثیر قرار داده است؛ زیرا بزرگ‌ترین فیلم‌سازان هالیوود هم به‌تدریج استفاده از این فناوری را آغاز کرده‌اند.

 

جیمز کامرون که مدت‌هاست از فناوری‌های نوظهور در فیلم‌سازی حمایت می‌کند، عضو هیات‌مدیره یک شرکت فعال در زمینه هوش مصنوعی است و علاقه خود را به  تلاقی هوش مصنوعی با جلوه‌های بصری رایانه‌ای (CGI) مطرح کرده است. استیون سودربرگ برای ساخت انیمیشن‌های مستند اخیرش درباره جان لنون از فناوری مبتنی بر هوش مصنوعی شرکت متا استفاده کرد. حتی کریستوفر نولان نیز، با وجود آنکه ایده جایگزینی انسان‌ها با هوش مصنوعی را بی‌اساس خوانده، پذیرفته است که این فناوری ابزارهای مفیدی برای خلق تصاویر در اختیار فیلم‌سازان قرار خواهد داد.

والت دیزنی (سمت راست) در حال گوش دادن به صحبت‌های یک انیماتور روی استوری‌بورد برای انیمیشن «زیبا و خفته» (۱۹۵۹)

با این حال، در حال حاضر نخستین نشانه جدی خطر را باید در وضعیت طراحان استوری‌بورد جست‌وجو کرد؛ گروهی از هنرمندان که به نظر می‌رسد هوش مصنوعی مولد به صورت مستقیم جایگاه شغلی آنان را هدف گرفته است.

 

طراحان استوری‌بورد تصویرگرانی هستند که مجموعه‌ای از قاب‌های تصویری را همراه با یادداشت‌ها و نمودارها ترسیم می‌کنند تا صحنه‌های یک فیلم پیش از فیلم‌برداری مشخص شوند. از استوری‌بوردها برای تعیین شکل و ظاهر فیلم و انتقال دیدگاه کارگردان به بازیگران و گروه سازنده استفاده می‌شود. این ابزار یکی از نخستین مراحل تبدیل فیلمنامه مکتوب به اثری سینمایی است.

 

اکنون به نظر می‌رسد این حرفه در آستانه جایگزین‌شدن با برنامه‌هایی قرار دارد که با دریافت دستورهای متنی، تصویر تولید می‌کنند. حتی مارتین اسکورسیزی، فیلم‌سازی که به روش‌های سنتی پایبند است، نیز به این جریان پیوسته است؛ او در ماه ژوئن از همکاری با یک شرکت هوش مصنوعی خبر داد که از مدل تبدیل متن به تصویر آن در فرایند طراحی استوری‌بورد فیلم بعدی خود استفاده کرده است.

 

معموللا استوری‌بوردها با همکاری کارگردان، تصویرگر و دیگر اعضای گروهی تهیه می‌شوند که مسئولیت روایت بصری فیلم را بر عهده دارند؛ از جمله فیلم‌برداران، تدوینگران، طراحان صحنه، هماهنگ‌کنندگان بدلکاری و دیگر عوامل.

 

الکس کلارک، تصویرگر بریتانیایی استوری‌بورد که از آثار اخیرش می‌توان به فیلم علمی‌تخیلی و کمدی «میکی ۱۷» ساخته بونگ جون‌هو، فیلم ماجراجویانه و عاشقانه «تنگنا»  اشاره کرد، می‌گوید: «من از خلق هنر به این شکل مشارکتی، احساس رضایت زیادی می‌کنم. موضوع درباره افرادی است که دور هم می‌نشینند و درباره ایده‌های یکدیگر گفت‌وگو می‌کنند. ممکن است صحنه‌ها را بازی کنند، افکت‌های صوتی بسازند یا دیالوگ‌ها را بخوانند. در این فرایند، رابطه‌ای خلاقانه میان افراد شکل می‌گیرد.»

 

از این تصویررگر، فرایند خلق استوری‌بورد به‌اندازه محصول نهایی آن اهمیت دارد. او می‌گوید: «یک تصور اشتباه رایج این است که استوری‌بورد فقط به معنای کشیدن نقاشی‌های زیباست. اما موضوع فراتر از این است؛ باید با شیوه تفکر کارگردان ارتباط برقرار کرد و مناسب‌ترین راه‌ها را برای روایت داستان یک صحنه پیدا کرد.»

 

دنی ویلنوو، کارگردان «تلماسه»، هنگام توصیف همکاری مکرر خود با سام هودکی، تصویرگر استوری‌بورد، او را «امتداد ذهن خود» توصیف کرده است. از نگاه ویلنوو، طراحی استوری‌بورد نوعی نوشتن به شیوه‌ای تازه است. نوشتن فیلمنامه ممکن است کلمات را فراهم کند، اما استوری‌بورد نخستین گام در شکل‌گیری «زبان سینمایی فیلم» است. او این فرایند را نوعی «رویاپردازی» می‌داند؛ زمانی که فیلم به‌تدریج روی صفحه جان می‌گیرد.

 

فردیناندو کوکو، مدرس سینما در دانشگاه ابرتای شهر داندی اسکاتلند، می‌گوید: «آثار استوری‌بورد سیر تحول دیدگاه خلاقانه را به ما نشان می‌دهند.»

 

او برای نمونه به انیمیشن «دیو و دلبر» محصول سال ۱۹۹۱ دیزنی اشاره می‌کند. زمانی که کار روی این اثر در اواخر دهه ۱۹۸۰ آغاز شد، طراحی‌های اولیه استوری‌بورد از زیبایی‌شناسی روکوکو الهام گرفته بودند؛ سبکی متناسب با دوره تاریخی شکل‌گیری افسانه. در آن طراحی‌ها، شخصیت گاستون به‌جای شکارچی تنومند و چهارشانه‌ای که نماینده معیارهای جدیدتر مردانگی است، به شکل یک اشراف‌زاده فرانسوی قرن هجدهم با کلاه‌گیس تصویر شده بود.

 

استوری‌بورد به‌عنوان یکی از فنون فیلم‌سازی، نخستین بار در دهه ۱۹۳۰ به‌طور منظم از سوی پویانمایان دیزنی مورد استفاده قرار گرفت و همچنان نقش مهمی در فرایند تولید آثار این شرکت دارد. استوری‌بوردها خیلی زود در تولید فیلم‌ها نیز مورد استفاده قرار گرفتند؛ استفاده از این روش دست‌کم به فیلم «بر باد رفته» محصول سال ۱۹۳۹ بازمی‌گردد.

 

از آن زمان تاکنون، بسیاری از فیلم‌سازان استوری‌بوردهایی به‌جا گذاشته‌اند که خود به تصاویری زیبا و تاثیرگذار تبدیل شده‌اند. آلفرد هیچکاک استوری‌بوردهای بسیار دقیقی طراحی می‌کرد که برخی از شناخته‌شده‌ترین تصاویر تاریخ سینما را رقم زدند. برای نمونه، صحنه حمام در فیلم «روانی» پیش از فیلم‌برداری به دست سال باس، طراح گرافیک و همکار همیشگی هیچکاک که طراحی پوسترهای کلاسیک بسیاری را در کارنامه داشت، ترسیم شده بود. هیچکاک پیش از آن نیز برای طراحی‌های سوررئال صحنه رویا در فیلم «طلسم‌شده» محصول ۱۹۴۵ با سالوادور دالی همکاری کرده بود.

 

برخی دیگر از کارگردانان، از جمله آکیرا کوروساوا و ریدلی اسکات، استوری‌بوردهای آثارشان را خودشان طراحی می‌کنند. طراحی‌های ریدلی اسکات با عنوان «ریدلی‌گرام» شناخته می‌شوند.

 

در حال حاضر، برخی از طرح‌های دستی بونگ جون‌هو در موزه آکادمی علوم و هنرهای سینمایی در لس‌آنجلس به نمایش گذاشته شده‌اند و قاب‌های استوری‌بورد او برای فیلم «اَنگل» نیز در قالب یک رمان گرافیکی منتشر شده است.