کد خبر ۱۲۰۶۹۲۹
تاریخ انتشار: ۱۹:۳۶ - ۲۶-۰۸-۱۴۰۵
کد ۱۲۰۶۹۲۹
انتشار: ۱۹:۳۶ - ۲۶-۰۸-۱۴۰۵

پشت پرده فرود انسان روی ماه؛ برنامه نویسانی که ماموریت آپولو 11 را ممکن کردند

ماموریت آپولو 11
پیش از فرود انسان روی ماه، هزاران مهندس و برنامه نویس در زمین مشغول محاسباتی بودند که مسیر ماموریت آپولو 11 را هموار کرد.

عصر ایران - در تابستان سال 1969، زمانی که میلیون ها نفر در سراسر جهان با هیجان فرود نخستین انسان ها روی ماه را تماشا می کردند، گروه بزرگی از مهندسان، دانشمندان و برنامه نویسان روی زمین مشغول انجام محاسباتی بودند که موفقیت این ماموریت تاریخی به آن ها وابستگی داشت. این عکس قدیمی، بخشی از همین تلاش کمتر دیده شده را به تصویر می کشد؛ جایی که مجموعه ای از معادلات پیچیده ریاضی، پشتوانه یکی از بزرگ ترین دستاوردهای علمی و مهندسی قرن بیستم بودند.

سوزان رایت در سمت چپ، میچ سکندو در قسمت عقب و دیوید پروکتور در سمت راست تصویر از برنامه نویسان شرکت آی بی ام که ماموریت آپولو 11 را ممکن کردند

برنامه نویسان آی بی ام در مرکز فضایی ناسا

این تصویر سه نفر از برنامه نویسان شرکت آی بی ام در مرکز فضایی سرنشین دار ناسا در هیوستون، تگزاس را نشان می دهد. سوزان رایت در سمت چپ، میچ سکندو در قسمت عقب و دیوید پروکتور در سمت راست تصویر دیده می شوند. آن ها در کنار مجموعه ای از معادلات ریاضی قرار گرفته اند که برای انجام محاسبات کامپیوتری ناسا مورد استفاده قرار می گرفتند.

در پس زمینه عکس نیز ماکتی از ماه نشین ماموریت آپولو دیده می شود؛ فضاپیمایی که قرار بود دو فضانورد را از مدار ماه به سطح آن منتقل کند. معادلات نوشته شده روی سطح سفیدرنگ مقابل این افراد، بخشی از محاسبات پیچیده ای را نشان می دهند که برای هدایت و پشتیبانی زمینی ماموریت آپولو 11 به کار گرفته می شدند.

کامپیوترهایی که مسیر سفر به ماه را محاسبه می کردند

در دهه 1960، کامپیوترها هنوز با فناوری امروزی فاصله زیادی داشتند. خبری از لپ تاپ های کوچک، پردازنده های چند هسته ای یا قدرت محاسباتی گوشی های هوشمند نبود. با این وجود، ناسا برای اجرای ماموریت های فضایی پیچیده خود به سامانه هایی نیاز داشت که بتوانند حجم زیادی از اطلاعات را در زمان واقعی پردازش کنند.

شرکت آی بی ام یکی از مهم ترین شرکای فناوری ناسا در این پروژه بود. در مرکز فضایی هیوستون، مجموعه ای به نام «سامانه کامپیوتری بلادرنگ» فعالیت می کرد که از پنج کامپیوتر بزرگ IBM System/360 Model 75 تشکیل شده بود.

این کامپیوترها اطلاعات دریافتی از فضاپیما را پردازش می کردند و داده های مورد نیاز کنترل کنندگان پرواز را در اختیار آن ها قرار می دادند. از جمله وظایف این سامانه، محاسبه مسیر حرکت فضاپیما، بررسی موقعیت آن در مدار زمین و ماه و ارزیابی شرایط بازگشت به زمین بود. اطلاعات مربوط به وضعیت زیستی فضانوردان و شرایط محیطی داخل فضاپیما نیز در میان داده های پردازش شده قرار داشت.

سفینه فضایی ماموریت آپولو 11

چرا این معادلات اهمیت داشتند؟

سفر به ماه تنها به پرتاب یک موشک قدرتمند محدود نمی شد. فضاپیما باید مسیر دقیقی را طی می کرد، وارد مدار ماه می شد، ماه نشین را از فضاپیمای اصلی جدا می کرد و پس از فرود و انجام ماموریت، دوباره فضانوردان را به مدار ماه بازمی گرداند.

هر یک از این مراحل به محاسبات دقیق درباره سرعت، شتاب، موقعیت، نیروی گرانش و مسیر حرکت نیاز داشت. کوچک ترین خطا در محاسبات می توانست پیامدهای جدی برای ماموریت داشته باشد.

برنامه نویسان و مهندسان آی بی ام نرم افزارهایی را توسعه داده بودند که این محاسبات را با سرعت بالا انجام می دادند. داده های راداری و اطلاعات مخابراتی دریافتی از شبکه ایستگاه های زمینی نیز به این سامانه ها منتقل می شد تا مرکز کنترل بتواند وضعیت فضاپیما را به طور مداوم بررسی کند.

البته باید توجه داشت که این کامپیوترهای زمینی با کامپیوتر هدایت داخلی فضاپیمای آپولو تفاوت داشتند. کامپیوتر هدایت آپولو وظایف ناوبری و هدایت را در داخل فضاپیما و ماه نشین انجام می داد، در حالی که سامانه های آی بی ام در هیوستون پشتیبانی محاسباتی و اطلاعاتی مرکز کنترل روی زمین را بر عهده داشتند.

سفینه فضایی ماموریت آپولو 11

تلاش 4 هزار کارمند آی بی ام برای تحقق یک رویای بزرگ

مشارکت آی بی ام در برنامه آپولو به چند کامپیوتر و گروهی از برنامه نویسان محدود نمی شد. حدود 4 هزار نفر از کارکنان این شرکت در بخش های مختلف پروژه مشارکت داشتند؛ از طراحی سخت افزار و توسعه نرم افزار گرفته تا پردازش داده ها، آزمایش سامانه ها و پشتیبانی از عملیات پرتاب.

بخشی از این نیروها در مرکز فضایی هیوستون فعالیت می کردند و گروهی دیگر در مرکز فضایی کندی در فلوریدا، جایی که موشک عظیم ساترن 5 برای سفر به ماه آماده می شد، حضور داشتند. همچنین تیم هایی در مرکز پروازهای فضایی گادرد وظیفه پشتیبانی از شبکه جهانی ایستگاه های ردیابی و ارتباطی را بر عهده گرفته بودند.

اهمیت این همکاری به اندازه ای بود که یوجین کرانز، یکی از مدیران پرواز ماموریت آپولو 11، بعدها به نقش سیستم های آی بی ام در تصمیم گیری های حیاتی مرکز کنترل اشاره کرد و تاکید داشت که بدون کامپیوترها و سامانه های این شرکت، فرود انسان روی ماه امکان پذیر نمی شد.

فرود انسان روی ماه برای اولین بار در ماموریت آپولو 11

از محاسبات زمینی تا نخستین قدم روی ماه

در 20 ژوئیه 1969، ماه نشین عقاب با موفقیت روی سطح ماه فرود آمد. نیل آرمسترانگ و باز آلدرین به نخستین انسان هایی تبدیل شدند که روی سطح قمر زمین قدم گذاشتند، در حالی که مایکل کالینز در مدار ماه و داخل فضاپیمای اصلی باقی مانده بود.

این موفقیت حاصل تلاش هزاران نفر در حوزه های مختلف بود؛ از فضانوردان و مهندسان هوافضا گرفته تا متخصصان مخابرات، دانشمندان و برنامه نویسانی که شاید نامشان کمتر شنیده شده باشد.

عکسی که در آن سه برنامه نویس آی بی ام در کنار انبوهی از معادلات ریاضی حضور دارند، یادآور همین بخش کمتر دیده شده تاریخ اکتشافات فضایی است؛ اینکه پیش از آنکه انسانی روی ماه قدم بگذارد، هزاران محاسبه روی زمین انجام شده بود تا این سفر دشوار به واقعیت تبدیل شود.

فرود انسان روی ماه برای اولین بار در ماموریت آپولو 11

فرود انسان روی ماه برای اولین بار در ماموریت آپولو 11

فرود انسان روی ماه برای اولین بار در ماموریت آپولو 11

فرود انسان روی ماه برای اولین بار در ماموریت آپولو 11

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
از غرق کردن ناو مسکوا تا شکار جنگنده های روسی؛ تحول موشک نپتون اوکراین (+عکس) پشت پرده فرود انسان روی ماه؛ برنامه نویسانی که ماموریت آپولو 11 را ممکن کردند «بازدارندگی ناتمام»؛ ریشه‌ها و پیامدهای منازعه ایران و اسراییل فارن افرز: چین خواهان ورود به رقابت تسلیحات هسته‌ای نیست واکنش قالیباف به اتهام استفاده ایران از بمب کثیف هشدار نماینده مجلس: هر تصمیم غیرمسئولانه درباره بنزین، تبعاتی جبران‌ناپذیر دارد تجمع اعتراضی مردم آبدانان در پی حادثه واژگونی اتوبوس/ حضور نیروهای پلیس برای کنترل شرایط تعویق سفر پزشکیان به خراسان رضوی زلزله ۴.۲ ریشتری شاهرود را لرزاند از ملوک تا سوگند؛ قصه خانه پدری هنوز تمام نشده .... وقوع حادثه دریایی در نزدیکی سواحل یمن تجمع اعتراضی در آبدانان پس از جان‌باختن ۱۳ نفر در واژگونی اتوبوس تیم شطرنج دختران ایران در جام شانگهای طلایی شد؛ چهارمین طلا در مسکو ترکیب تیم ملی ایران برای دیدار تدارکاتی برابر عراق اعلام شد واشنگتن پست: موساد بدون اطلاع ارتش، مامور اجرای یک عملیات خرابکارانه وسیع در ایران شده‌ است