تولید موشهای سبز ، قرمز و آبی در ایران

مدیر تحقیقات و امور اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به جزئیات موش ترانس ژنیک، گفت: کلیه سلول های قلبی و مغزی موش تولید شده سبز است و از آنجایی که اساس این پروژه تزریق DNA است، می تواند این رنگ را به نسلهای بعدی خود منتقل کند.

دکتر عطاالله حیدری در گفتگو با مهر، با اشاره به برنامه های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در زمینه سلولی و مولکولی، افزود: در این راستا دانشگاه فعالیت هایی را در آزمایشگاه تحقیقات سلولی و مولکولی اجرایی می کرد که با تبدیل آن به مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی این فعالیت ها ادامه یافت به گونه ای که یکی از محققان دانشگاه برای فراگیری تکنیک های مولکولی به خارج اعزام شد.

وی ادامه داد: پس از بازگشت این محقق به کشور، اجرای پروژه های تحقیقاتی تولید موش ترنس ژنیک آغاز شد و در نهایت موفق به تولید آن شدیم.

مدیر تحقیقات و امور اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، اساس این تکنیک را تزریق DNA به داخل سلول تخم دانست و خاطر نشان کرد: پس از تشکیل سلول تخم، DNA مورد نظر به داخل سلول تخم تزریق شد و بعد از لقاح، سلول های مورد نظر جایگزین شدند و موش سبز به طور طبیعی متولد شد.

وی با اشاره به اهمیت این پروژه، یاداور شد: این پروژه علاوه بر انجام تحقیقاتی در زمینه سلولی و مولکولی، دارای سه زمینه کاربردی است که شامل مدل سازی بیماریها، داروسازی و تولید حیوانات با ویژگیهای خاص است.

حیدری در این زمینه توضیح داد: با استفاده از این تکنیک می توان ژن خاصی که تولید کننده بیماری است را حذف و همچنین در خصوص حذف ژن ها مطالعات کرد از سوی دیگر دریافت اینکه حذف ژن ها چه علایمی را ایجاد می کند و در نهایت می توان پروتکل هایی را برای درمان بیماریها تدوین کرد نیز از این طریق امکان پذیر است.

وی با تاکید بر اینکه این مدل سازی تنها برای بیماریهایی در سطح سلولی و مولکولی قابل اجرا است، خاطر نشان کرد: از برنامه های آتی این دانشگاه تولید موش "آبی" و "قرمز" است.

مدیر تحقیقات و امور اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، تولید موشهای رنگی را نشان دهنده توانمندی کشور در زمینه دستکاری ژنتیکی دانست و ادامه داد: در حال حاضر موشی را تولید کردیم که کلیه سلول های قلبی و مغزی آن سبز است و نشان می دهد که ما توانایی دستکاری کنترل شده ژنتیکی را داریم و می توانیم با تست های مختلف این دستکاری را انجام دهیم.

وی توانایی توارث را از ویژگیهای مهم این موش ذکر و اضافه کرد: موش سبزی که متولد شد می تواند این رنگ را به نسلهای بعدی خود منتقل کند. قبلا موشهای "گورخری" در پژوهشگاه رویان تولید شد که قسمتی از بدن آنها بود اما قدرت توارث نداشتند در این پروژه چون اساس آن تزریق DNA به سلول تخم بود این موش به صورت طبیعی متولد شد.

وی سیستم تحقیقات در نظام سلامت و تحقیقات در زمینه گسترش مرزهای دانش را از اولویت های تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان ذکر کرد و ادامه داد: بر این اساس پروژه تولید موشهای ترانس ژنیک در 3 مرحله اجرایی می شود. مرحله اول تولید موش ترانس ژنیک بود و مراحل بعدی تولید موشهای knock out و knock in و شبیه سازی بر روی موشها برای بررسی عواملی چون پیری است که در دستور کار دانشگاه قرار دارد.

وی به جزئیات تولید موشهای knock out و knock in اشاره کرد و توضیح داد: دراین پروژه یک قسمت از ژن خاص حذف و یا اضافه می شود. مثلا ژن خاصی به عنوان عامل بیماری شناخته شده است حذف می شود و یک ژن دیگر که دارای ویژگیهای خاص است اضافه می شود.