هیات های قدیمی لوطی های تهران

از آغاز پائیز سال ۱۳۲۰ شمسی که زمینه فعالیت های مذهبی مساعد شد، علاقه مندان به فرهنگ عاشورا و معارف ناب به تدریج شروع به تاسیس جلسات و هیئت های مذهبی در بازارچه ها و محلات قدیمی شهر کردند و دیگر جلسات قدیمی نظیر پیرعطا، بنی فاطمه و بنی الزهرا نیز احیا شد.

در دهه ۳۰ نیز زنده یاد حاج محمد رزاقی به اتفاق بعضی از بازاریان خوشنام هیئت انصار عباس الحسین(ع) را بنیان نهاد که در دهه ۴۰ به هیئت اتفاقیون و انصار الحجه تغییر نام پیدا کرد. سخنرانان این هیئت با آیت الله حاج سیدمهدی لاله زاری و حجت الاسلام و المسلمین حاج سیدقاسم شجاعی بود که ایشان در اکثر هیئت های قدیمی تهران نظیر بنی فاطمه، فاطمیون و هیئت طیب حاج رضایی و تکایای اصناف و مساجد معروف بازار نظیر مسجد ملک و مسجد سیدعزیزالله هم نقش محوری داشت.

در بین جمع لوطی های جنوب شهر اولین نفر خدا بیامرز شهید طیب حاج رضایی هیئت داری را باب کرد. طیب پس از تشرف به زیارت مرقد مطهر امام حسین(ع) از سال ۱۳۲۶ شمسی (۶۱ سال پیش) به جرگه مریدان سالار شهیدان پیوست و در همان محله قدیمی صابون پزخانه بازارچه حاج غلامعلی در انتهای باغ فردوس مولوی در منزلش تعزیه داری حسینی را شروع نمود. بعدها به دلیل محدودیت مکان طیب از بازارچه حاج غلامعلی نقل مکان نمود و به حوالی خیابان خراسان تغییر منزل داد و با توسعه عزاداری حسینی در ایام محرم تکیه مفصلی در داخل بنگاه حاج علی نوری واقع در خیابان ری در کنار انبار گندم برپا نمود.

به تدریج سبک و سیاق عزاداری طیب و دسته سینه زنان منسوب به او که شامل صد دسته سینه زن بود معروف خاص و عام گردید. دسته طیب از میدان بارفروش ها در روز عاشورا به راه می افتاد و مسیر آن خیابان ری، چهارراه مولوی، خیابان سیروس، بوذرجمهری، گلوبندک، خیام، میدان اعدام و خیابان مولوی و بازگشت به تکیه بود. زمان حرکت دسته به احترام طیب دیگر دستجات عزاداری در مسیر از حرکت بازمی ایستادند. بعد از انقلاب حاج شیخ حسن عبدالهی (یکی از اهالی بازارچه سوسکی) با در اختیار گرفتن طوق طیب به یاد آن شهید برنامه عزاداری را در محلی در خیابان صاحب جمع اقامه نمود.

قبل از سال ۱۳۴۲ حسین رمضان یخی (اسماعیل پور) در باغ فردوس مولوی محل دبیرستان فرخی را تکیه می بست که اخوان حاج عباسی (هفت کچلون) و اخوان طاهری (ابرام خان) جزو لوطی هایی بودند که با رمضان یخی در زمینه عزاداری حسینی همکاری می نمودند. در همان سال های دور که چهارراه مولوی فلکه و آب نما داشت پرچم بزرگ سفید هیئتی (۲ چوبه) در ضلع شمال فلکه نصب می شد که روی آن نوشته شده بود «هیئت عزاداران حسینی جوانان جنوب شهر» با آرم دو دست بهم پیوسته که نشانی از اتحاد و صمیمیت ۲ تن از لوطی های معروف محلات ری و مولوی یعنی طیب خان و حسین رمضان یخی بود.

مؤسس باشگاه شاه مردان انبار گندم خیابان ری زنده یاد اصغر بنایی معروف به اصغرشاطر را نیز می توان نام برد که آن مرحوم هم مانند دیگر لوطی های عاشق حسین(ع) در دهه اول محرم اقدام به عزاداری و راه انداختن دسته سینه زنی در محدوده خیابان های ری، خراسان و میدان شاه (قیام) و مولوی می نمود. پس از درگذشت اصغر شاطر در سال ۱۳۳۳ شمسی پرچم هیئت او به دست لوطی دیگری به نام چنگیز رضوان سپرده شد.

از دیگر تکایای محلات مولوی، صاحب جمع هیئت عزاداران قمیون مقیم مرکز که در محوطه صحن حیاط سرقبر آقا تکیه ای بزرگ و وسیع برقرار می کردند واعظ معروفش مرحوم انصاری قمی بود.

تکیه دیگری هم مربوط به خالدآبادی های مقیم مرکز در بنگاهی نزدیک میدان کاه منشعب از خیابان صاحب جمع برپا می شد، واعظ معروف آن مرحوم شیخ علی اکبر ترک بود. در ادامه خیابان صاحب جمع در بنگاه پنبه عزاداری مفصلی اقامه می گردید. گوینده آن مجلس نیز مرحوم حاج سلطان معروف به سلطان الواعظین شیرازی صاحب کتاب شب های پیشاور نام داشت.