باید مراقب روسیه باشیم

عصرایران - " اگر تهران شکایت خود از روسیه در مورد S300 را از دادگاه بین المللی پس نگیرد، روسیه موضع سخت تری نسبت به برنامه هسته ایران خواهد گرفت و ایران را از حمایت خود محروم خواهد کرد. اقدام ایران نشان می دهد که این کشور ناسپاس است. ما از انها در مسئله هسته ای حمایت کرده ایم و موضعی سازنده داشتیم اما انها اینگونه جواب اقدامات ما را می دهند."
 
آنچه خواندید ، موضع جدید روسیه در قبال ایران است و در واقع باید گفت "گروکشی" تازه مسکو علیه تهران.
انگار باید با این مساله کنار بیاییم که روسیه همسایه ای منفعت گرا برای ایران است و اگر آن  را دوستی بدانیم که "تحت هر شرایطی" از ما حمایت می ­کند، حتما هزینه ­هایی را متوجه خود خواهیم دید. تهدید جدید همسایه شمالی نشانگر این است که ایران باید در نگاه خود به آنها تجدید نظر کند.
 
" واقعیت موجود این است که روسیه به راحتی به تعهدات خود در قبال ایران عمل نمی‌کند و ایران نیز باید به صورت رسمی این موضوع را پیگیری کند چرا که برای افکار ایران قابل قبول نیست که روس‌ها بر سر حقوق ایران به تعهدات خود پایبند نباشند و از این طریق هزینه‌هایی را به کشورمان تحمیل کنند." حشمت ­الله فلاحت پیشه که به نمایندگی از مردم اسلام آباد غرب در مجلس هشتم حضور داشت و عضو کمسیون امنیت ملی بود، با گفتن این اظهارات به سؤالات عصرایران در خصوص چگونگی رابطه ایران و روسیه پاسخ می گوید.
 
 روسیه برای ایران همسایه خوبی است؟
 
این کشور سیاست مشخصی دارد که آن هم «تلاش برای حفظ منافع ملی» است و به همین دلیل هر کاری که انجام می‌دهند فقط به نفع خودشان است و به همین دلیل باید مراقب بود تا از همسایگی شان متضرر نشویم. البته نباید این مساله را به سادگی فراموش کرد که  جمهوری اسلامی همیشه و در هر حالتی بر اساس منافع ملی و حفظ ارزش‌های اسلامی ایجاد رابطه می‌کند و به همین دلیل نمی‌توان این طور گفت که ارتباط با روسیه ارتباطی است که فقط ضرر دارد.
با این حال تاکید این است که باید سیاستی اتخاذ شود تا روس‌ها و هر کشور دیگری که با ما در ارتباط است، نتوانند از این موقعیت سوءاستفاده کنند.
 
 مشخصاً در قبال همسایه‌ای به نام روسیه چه باید کرد؟
 
در وهله اول سیاست‌های خارجی و برنامه‌هایی که برای دیپلماسی در نظر گرفته می‌شود باید به گونه‌ای باشد که کشور بتواند از این رابطه به طرز مطلوبی در راستای منافع خود کمک بگیرد. اما مسئله مشخص این است که روسیه در طول تاریخ رفتارهایی از خود نشان داده که ما را به این نتیجه می‌رساند که تحت هیچ شرایطی نمی‌توانیم نسبت به برخی از تحرکاتش بی‌تفاوت باشیم.

آن‌ها زمانی که احساس کنند جای دیگری نفع بیشتری برای آنان دارد، به راحتی جای ما را به کشور دیگری می‌دهند و به همین دلیل تاکید این است که هیچ‌گاه نباید چشم و گوش بسته با آن‌ها همکاری کنیم.
نباید پیشینه این کشور را فراموش کنیم و با اعتماد کردن ، آن هم تحت هر شرایطی هزینه‌های احتمالی را بالا ببریم. به عنوان مثال در قضیه نیروگاه بوشهر روس‌ها بار‌ها ثابت کرده‌اند که خوش قول نیستند.
روسیه در حالی علت تاخیر فعلی را دلایل فنی اعلام کرده است که ایران کشوری دارای فن‌اوری سوخت هسته‌ای است و به راحتی می‌تواند بفهمد که نیروگاه بوشهر نقص فنی ندارد.
 
 تهران چه واکنشی باید به رفتارهای این چنینی نشان بدهد؟
 
واقعیت موجود این است که روسیه به راحتی به تعهدات خود در قبال ایران عمل نمی‌کند و ایران نیز باید به صورت رسمی این موضوع را پیگیری کند چرا که برای افکار ایران قابل قبول نیست که روس‌ها بر سر حقوق ایران به تعهدات خود پایبند نباشند و از این طریق هزینه‌هایی را به کشورمان تحمیل کنند. به همین دلیل همه از دولت انتظار دارند که در رابطه با این کشور منطق‌مداری لازم را اتخاذ کند و البته در صورت مشاهده خلف وعده حتما واکنشی بر اساس منافع ملی را از خود نشان بدهد.
 
 آیا می‌توانیم تحت هر شرایط به روی حمایت های هسته‌ای روسیه حساب باز کنیم؟
 
این کشور به عنوان همسایه ویژه منافع مشترکی با جمهوری اسلامی دارد و دقیقا به همین دلیل است که در بیشتر مذاکرات هسته‌ای رای به نفع ایران داده‌ است. البته تحت هیچ شرایطی نباید این مساله را از یاد برد که این سیاس هم تلاشی است برای منافع خودشان که البته نمی‌توان از این بابت به روسیه یا کشورهای دیگر خرده گرفت. تشکیلات دیپلماسی در دنیا، کشور‌ها را به این وا می‌دارد که در هر شرایطی منافع ملی و اهداف خود را ارجح‌تر از هر چیزی دیگری بدانند.

همچنین باید این نکته را در ذهن بپرورانیم که نه تنها روسیه، بلکه این امکان برای چین هم وجود دارد که به دلیل یا دلیل‌هایی بخواهد موضعش را تغییر بدهد.
 
 سؤال اصلی این است که دستگاه دیپلماسی ملزم به چه باید‌ها و نبایدهایی است؟
 
نکته مشخص این است که «ایجاد رابطه تحت هر شرایطی» اصلا به صلاح نیست و حتی در قبال کشورهایی هم می‌توانند به لحاظ سیاسی و اقتصادی داشته‌های زیادی را به ما بدهند هم باید دقت کرد و در مناسبات این را هم در نظر گرفت که هیچ کشوری منافع دوست و هم‌پیمان را به منافع خود ترجیح نمی‌دهد و این یک قانون نانوشته‌ای است که دستگاه دیپلماسی باید آن را در نظر بگیرد.
 
  دولت فعلی به این مقوله مهم توجهی کافی داشته است یا...؟
 
هیج کس نمی‌تواند به طور مطلق کارنامه دیپلماسی را مثبت یا منفی بداند. به هر حال در مقطعی تصمیم‌هایی منطقی و اصولی در باره رابطه با کشور‌ها گرفته می‌شود و البته گاهی هم متاسفانه باید‌ها و نبایدهای دیپلماسی آنطور که باید جدی گرفته نمی‌شود.