«عمان»، کشور همیشه میانجی

 
الف ؛ رضا مدنی - دیدار دو روزه حسن روحانی از عمان که به دعوت سلطان قابوس پادشاه عمان صورت گرفت در حالی انجام شده که وی در بیستمین روز ریاست جمهوری روحانی، نخستین میهمان خارجی رسمی او بود. این نخستین دیدار رسمی حسن روحانی در مقام رئیس جمهوری از یک کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس است.
 
روحانی پیش از آغاز این سفر طی مصاحبه ای اعلام کرده بود، که کشورهای ساحل جنوبی خلیج فارس و دریای عمان به دلیل حساسیت این آب‌ها اهمیت ویژه‌ای برای ایران دارند.
 
همزمان با آغاز سفر رسمی روحانی به عمان، یوسف بن علوی، وزیر امور خارجه این کشور گفته است که عمان نقش مهمی در آغاز مذاکرات ایران و غرب داشته است.
 
کشور عمان که به صورت پادشاهی اداره می شود، به صورت تاریخی کشوری ثروتمند محسوب می شود. این کشور که در شورای همکاری خلیج فارس عضویت دارد می تواند و بحث اقتصادی ایران در منطقه را می توان یکی از دلایل سفر روحانی به این کشور تحلیل کرد.
 
بیژن زنگه وزیر نفت که در این سفر روحانی را همراهی می کند یکی از اهداف این سفر را نهایی کردن توافق گازی با عمان اعلام کرده است. وی از امضا یک قرارداد نفتی با این کشور و آغاز عملیات خرده فروشی نفت با این کشور خبر داده است. این در حالی است که در سفر تابستان سلطان قابوس به ایران گفتگوها مبنی بر تسریع قرارداد انتقال گاز ایران به عمان و ساخت خط لوله انتقال گاز به این کشور انجام شده بود. بیژن زنگنه گسترش مبادلات گازی با مسقط را راهی برای افزایش گازی با دیگر کشورهای منطقه و مهم تر از آن دیگر کشورهای آسیایی اعلام کرده بود.
 
متحدی همیشگی برای ایران در حوزه خلیج فارس
روابط ایران و عمان به شکل سنتی یکی از پایدارترین مناسبات سیاسی در دهه های اخیر بوده است. مهمترین وجه رابطه دیپلماتیک ایران و عمان در سه دهه اخیر نقش میانجیگری عمان میان ایران و کشورهای غربی بوده که بر سر مسائلی با ایران اختلاف داشته اند.
 
علاوه بر تاثیر این کشور در توافق هسته ای ایران و گروه ۱+۵ در ژنو، که برخی از رسانه های موثق غربی مانند آسوشیتدپرس گزارش داده بودند که ملاقات سیاستمداران ایران و آمریکا از چند ماه پیش از انتخابات ریاست جمهوری ایران در خرداد ۹۲، به شکل غیر رسمی و محرمانه در عمان شروع شده بود، وساطت این کشور در ماجرای رهایی ملوانان بریتانیایی از ایران در سال ۱۳۸۷، آزادی سه جوان آمریکایی متهم به جاسوسی از زندان اوین در دو تابستان متوالی (سال های ۱۳۸۹ و۱۳۹۰) نمونه هایی از دیپلماسی میانجیگرایانه عمان بوده است.
 
در مورد آزادی دو جوان زندانی آمریکایی در ایران، که پیشتر به هشت سال حبس محکوم شده بودند، عمان توانست با وساطت میان دو کشور راهی را برای آزادی آنها به دو کشور پیشنهاد کند. عمان برای رسیدن به این هدف پذیرفت که وثیقه نیم میلیون دلاری هر یک از این سه جوان را به جمهوری اسلامی ایران بپردازد که روی هم رفته به یک و نیم میلیون دلار بالغ شد.
 
زمستان سال گذشته هم نصرت‌الله تاجیک، دیپلمات پیشین ایران که از سوی آمریکا به نقض تحریم ها علیه ایران متهم شده بود و در بریتانیا در بازداشت خانگی به سر می برد، سرانجام با دریافت حکم آزادی، لندن را به مقصد عمان ترک کرد و از آنجا با هواپیمای اختصاصی دولت عمان وارد تهران شد.