کد خبر ۳۴۵۵۳۷
تاریخ انتشار: ۰۹:۰۱ - ۲۲ تير ۱۳۹۳ - 13 July 2014
روزنامه‌های صبح امروز ایران در سرمقاله‌های خود به مهمترین مسائل روز کشور و جهان پرداخته‌اند اکه برخی از آنها در زیر می‌آید.
خراسان: نوستالژی شوروی در هاوانا

«نوستالژی شوروی در هاوانا»عنوان یادداشت روز روزنامه خراسان به قلم علیرضا رضاخواه است که ر آن می خوانید؛علایق خفته مسکو و نوستالژی شوروی برای پوتین در یگانه پایگاه خارجی "اتحاد جماهیر شوروی" دوباره بیدار شده اند. ولادیمیر پوتین روز جمعه سفر آمریکای لاتین خود را با دیدار برادران کاسترو در هاوانا آغاز کرد. این در حالی است که کوبایی ها هنوز خاطره خروشچف و بحران موشکی را در ذهن خود زنده نگاه داشته اند. با این حال ساکن کرملین با یک سوغات ارزنده وارد هاوانا شد. او قرارداد بخشودگی ۹۰درصد از بدهی های کوبا به روسیه را در چمدان داشت که دو روز پیش از عزیمت به هاوانا از سوی دوما تصویب شده بود. به این ترتیب ۳۱میلیارد و هفتصد میلیون دلار از قرض های کوبا به روسیه نادیده گرفته می شوند. هرچند پس از فروپاشی شوروی در ژانویه سال 1993 در پیش نویس سیاست خارجی روسیه تاکید شد که گسترش روابط با آمریکای لاتین برای توسعه اقتصادی آمریکای لاتین اهمیت بسیار زیادی دارد. اما رابطه هاوانا- مسکو با فروپاشی شوروی به سردی تام گرایید. یکی از دلایل محوری این سردی، همین دیون مالی بود. از همین رو این سفر، گامی تاریخی در مناسبات روسیه و کوبا تلقی می شود.

این روزها کمتر کسی است که از آرزوهای رئیس جمهور بلندپرواز روسیه خبر نداشته باشد. مامور سابق "کا گ ب" که فروپاشی شوروی را فاجعه ژئوپلتیک قرن می داند خواستار بازگشت به روزهای طلایی گذشته است. اغراق نخواهد بود اگر سفر شش روزه وی به آمریکای لاتین حیاط خلوت سابق آمریکا را تلاشی برای یارگیری دوباره برای بازگشت به دوران جنگ سرد بخوانیم. البته این یک واقعیت است که در جنگ سرد جدید مؤلفه های نظامی و ایدئولوژیک دیگر در مرکز این رویارویی نیستند بلکه جای خود را به نبرد اقتصادی و اطلاعاتی داده اند. بی جهت نیست که پوتین پیش از ترک روسیه جاسوسی های سایبری آمریکا را که اخیرا "ادوارد اسنودن" پیمانکار آژانس امنیت ملی آمریکا افشا کرد سندی برای "معیار دوگانه" آشکار آمریکا دانسته و محکوم کرد.

قدرت نمایی روس ها برای غرب

به دنبال بحران اوکراین کشورهای غربی سعی کردند با طرح تحریم های اقتصادی روسیه را تحت فشار قرار بدهند. آنها مسکو را از گروه هشت اخراج کردند. حالا روسها دارند تلافی می کنند. گام اول انعقاد بزرگ ترین قرارداد تامین گاز جهان با چین بود. اقدامی که برای اروپا به عنوان یکی از بزرگترین مصرف کننده های انرژی در جهان بسیار گران تمام شد. گام بعدی تقویت بلوک های اقتصادی رقیب است. پوتین در کوبا تاکید کرد: مسکو به هاوانا در پشت سر گذاشتن تحریم های اقتصادی تحمیل شده به این کشور از سوی آمریکا کمک خواهد کرد. لذا این یک واقعیت است که روسیه در کوبا تنها در جستجوی شریکی سیاسی نیست، بلکه در این کشور منافع اقتصادی نیز دارد. در ماه مه سال جاری، قراردادی میان دو کشور برای همکاری های نفتی، بین کنسرن کوبایی "کوپت" و غول نفتی "روس نفت" منعقد شد. مهندسان کوبایی هم قرار است از سوی مهندسان روسی آموزش ببینند. در آینده نزدیک نیز ساخت شعبه ای از شرکت "روس نفت" در منطقه ویژه اقتصادی "ماریل" در شمال هاوانا پیش بینی شده است. این پروژه، بزرگترین بندر صادراتی در کارائیب خواهد بود و برزیل هم به احتمال بسیار زیاد درآن مشارکت خواهد کرد. "روس نفت" در سرعت بخشیدن به استخراج ذخایر نفت کوبا هم مشارکت خواهد کرد؛ ذخایری که تا نه میلیارد بشکه برآورد شده اند. کوبا در اکتشاف میدان های نفتی این کشور، تاکنون به طور عمده متکی به ونزوئلا بوده است.

تحریم ها جواب عکس می دهند

پوتین بعد از دیداری یک روزه از کوبا و برادران کاسترو به صورت غیرمنتظره وارد نیکاراگوئه شد . "دانیل اورتگا" چریک چپ گرای دیروز و رییس جمهور امروز نیکاراگوئه در مراسم استقبال از پوتین در فرودگاه بر تحکیم روابط اقتصادی میان دو کشور تاکید کرد. مقصد بعدی پوتین بوینس آیرس است. تحلیلگران معتقدند، وی با سفر به آرژانتین نیز به دنبال هموارسازی مسیر برای سرمایه گذاری روسیه در منابع نفتی و گاز منطقه "واکا موئرتا" واقع در ایالت "نئوکن" جنوب آرژانتین است. انتظار می رود در میادین نفتی واکا موئرتا در مجموع 22 میلیارد و 800 میلیون بشکه نفت موجود باشد که آن را به یکی از بزرگ ترین میادین تاریخ تبدیل می کند.

آرژانتین از سال 2001 و به دلیل عقب انداختن بازپرداخت بدهی هایش از بازارهای سرمایه اخراج شد به رغم اینکه به سرمایه گذاری شدید خارجی نیاز دارد. پوتین همچنین از آرژانتین دعوت کرده است تا در نشست گروه بریکس با حضور برزیل، هند، چین، آفریقای جنوبی و روسیه شرکت کند. قرار است این گروه در هفته جاری در برزیل تشکیل جلسه دهند. اهمیت این گروه علاوه بر میزان جمعیت، در تمایز شتاب اقتصادی آن و در اختیار داشتن ۲۸درصد از قدرت اقتصادی دنیاست. یکی از رویکردهای این گروه، کاهش وابستگی مالی و اقتصادی به اروپا و آمریکاست. پوتین فینال جام جهانی را مهمان برزیلی ها خواهد بود تا در پایان این دوره از بازی ها "دیلما روسف" چریک دیگری از آمریکای لاتین رسما مسئولیت بازی های جام جهانی 2018 را به پوتین واگذار کند. ظاهر امر این است که غرب در مهار مسکو تاکنون موفق نبوده است. استفاده نابخردانه از سلاح تحریم و گسترش دامنه آن باعث ایجاد بلوکی از کشورهای تحریمی و شکل گیری قطب بندی های جدید در عرصه بین الملل شده است.

کیهان:صبح غزه دور نیست

«صبح غزه دور نیست»عنوان یادداشت روز روزنامه کیهان به قلم سعدالله زارعی است که در آن می خوانید؛66 سال پس از آنکه صهیونیست ها اعلام کردند دولت تاریخی خود را در «ارض موعود» تشکیل داده اند، مهمترین شهرهای اسرائیلی شامل تل آویو، حیفا، یافا و منطقه حساس دیمونا با شلیک صدها موشک به لرزه درمی آیند و صدای آژیر آمبولانس ها و ماشین های پلیس برای لحظه ای قطع نمی شود و «اوفرونیتر» فرمانده یگان عملیاتی آبی-خاکی این رژیم می گوید: «ارتش اسرائیل در یک «جنگ مقدس» سرگرم از میان برداشتن دشمن و رفع تهدید از سر ملت اسرائیل است!» این در حالی است که در نقطه مقابل این رژیم مردمی قرار دارند که علیرغم تحمل سالها محاصره و اشغالگری و پذیرش فشارهای طاقت فرسا و غیرقابل تصور ایستاده اند و این از عجایب است که هر فلسطینی که در غزه به خاک و خون کشیده می شود، احساس عدم امنیت در تل آویو و حیفا و... بیشتر می شود و متقابلا هر موشک که از غزه به سمت صهیونیست ها شلیک می شود، حس توانمندی و غلبه بر دشمن در طرف فلسطینی افزایش می یابد.

تا چندی قبل سرنوشت جنگ ها را جنگ افزارهای مدرن از یک سو و دولت های دارای حامی بیشتر از سوی دیگر تعیین می کردند اما امروز سرنوشت جنگ به درجه مقاومت یک ملت در برابر نیروی مهاجم بستگی دارد. بر این اساس آنکه به تهاجم دست می زند تنها در صورتی به نتیجه می رسد که با مقاومت طرف مقابل مواجه نگردد اما در نطقه مقابل، ملتی که مورد تهاجم واقع می شود، می تواند پیروزی خود را بر دشمن تحمیل نماید. در واقع در این صحنه آنچه پاسخ نمی دهد آرایش نظامی، آموزش های پیچیده نظامی، جنگ افزارهای پیشرفته و جلب ظرفیت های بین المللی در عملیات تهاجمی است البته این به معنای آن نیست که این موارد به طور کلی بی فایده باشند و یا برای یک نیروی نظامی غیر لازم شمرده شوند، سخن این است که این موارد که درگذشته تعیین کننده بودند، امروزه در حد ابزارهای متوسط ارزیابی می شوند.

در حمله اخیر رژیم صهیونیستی به غزه چند نکته مهم وجود دارند که توجه به آنها، تحلیل تحولات نظامی- امنیتی غزه را آسان تر می گرداند:
1- ارتش رژیم صهیونیستی تجربه جنگ در غزه را دارد. جدای از آنکه این رژیم به دلیل آنکه 38 سال - در فاصله سالهای 1346 تا 1384 - این منطقه را در اشغال خود داشته است، یک بار در دی ماه 1387 در جنگی 22 روزه و بار دیگر در آبان 1391 و در جنگی 8 روزه بخت خود را در مواجهه با مقاومت غزه آزموده است. در هر نوبت اسرائیلی ها دلیل حمله به مردم مظلوم غزه را رفع تهدید علیه شهروندان اسرائیلی اعلام کرده اند و دست آخر هم ضمن پناه بردن به قطعنامه شورای امنیت کار را نیمه تمام رها کرده و حتی پس از چندی اعلام کرده اند که مقاومت فلسطینی از قبل قوی تر شده است! در واقع برای ارزیابی شکست رژیم صهیونیستی کافی است که به ورود سه باره صهیونیست ها به یک پرونده، استناد کنیم حمله سوم اسرائیل مانند حمله دوم، اعتراف به ناتوانی در حل پرونده غزه است.

2- اسرائیل در هر سه نوبت از «حمله زمینی» به عنوان یک تهدید قاطع سخن گفته و در دو نوبت قبل عملا نتوانسته نیروی زمینی خود را به طور جدی وارد غزه کند. اسرائیلی ها در جریان جنگ 22 روزه تلاش زیادی کردند تا نیروی زمینی خود را وارد غزه نمایند ولی هر وقت این نیرو از نقطه ای به سمت سرزمین غزه به حرکت درآمد به زودی با تلفات عقب نشست و اداره جنگ را به نیروی هوایی سپرد. در این نوبت نیز اسرائیلی ها یک خط در میان درباره عملیات زمینی حرف می زنند و برای جدی نشان دادن این تهدید حتی پای آمریکایی ها را نیز به میان کشیده اند تا جایی که باراک اوباما اعلام کرد که اگر اسرائیل بخواهد به غزه حمله زمینی کند، آمریکا از آن پشتیبانی می کند. اما در دو جنگ گذشته، اسرائیل نتوانست از نیروی زمینی خود استفاده چندانی بنماید و لذا در مواجهه زمینی با مقاومت از حد حرف فراتر نرفت.

رژیم صهیونیستی به طور اصولی نمی تواند با نیروی زمینی مقاومت فلسطین را در غزه شکست بدهد چرا که امکان محاصره یگان زرهی او توسط نیروهای مقاومت وجود دارد کما اینکه مقاومت می تواند انواعی از تله های انفجاری را در باغ ها و مناطق مسکونی تعبیه کند و یگان زرهی مهاجم را منهدم کند. این اتفاق در روز هفتم یا هشتم جنگ 22 روزه افتاد و به همین علت فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش اسرائیل در همان روز دستور بازگشت یگان زرهی را صادر کرد. این نکته هم گفتنی است که در مورد ارتش اسرائیل نیروی مهاجم بدون داشتن یک جان پناه مستحکم متحرک وارد نمی شود و لذا نفرات منهای تانک معنا و مفهوم ندارد. علت اصلی این شیوه جنگیدن این است که آنان به شدت نسبت به کشته دادن یا اسیر دادن حساسیت دارند. با توجه به آنچه گذشت، تهدید به حمله زمینی توسط ارتش صهیونیستی بلوف تلقی شده است.

3- ارتش رژیم صهیونیستی در این جنگ مدعی است که نقاط استراتژیک و زیربنایی غزه را منهدم کرده است.
اسرائیلی ها عین همین ادعا را در جنگ 22 روزه و 8 روزه داشتند. در مقطع جنگ 22 روزه، دستگاه اطلاعات نظامی رژیم صهیونیستی به سران این رژیم گفته بود اگر 130 نقطه از غزه بمباران شود، مقاومت از هم می پاشد و سلاح های آن به طور کامل منهدم می شود. به همین دلیل وزیر جنگ وقت رژیم صهیونیستی اعلام کرد که این جنگ در کمتر از یک هفته با موفقیت کامل اسرائیل به پایان می رسد اما وقتی هفته اول تمام شد بر تعداد موشک ها و برد آنها افزوده شد و همه فهمیدند که نه تنها مقاومت از میان نرفته بلکه مقاومت موثر تازه آغاز شده است. از این مقطع به بعد اگر چه باریکه غزه مرتب از زمین، هوا و دریا در معرض شلیک بمب و توپ و راکت بود، اسرائیل برای پایان جنگ به التماس افتاده بود و هدف نابودی مقاومت به یک هدف جزیی تبدیل شده بود:
«آخرین شلیک را اسرائیل انجام دهد» که البته موفق نشد و آخرین شلیک را گردان های جهاد اسلامی فلسطین به رهبری دکتر رمضان عبدالله انجام دادند و نیمه های شب روز بیست و دوم جنگ متوقف گردید.

الان هم سرفرماندهی ارتش اسرائیل اعلام می کند که 30 نقطه استراتژیک دیگر غزه را به کلی ویران کرده است و حال آن که این تعداد نقطه استراتژیک در یک شهر با وسعت حداکثر 100 کیلومتر مربع معنا ندارد البته از یک منظر دیگر در غزه هر کوچه، خانه، باغ و پارک و... یک نقطه استراتژیک است چرا که از هر نقطه آن می توان موشک هایی را به قلب تل آویو و حیفا روانه کرد. شلیک موشک های حماس و جهاد اسلامی اگر چه تاکنون تا 105 کیلومتر مربع را پوشش داده است اما جای زیادی نمی خواهد و حمل آنها به امکانات فوق العاده ای نیاز ندارند.

4- ارتش رژیم صهیونیستی در این جنگ چندین شکست را یکجا تحمل می کند اولین شکست، شکست اطلاعاتی است وقتی شلیک موشک ها در اثنای بمباران رژیم صهیونیستی علیه غزه استمرار پیدا می کند و بر تعداد آنها افزوده می شود، صحت و به روز بودن اطلاعات این رژیم زیر سؤال می رود. چطور ممکن است یک ارتش بدون بهره مندی از اطلاعات درست از دشمن آن هم دشمنی که چند بار از او شکست خورده، وارد عملیات تهاجمی گردد. پیش از این و به همین دلیل در جریان جنگ 22 روزه رئیس دستگاه اطلاعات نظامی این رژیم ناچار به استعفا شد. کما اینکه در جریان جنگ 33 روزه نیز تعداد زیادی از افسران اطلاعاتی پس از آن که به بی کفایتی متهم شدند از کار برکنار گردیدند.

دومین شکست این رژیم شکست اخلاقی است. وقتی یک ارتش نتواند دیگران را درباره درست بودن حمله ای که علیه یک منطقه انجام داده است، متقاعد نماید این ارتش دچار شکست اخلاقی می شود و از درون متلاشی می گردد، چه کسی می تواند بپذیرد که به فرض درست بودن خبر ربایش 3 شهرک نشین صهیونیست توسط فلسطینی ها، صدها زن و کودک مستحق مرگند چه رسد به این که یک ملت با بمباران هوایی و استفاده از سلاح های آلوده به مواد شیمیایی و اتمی در معرض تهاجم قرار گیرند. تایید شکست در عرصه اخلاقی در داخل این رژیم فرار جمع دیگری از شهروندان غاصب به کشورهای دیگر و در عرصه خارجی سختی پذیرش دفاع از موجودیت و مشروعیت این رژیم است.

شکست دیگر این رژیم در این جنگ، شکست امنیتی است. اسرائیل در شصت و ششمین سال تاسیس جعلی خود نتوانسته مسائل امنیتی خود را نه در دوردست ها- مثل روستای عسقلان- و نه در نزدیک دست ها- مثل تل آویو- تامین نماید. اسرائیل می گوید این حمله را برای تامین امنیت شهروندانش انجام داده و در واقع اعتراف کرده است که 66 سال اشغال به امنیت کافی نیانجامیده است. در واقع امروز آنکه در تل آویو نشسته به اندازه آنکه در غزه است احساس ناامنی می کند و این یعنی برقراری توازن وحشت و همه می دانند که در توازن وحشت فقط می توان گفت من هم قدرت آسیب رساندن دارم ولی نمی توان گفت من قدرت تامین امنیت را دارم.

شکست دیگر اسرائیل در این عملیات، شکست سیاسی است. وقتی یک رژیم نتواند با کاری که می کند موقعیت سیاسی خود را در داخل و خارج به طور نسبی بهبود بخشد، شکست خورده تلقی می شود. رژیم صهیونیستی در این عملیات درصدد بود که از فضای بلبشوی منطقه و خودمشغولی تاسف بار جهان اسلام استفاده کرده و دشمن نزدیک خود یعنی مقاومت فلسطینی در باریکه را از بین ببرد. اگر این کار در عمل امکان پذیر بود، موقعیت این رژیم در داخل سرزمین های اشغالی 1948 و نیز در میان مجموعه دولت هایی که حامی این رژیم به حساب می آیند، بهبود پیدا می کرد ولی زمانی که این رژیم علیرغم توسل به شیوه های کثیف و زیر پا گذاشتن همه هنجارهای انسانی ناچار به پذیرای شکست می شود، موقعیت آن در داخل و خارج دچار آسیب جدی می شود از این روست که صداهای مخالف اسرائیل پس از شکست از حزب الله در تابستان 1385 و شکست از مقاومت فلسطینی در سال های 1387 و 1391 بالاتر رفت و اینکه اسرائیل دیگر بال نیست و باری است بر گردن تاسیس کنندگان و حامیان آنان به حرف بسیاری از دولت ها و گروه های اثرگذار در اروپا و... تبدیل گردید.

البته نباید لحظه ای در سختی وضعیت مردم مظلوم غزه تردید کرد و به واقع ما چه می دانیم که فرود آمدن بمب در شهری که نزدیک 10 سال در انواعی از محاصره بوده چه معنایی دارد! ما چه می دانیم آن کودکی که در جلوی چشمان خویش شاهد پرپر شدن همه اعضای خانواده خود بوده چه وضع اسفبار روحی و روانی دارد؟ گاهی با دیدن صحنه های تلویزیونی غزه قلب انسان درهم فشرده می شود و می خواهد باز ایستد. آری بسیار سخت است و تصور آن هم بسیار دشوار است اما در عین حال در چهره مومنانه مردان و زنان این سرزمین به محاصره درآمده، می توان خطوط روشن پیروزی را خواند. الیس الصبح بقریب.

جمهوری اسلامی:از کدام رکود سخن می گویند؟

«از کدام رکود سخن می گویند؟»عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است که در آن می خوانید؛طی روزهای اخیر، رسانه ها و افراد خاصی به صورت ظاهراً غیرهماهنگ به این فکر افتاده اند که "دولت به قیمت رکود، تورم را کاهش داده است". اینکه چرا و چگونه عده ای به صورت همزمان متوجه شده اند که کاهش تورم طی حدود یک سال گذشته به بهای ایجاد رکود در اقتصاد ایران اتفاق افتاده، مقوله ای است که سیاسیون باید به آن بپردازند و بحث در مورد انگیزه ها و ریشه های چنین هماهنگی هایی از حیطه اقتصاد خارج است.

گذشته از این، آیا واقعاً موفقیت دولت یازدهم در کاستن از نرخ تورم به قیمت فرو بردن اقتصاد کشور در مرداب رکود بوده است؟!

برای یافتن پاسخ این پرسش ناچار باید قدری به رابطه این دو مقوله توجه کنیم تا صحت و سقم ادعای منتقدان دولت در این زمینه روشن شود.

انتخاب میان رونق همراه با تورم و رکود همراه با بیکاری غیرتورمی، مقوله ای است مسبوق به سابقه که در جهان مجادلات فراوانی بر سر آن درگرفته است. ظهور و درخشش مقطعی برخی تئوری های اقتصادی که با نام صاحبنظران مانند "کینز" پس از بحران دهه 30 قرن بیستم میلادی با ارائه راه حل هایی مانند دخالت دولت در اقتصاد برای شکستن رکود حاکم بر فضای اقتصادی کشورهای گرفتار بحران خودنمائی کرد از جمله بارزترین تجربه هایی است که همچنان اختلاف نظر کارشناسی پیرامون آن وجود دارد و بحران سال 1387 (2008 میلادی) در آمریکا و اروپا نقطه عطف دیگری برای ایجاد مجادلات بود.

فصل مشترک این مباحثات پردامنه این است که آیا برای خروج از شرایط رکودی در اقتصاد می توان یا باید از ابزارهایی که تقاضای کل را در جامعه بالا می برند استفاده کرد؟ دلیل طرح این پرسش به پیامدهای استفاده از چنین ابزارهایی برمی گردد چرا که اصلی ترین راه برای افزایش تقاضا در جامعه، تزریق نقدینگی است تا بوسیله آن میل به خرید و تقاضا در میان مصرف کنندگان افزایش یابد و در پی آن چرخ های تولید به گردش در آید. این شیوه البته نتیجه ای خطرآفرین هم دارد؛ افزایش نرخ تورم در پی رشد پایه پولی و نقدینگی.

به همین خاطر هم دولت های گرفتار رکود معمولاً در انتخاب این شیوه برای خروج از شرایط رکودی احتیاط و وسواس به خرج می دهند چرا که آثار تورم بر محبوبیت و مقبولیت سیاسی دولت ها بسیار سریع تر و عمیق تر از رکود است.

با این مقدمه می توانیم شرایط اقتصادی ایران را بررسی کنیم. هشت سال اداره اشتباه، اجرای سیاست های نادرست، تنش در فضای داخلی و بحران در روابط بین المللی، اقتصاد ایران را گرفتار شرایط به غایت ناگوار "رکود تورمی" کرده بود.

از یک سو سیاست های ناپخته و نادرست در حوزه مالی و پولی، نقدینگی و پایه پولی را به جایی رساند که نرخ تورم نقطه به نقطه به مرز 41 درصد رسیده بود و متوسط تورم دوازده ماهه هم به بالای 37 درصد.

این وضعیت تورمی نگران کننده که از سال 1374 به این طرف اتفاق نیفتاده بود درحالی مردم را تحت فشار می گذاشت که افزایش نرخ بیکاری به حدود 12 درصد و رشد منفی اقتصادی گویای خیمه سنگین رکود بر اقتصاد ایران بود.

به عبارت دیگر اقتصاد ایران هم هزینه های سنگین تورم را تحمل می کرد هم مشتقات رکود را. نتیجه این وضعیت فرو غلتیدن بیش از 30 درصد افراد کشور به زیر خط فقر، تعطیلی بیش از 80 درصد واحدهای صنعتی و فعالیت واحدهای باقی مانده با کمتر از 30 درصد ظرفیت اسمی بود.

دولت یازدهم در چنین شرایطی سکان مدیریت کشور را به دست گرفت. بدیهی بود که برای توقف این روند باید اهداف اولویت بندی می شدند. از مجموعه تصمیمات دولت در حوزه های پولی و مالی مشخص شد که مدیریت و کاستن از روند لجام گسیخته تورم در اولویت قرار دارد. اولین و یکی از مؤثرترین اقدامات در این راستا، توقف روند نادرست اضافه برداشت بانک ها به ویژه بانک مسکن از ذخایر بانک مرکزی بود.

طبیعی است که با توقف برداشت های اضافی به بهانه های مختلف از ذخائر پرقدرت بانک مرکزی روند افزایش پایه پولی کند شود و اثر این اقدام در کاهش نرخ رشد تورم نقطه به نقطه و پس از آن متوسط دوازده ماهه هویدا گردد.

نکته حائز اهمیت برنامه ریزی و اقدامات دولت برای خروج و همزمان بخش مولد کشور از رکود است. این یک واقعیت است که کمبود نقدینگی و دشواری تأمین منابع مالی یکی از چالش های اصلی بخش واقعی اقتصاد ایران درحال حاضر است اما نکته ای که نباید مغفول بماند تأثیر عوامل روانی و مؤلفه های مؤثر در فضای کسب و کار در میل به فعالیت و سرمایه گذاری است. نوسانات شدید و مستمر در قیمت ارز، تغییرات دائمی مقررات و آئین نامه ها، ناپختگی تصمیمات دولت، محدودیت های بین المللی در تبادلات بانکی و از همه مهم تر انتظار تورمی پررنگ از جمله مواردی بودند که در کنار کمبود نقدینگی، فعالان اقتصادی و سرمایه گذاران را از فعالیت بازداشته بود.

دولت طی ماه های اخیر تلاش کرده است با بهبود فضای کسب و کار، برقراری ثبات در حوزه های مختلف و پرهیز از تصمیمات هیجان آفرین در کنار ایجاد انتظار تورمی منفی، این اطمینان را در فعالان اقتصادی بوجود آورد که می توانند مجدداً به عرصه تولید باز گردند. ایجاد برخی گشایش ها در تبادلات بانکی، کمرنگ شدن تحریم ها و حضور هیأت های تجاری از کشورهای مختلف نیز در این مدت به گسترش امیدواری در میان اهالی تولید کمک کرده است. محصول این اقدامات، افزایش برآوردها از نرخ رشد اقتصادی ایران در سال جاری از منفی به بالای 3 درصد است.
شاخص های اقتصادی اعلام شده و برآوردهای نهادهای بین المللی از این شاخص ها به روشنی نشان دهنده افق پیش روی اقتصاد ایران است.

در چنین وضعیتی انتقاد برخی از رسانه ها و شخصیت ها از دولت آن هم به این بهانه که کاهش تورم به بهای افزایش رکود به دست آمد، انتقادی غیرمنصفانه است که می تواند گمان ناظران را به سیاسی بودن خاستگاه این انتقادات افزایش دهد.

رسالت:عبرت های قیام 23 تیر

«عبرت های قیام 23 تیر»عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم محمدکاظم انبارلویی است که در آن می خوانید؛فردا روز 23 تیر، سالروز قیام تاریخی ملت ایران است. قیام تاریخی 23 تیر در نبرد ملت ایران علیه جنگ نرم استکبار و استبداد جهانی یک نقطه عطف محسوب می شود. آمریکا و اذنابش در تدارک بازگشت استبداد و استعمار به ایران بودند، آن هم نه از طریق یک جنگ سخت بلکه یک جنگ نرم که حداقل 10سال روی آن برنامه ریزی کرده بودند. حضور میلیونی مردم در روز 23 تیر و سخنرانی تاریخی حجت الاسلام و المسلمین روحانی در این روز، آب سردی بر آتش جنگ نرم دشمن بود.

نگارنده که آن روزها شاهد شرارت منافقین جدید و پیوند آنها با منافقین قدیم و باند تبهکار ملوس و منوچ بودم از سخنرانی آقای روحانی چند جمله در خاطرم هست که فرمودند؛

- اهانت به مقام ولایت، اهانت به ملت ایران و اسلام است
- اگر منع نبود، جوانان انقلابی با اوباش به شدیدترین وجهی برخورد می کردند و آنان را بر سر جایشان می نشاندند
- مردم با نظام و رهبری، با خون خود پیمان بسته اند
- آنان که به آشوب و تخریب اموال عمومی و تعرض به نظام دست زدند، مجازات خواهند شد.

در نیمه اول دهه 40، وقتی نخست وزیر خائن شاه، اهانت به مرجعیت و رهبری کرد. یک جوان شیر پاک خورده به نام محمد بخارایی دهان او را با گلوله دوخت و او را به جهنم فرستاد. او در دفاعیات خود گفت: دهانی که به مرجعیت اهانت کند باید دریده شود. این یک پیام روشن و صریح از جوانان این آب و خاک بود. بخارایی و یارانش هم هزینه این کار بزرگ را پرداختند و در تاریخ ایران ماندگار شدند. اشاره آقای روحانی در سخنرانی 23 تیر در مورد پیمان مردم با نظام و رهبری و هزینه های اهانت به مقام مرجعیت و رهبری و اینکه اگر منع نبود، جوانان انقلابی آنان را به سزای عمل شان می رساندند، اشاره به چنین پیشینه تاریخی بود.

امروز هم برخی از روی غفلت می خواهند روی خیانت ها و جنایت های سران فتنه سرپوش بگذارند و جرایم آنها را نادیده بگیرند. اینها دست به کار خطرناکی می زنند، چرا که به قول آقای روحانی در حال برداشتن آن "منع" هستند.
منع چیست؟ منع آن است که امروز ما یک نظام مستقر هستیم. دستگاه های اطلاعاتی و امنیتی نظام دست به ماشه هستند. لذا لزومی ندارد برخی برای دریدن گلوهایی که به مقدسات نظام و مردم اهانت می شود، اقدامی یکجانبه صورت دهند. جایگاه شورای عالی امنیت ملی در قانون اساسی مشخص است. نهادهای قضائی و اطلاعاتی و نظارتی کار خود را می کنند و امر آنها و حکم آنها مطاع است. اگر این مفهوم در ذهن جوانانی که استخوان در گلو و خار در چشم، شرارت فتنه گران و سران فتنه را نظاره گرند، از هم بپاشد، معلوم نیست سنگ روی سنگ بند شود.

آقای علی مطهری از روی سادگی و دلسوزی و همچنین از روی حب به برخی و بغض به منتخب ملت در سال 88 مسیری را طی می کند که عاقبت خوشی برای خود و سران فتنه در دنیا و آخرت رقم نمی زند.

وی در نقد مطالب و مستندات تاریخی نگارنده در دو سرمقاله رسالت، مسائلی مطرح می کند که نه مستند است و نه اساس و منطق حقوقی و نه مبنای انقلابی و الهی دارد.

وی در پاسخ اول، فعل سران فتنه را به "نقد"، "انتقاد" و "منتقد" بودن فرو کاهید و در پاسخ دوم بی آنکه اشکالات و ایرادات آنها را پاسخ بگوید، فعل آنها را به "اعتراض مدنی" تقلیل داد.

یک وقتی در اوج شرارت اصحاب دوم خرداد هنگام طرح قانون جرم سیاسی نوشتم جرم سیاسی را اول باید تعریف و بعد مطالبات براندازانه خود را در قالب آن طراحی کنید. ما در فقه اسلام و قوانین اسلامی جرمی به نام "جرم سیاسی" نداریم. حتی در برخی کشورها که چنین عنوانی در قوانین آنهاست، این جرم تعریف نشده است.

چرا تلاش عده ای بر این نقطه معطوف است؟ برای اینکه می خواهند عناوین مجرمانه ای را که در فقه ما نظیر "بغی"، "باغی" و "محاربه" و "محارب" است و بیش از 10 قرن فقها و حقوقدان های ما روی آن تفقه کرده اند و تعریف حقوقی داده اند، دور بزنند.

آقای مطهری در پاسخ دوم به نقد مشفقانه بنده می نویسد: "آنچه پس از انتخابات سال 88 اتفاق افتاد، ابتدا یک "اعتراض مدنی" بود. اما سرمقاله نویس رسالت اعتراض مدنی را در جمهوری اسلامی به رسمیت نمی شناسد. با نوع برخوردی که به آن اعتراض شد، فتنه ای رقم زده شد. بنابراین اصرار ایشان بر محارب و باغی بودن دو کاندیدای معترض، مسموع نیست." (1)

در پاسخ قبلی، بنده در مورد تعریف محارب و محاربه از قول آیت الله موسوی اردبیلی، مرجع، فقیه و حقوقدان مورد نظر آقای مطهری شاهد آوردم، اکنون در مورد "بغی" و "باغی" از پدر بزرگوار ایشان شاهد می آورم.

پدر بزرگوار آقای علی مطهری علامه شهید مرتضی مطهری در مورد "قتال اهل بغی" می فرماید: "اگر در میان مسلمین جنگی در بگیرد و یک طایفه بخواهد به طایفه دیگر زور بگوید، اینجا وظیفه سایر مسلمین در درجه اول این است که میان آنها صلح برقرار کنند و میانجی شوند که اینها با هم صلح کنند. اگر دید یک طرف سرکشی می کند و به هیچ وجه حاضر نیست صلح کند، بر آنها واجب می شود که به نفع آن فئه مظلوم علیه آن فئه سرکش وارد جنگ شوند. این نص قرآن کریم است؛ "و ان طائفتان من المومنین الخ- حجرات آیه 9"(2)

یک انتخابات پرشور و مثال زدنی در جمهوری اسلامی برگزار شده است. منتخب ملت با 11 میلیون اختلاف با نفر بعدی، آن هم با رای 64/63 درصد آرا پیروز شده است. طرف مقابل به هر دلیل نتایج را قبل از شمارش آرا نپذیرفته و اعلام شورش و جنگ خیابانی کرده است. رای هیچ نهاد فیصله بخشی را هم نپذیرفته است. نصیحت ناصحان و مشفقان را هم نپذیرفته و هنوز پس از گذشت پنج سال سوار بر اسب سرکش عناد، دشمنی، لجاجت، کینه جویی، ستیزه جویی، خودمحوری، خودمردم پنداری و... است. محصول قشون کشی خیابانی او غارت مغازه های مردم، اخلال در امنیت کشور، همکاری با سرویس های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا و اسرائیل و انگلیس، کشتن ده ها نفر و... بوده است.

پدر بزرگوار شما می گوید بر این فعل عنوان مجرمانه "بغی" و "باغی" مترتب است.
طرف مقابل جز مهار و مدیریت فتنه و جلوگیری از خونریزی و غارت بیشتر و حفظ اقتدار و امنیت ملی چه می توانست بکند؟

آقای مطهری نام این همه شرارت و بی رحمی و گستاخی را می گذارد "اعتراض مدنی" و نام نوع برخورد هوشمندانه مردم و نظام را می گذارد "فتنه"!

بعد هم می بیند این قضاوت، ظالمانه است، چند سطر آن طرف تر می گوید: "گر چه اعلام پیروزی آقای موسوی در ساعات پایانی انتخابات را یک خطا می دانم اما اگر چند اگر اتفاق نمی افتاد... اساسا فتنه ای به این وسعت پدید نمی آمد تا امروز شما اصرار بر محارب و باغی بودن آنها داشته باشید."

آیا طرح این مسائل بی پایه حکایت از سادگی و ساده لوحی ندارد؟
فرض می کنیم آقای موسوی در این جنگ طایفگی بین مومنین با مشارکت کفار و منافقین و بهائی ها و سرویس های امنیتی غرب محق باشد و حق داشته باشد نص آیه 9 سوره حجرات را نادیده بگیرد و در بیانیه های پی در پی، اشرار را به شورش و اعتصاب و مقابله با نظام تحریض کند. او نفر دوم رای آورده است. نفر چهارم این رقابت که آرای او کمتر از آرای باطله بود چه حقی داشت در اندازه یک باغی و محارب ظاهر شود و با رمز آشوب "تقلب" وارد پروژه "تغلب" شود؟ او حتی معتقد بود در انتخابات سال 84 که وزارت کشور در دست آقای خاتمی و دوستانش بود، تقلب شده و حق او ضایع شده است! او را با چه منطقی باید آرام می کردیم؟!

وقتی کسی به اصطلاح به سیم آخر می زند و تمام سوابق و شایستگی های خود را در آتش عُجب، غرور، تکبر، خشم و غضب خود می سوزاند و در برابر جمهوریت و اسلامیت نظام می ایستد و شنیع ترین اتهامات را به نظام وارد می کند، چه باید کرد؟

او ایامی دبیر کل مجمع روحانیون مبارز بود. دید مجمع نمی تواند جاه طلبی های او را ارضا کند، رفت یک بساط دیگر به پا کرد. از آن بساط می خواست از روی خط اتحاد گوگوش تا سروش به قدرت برسد. نشد و به همه چیز پشت پا زد. دوستان او در مجمع با آنکه او به وزیر کشور آقای خاتمی، آقای موسوی لاری در انتخابات سال 84 تهمت تقلب زد، با او همراهی کردند و در 30 خرداد 88 روز قیام مسلحانه منافقین علیه امام (ره) در سال 60 اعلام راهپیمایی کردند. یعنی همین "اعتراض مدنی" که آقای مطهری می فرمایند! آن هم یک روز پس از خطبه های نماز جمعه رهبری معظم انقلاب برای فیصله بخشی فتنه این اعلام جنگ یک طرفه اهل بغی و محاربه صورت می پذیرد!

این جماعت از سماحت مردم، نظام و رهبری سوءاستفاده کردند و کار را تا روز عاشورای 88 ادامه دادند و آخرین حرف خود را از زبان منافقین کوردل و مخالفین نظام زدند و شعار "مرگ بر اصل ولایت فقیه" سر دادند.

آنجا بود که خون مردم به جوش آمد و همانند 23 تیر 78 به خیابان ها ریختند و سران فتنه را با اسم و آدرس، لعن و نفرین کردند و موضع خود را در قطعنامه تاریخی 9 دی سال 88 اعلام نمودند.

ساده سازی این روزهای تاریخی، پنهان کردن جنایات اهل بغی و محاربه و فرو کاهیدن فعل آنها به انتقاد و اعتراض مدنی، چقدر با انصاف و عدالت سازگار است؟

بنده برادرانه به آقای مطهری نصیحت می کنم این عبارت تکان دهنده مولا علی (ع) را آویزه گوش خود کند که فرمود: "نباید همانند تیری باشید که شیطان برای زدن اهداف خود از آن استفاده می کند." (3)

آقای مطهری اگر مهارتی در حوزه سیاست دارد باید آن را در راه جلوگیری از بازتولید فتنه به کار ببرد. موتور فتنه هنوز در حصر و بیرون از آن روشن است. آنها همچنان به دنبال سربازگیری از خیمه اسلام و ولایت علیه نظام اسلامی هستند و از این اندیشه ناپاک هنوز ناامید نیستند.

آنها نتوانستند حب جاه را از جانشان بیرون کنند و از مرکب سرکش فتنه فرود آیند.
از فتنه 78 عبرت نگرفتیم، گرفتار فتنه 88 شدیم. اکنون دشمن در تدارک غنی سازی فتنه 98 است. نباید عده ای از هم اکنون نام خود را داوطلبانه در میان پیاده نظام این فتنه بنویسند.

پی نوشت ها:
1- رسالت 18/4/93 صفحه اول
2- مجموعه آثار شهید مطهری، ج 16، ص 627
3- نهج البلاغه خطبه 125

قدس:غزه و سکوت جامعه جهانی

«غزه و سکوت جامعه جهانی»عنوان یادداشت روز روزنامه قدس به قلم حسن هانی زاده است که در آن می خوانید؛
حمله وحشیانه ارتش رژیم صهیونیستی به ساکنان بی دفاع غزه و سکوت جامعه جهانی و کشورهای عربی نسبت به این جنایات نشان می دهد که ملت فلسطین تنها باید به توانمندی های داخلی خود برای تقابل با رژیم صهیونیستی تکیه کند.

شکست شورای امنیت در صدور یک قطعنامه و یا بیانیه در مورد اوضاع غزه و بی توجهی اتحادیه عرب وسازمان همکاری های اسلامی در اتخاذ یک موضع مشخص نشانه ضعف ساختاری این نهاده است.

حمله اخیر رژیم صهیونیستی به غزه نیز برآیند برخی تحولات داخلی ومنطقه ای بوده و رژیم صهیونیستی به دلیل انزوای سیاسی و وحشت ناشی از همگرایی فتح و حماس دست به این بحران سازی جدید زده است.

حمله رژیم صهیونیستی به غزه زمانی آغاز شد که سه شهرک نشین توسط فرد و یا افرادی ربود شدند و پس از 20 روز اجساد آنان در اطراف شهر الخلیل پیدا شدند. بلافاصله یهودیان افراطی ضمن ربایش یک نوجوان فلسطینی به نام «محمد ابوخضیر»، وی را به طرز دردناکی به شهادت رساندند. هر چند هیچ یک از جنبشهای مبارز فلسطینی قتل این سه یهودی شهرک نشین را به عهده نگرفتند، اما این امر بهانه ای به دست گروه های افراطی صهیونیستی داد تا بنیامین نتانیاهو را به سازماندهی یک حمله علیه مردم بی دفاع غزه تشویق کنند.

بلافاصله ارتش رژیم صهیونیستی حملات گسترده خود را به صورت هوایی علیه مردم غزه آغاز کرد که تاکنون منجر به شهادت 130 تن و مجروح شدن 800 فلسطینی دیگر شده است. جنبشهای جهادی فلسطین مانند حماس و جهاد اسلامی به صورتی هماهنگ با استفاده از موشکهای «آر160»، «ام75»، «فجر» و«براق» مناطق نظامی و اقتصادی فلسطین اشغالی را هدف قراردادند.

آنچه که در درگیری های اخیر غزه روی داد، این بود که حماس و جهاد اسلامی با تجربه بیشتری از توان موشکی خود برای ایجاد توازن وحشت استفاده کردند. شلیک موشک به فرودگاه بین المللی بن گوریون در جنوب تل آویو، ساختمان نخست وزیری، ساختمان کنست و پایگاه نظامی حیفا ارتش رژیم صهیونیستی را بشدت غافلگیر کرد.
توقف پروازهای بین المللی در سرزمینهای اشغالی و تعطیلی بخش وسیعی از کارخانه ها و مراکز اقتصادی، روزانه یک میلیارد دلار هزینه مالی و ضرر اقتصادی برای این رژیم به همراه دارد.

در طول یک هفته گذشته بیش از سه میلیون صهیونیست از ترس حملات موشکی حماس به پناهگاه ها رفته و عملاً فعالیتهای اقتصادی واجتماعی فلسطین اشغالی فلج شده است. به همین دلیل ژنرالهای ارتش رژیم صهیونیستی از نخست وزیر این رژیم خواستند تا در حمله زمینی به غزه با احتیاط بیشتری عمل کند. دلیل این امر این است که دستگاه های جاسوسی رژیم صهیونیستی اطلاعات اندکی پیرامون توان موشکی حماس و جهاد اسلامی دارند و نمی دانند که برنامه بعدی حماس برای ضربه زدن به این رژیم چیست.

به نظر می رسد یکی از نگرانی های رژیم صهیونیستی این است که حماس در آخرین لحظه ممکن است از موشکهای پیشرفته تری برای هدف قرار دادن نیروگاه اتمی دیمونا استفاد کند. اگر این نیروگاه که عمری 50 ساله دارد و نسبت به ضربات موشکی بشدت آسیب پذیر است، مورد حمله قرار گیرد، تشعشعات آن نه تنها فلسطین اشغالی، بلکه کشورهای منطقه را نیز فرا خواهد گرفت. بنا بر این ارتش رژیم صهیونیستی اگر حمله زمینی خود را به غزه آغاز کند، جنبشهای مبارز فلسطینی یک جبهه متحدی را برای مقابله با این رژیم تشکیل می دهند ودر نهایت معادله جنگ را به سود ملت فلسطین تغییر خواهند داد.

سیاست روز:خودرو را رها کنید کشاورزی را بچسبید

«خودرو را رها کنید کشاورزی را بچسبید» عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم محمد صفری است که در آن می خوانید؛دولت می گوید برای اقتصاد کشور برنامه های خوبی دارد، حتی اگر توافق هسته ای هم انجام نشود، شرایط به قبل باز نمی گردد. تحریم ها شکسته است و تاثیر آنها از کار افتاده و بسیاری امیدهای دیگر که قابل توجه و البته امید آفرین هم هست.

در مقابل غربی ها به ویژه آمریکایی ها همچنان شاخ و شانه می کشند و چنگ و دندان هم نشان می دهند، البته کمی هم به رسیدن توافق نهایی هسته ای با ایران امیدواری می دهند، اما کفه ترازوی خشم و دشمنی با نرمش و آرامش آنها، بسیار سنگین تر است. این سنگینی هم به خاطر قلدری آنها است. قلدرند دیگر، خود را همه کاره دنیا می پندارند، اما همه مشکلات دنیا هم زیرسر آنهاست. از فلسطین بگیرید تا برسید به افغانستان، پاکستان، سوریه، عراق و ... این داستان ادامه دارد. اوکراین و ایران هم به نوعی دیگر از مشکلاتی است که آمریکایی ها و دنباله روهای آنها ایجاد کرده اند.

قرار است، وزرای خارجه کشورهای عضو ۱+۵ هم به وین بروند تا ببینیم در ۲۹ تیرماه چه می شود و چه اتفاقی می افتد. لاوروف وزیر خارجه روسیه و البته وزیر خارجه چین قرار نیست به وین بروند، اما بقیه یعنی کشورهای غربی می آیند. وزیر خارجه ما هم که از نخستین روز آغاز مذاکرات وین به همراه تیم هسته ای به اتریش رفته است و البته این حضور را می توان اهمیت جمهوری اسلامی ایران برای رسیدن به توافق نهایی قلمداد کرد.

در کنار این اتفاقات مجلس آمریکا هم بیکار ننشسته و پشت سر هم علیه توافق نهایی موضع گیری می کند. دولت اوباما را تهدید می کند،از او می خواهد درباره هرگونه توافق هسته ای با ایران، با کنگره مشورت کند. نمایندگان کنگره تهدید کرده اند که لغو دائمی تحریم ها به تصویب کنگره نیاز دارد.

دو سناتور جمهوری خواه باز هم زیاده روی کرده اند و خواستار قرار گرفتن نام رهبر معظم انقلاب و رئیس جمهور در لیست تحریم های آمریکا شدند.

با همه این اقدامات و مواضع که علیه جمهوری اسلامی ایران به کار می رود، ما برای اثبات حقانیت خود پای میز مذاکره نشسته ایم و اگر توافق به شکست انجامد مسئولیت به نتیجه نرسیدن گفت وگوهای هسته ای به دوش آمریکا و کشورهای غربی خواهد بود و تبعات آن هم دامنگیر آنها خواهد شد.

همه اینها را نوشتیم تا به اینجا برسیم که اگر توافقی حاصل نشود یا حتی بشود، همان اقتصاد مقاومتی که رهبر معظم انقلاب دستور العمل آن را ابلاغ کرده اند، راهکاری خواهد بود که تحریم های غرب علیه ایران خنثی شود.
از مهمترین محورهایی که ایشان در این ابلاغ تأکید کرده اند تولید داخلی است. کشاورزی هم یکی از مهمترین بخش های آن است.

صنعت و تولید خودرو جای خود، اما آقایان این خودرو را رها کنید به کشاورزی بچسبید که اگر تحریم ها افزایش یابد، خودرو را که نمی توان خورد! می توان؟ اصلاً رها کنید،خودرو سازان خودشان هر کاری می خواهند بکنند، قیمت برای آن تعیین کنند، ببینیم مردم باز هم این خودروها را می خرند؟!

اما، کشاورزی و گندم کاری و نان و دیگر محصولات، این است که خنثی کننده همین تحریم هایی است که بیش از ۳ دهه است علیه ما به کار می رود.

پول و سرمایه ای که دولت به بخش صنعت خودرو می دهد به بخش کشاورزی بدهد، آنگاه تحولی بزرگ در این عرصه ایجاد خواهد شد و حتی می توانیم به قطب صادرکننده محصولات کشاورزی حداقل در منطقه تبدیل شویم، علاوه بر این که نیاز داخلی را هم تأمین می کنیم و خیالمان از بابت خورد و خوراک خودمان آسوده خواهد شد.

کشورهای اطراف ما هر کدام به نوعی از مزیت های ویژه تولید محصولات کشاورزی برخوردار نیستند، همین موضوع می تواند امتیازی برای صادرات آن باشد. واردات محصولات کشاورزی هم به خاطر تولید داخل قطع می شود و ارزی هم که برای واردات هزینه می شد در جیب دولت می ماند.

در دنیایی که گفته می شود، در سال های آینده رقابت و جنگ بر سر غذا خواهد بود، آیا نباید برای آن سرمایه گذاری کرد؟

سازمان فائو اعلام کرده است که جهان باید تا نیمه قرن حاضر شاهد افزایش ۶۰ درصدی محصولات غذایی باشد در غیر این صورت به دلیل کمبود غذا جنگ های داخلی در جهان روی خواهد داد.

مشکلات ما با آمریکا و غرب بر سر حقوق هسته ای حل بشود یا نشود، باز هم اولویت بر کشاورزی است. هر چقدر بر روی آن سرمایه گذاری شود، باز هم کم است.

بگذارید «شتر گاو پلنگ هایی» که به نام خودرو در داخل تولید می شود، روی پای خود بایستند و حمایت های مالی دولت ها را نداشته باشند، شاید با این اقدام آنها به خودشان تکانی بدهند و کاری انجام دهند. تا زمانی که این حمایت ها وجود دارد، آنها همچنان بر خودروی مراد خود سوارند و یکه تازی می کنند.
کشاورز و کشاورزی را دریابید که آینده دنیا در همین است.

وطن امروز:کدام مکعب روبیک هسته ای؟

«کدام مکعب روبیک هسته ای؟»عنوان سرمقاله روزنامه وطن امروز به قلم حسین بابازاده مقدم است که در آن می خوانید؛ جمهوری اسلامی ایران در رویارویی با معادله سازی ها و مجهول نمایی های غرب در جریان مذاکرات، به حجم وسیعی از فرافکنی ها درباره «دامنه»، « محل»، «محدوده»، «فردو» و «ماشین های تولید مواد مورد نیاز» اتمی خود، باید پاسخ های زمانبندی شده روشن بدهد، این درحالی است که غربی ها حاضر نیستند برای توقف کامل و بدون قید و شرط و حتی مشروط تحریم های قلدرمآبانه و یکسویه ای که در روندی غیر قانونی علیه ایران تصویب و اعمال کرده اند، جدول زمانبندی شده ای را ارائه کنند.

یک منبع آگاه غربی چندی قبل مذاکرات ایران و 1+5 را به مثابه «مکعب روبیک» توصیف کرده بود، مکعبی درهم تنیده با حرکت هایی پیچیده که اغلب مردم جهان با آن آشنایی داشته و احتمالا ساعت هایی را صرف حل کردن معمایش کرده اند اما آیا واقعا مسأله هسته ای جمهوری اسلامی یک «معادله چندمجهولی و چندوجهی» است؟
مسلما جمهوری اسلامی از ابتدای جریان مذاکرات در 5 تا 6 دور انجام شده طی 10 سال گذشته، بارها و بارها در معرض این عملیات گسترده روانی طرف غربی قرار گرفته است که «مساله هسته ای ایران مساله ای پیچیده است»، این محور مشترک کماکان در دستور کار دولت های غربی قرار داشته و طرف های مذاکره کننده از آن عبور نکرده اند، چرا که طبیعتا به این سادگی ها راهبرد غرب در برابر کشورمان در موضوع هسته ای تغییر نخواهد کرد.

این نکته اهمیت دارد که غربی ها از مجهول سازی و پیچیده سازی و معما سازی مذاکرات و جریان هسته ای جمهوری اسلامی سود می برند. از یکسو بی کفایتی خود در تامین مطالبات عمومی درون کشورهایشان را مدیریت کرده و از سویی دیگر برای طولانی شدن بازه زمانی زدوخوردهای مذاکراتی مشروعیت می تراشند. به هرحال نباید فراموش کنیم مذاکرات همانطور که برای طرف ایرانی هزینه بر است برای طرف های غربی نیز مستلزم هزینه های متعددی است که البته امیدوارند با حل و فصل موضوع به شکل یکسویه و سلطه جویانه خسارت های مالی ناشی از این دوره های طولانی مذاکراتی را تامین کنند. اما بیش از 10 موسسه مطالعاتی معتبر آمریکایی طی یک ماه گذشته بر این نکته پافشاری کرده اند که برای آمریکا روزهای پس از توافق جامع یا موقت با جمهوری اسلامی از اهمیت بیشتری نسبت به توافق و محتوای آن برخوردار است، به عبارتی آمریکایی ها همزمان با چند بحران مهم در مذاکرات دست و پنجه نرم می کنند.

بحران اول بزرگ نمایی خطر ایران و ایجاد خط قرمز های متورم و غیر قابل حل نمایاندن موضوع هسته ای ایران از یکسو طی سالیان متمادی و از سوی دیگر شیرجه زدن در سفره مذاکرات به شمار می آید که به نحو غیر قابل توصیفی تعجب تحجر منطقه ای و همداستانان صهیونیست شان را برانگیخته است. بحران دوم آمریکا ساده سازی معادلات و مکعبی است که طی سالیان مدید در برابر جمهوری اسلامی و افکار عمومی طرح کرده و هم اکنون غیر قابل تصور است که بدون توسل به همان معادله مجهول سازی شده امکان گفت وگو و همراه کردن منافع دیگرانی را در این رابطه داشته باشد، خصوصا اینکه دیگر طرفین منافع چندانی در این ارتباط ندارند. بحران سوم به بازی گرفته شدن قدرت هژمونی و پدرسالارانه ای است که آمریکایی ها در منطقه خاورمیانه همواره به دنبال آن بوده اند که نرمش در برابر جمهوری اسلامی از هر نوع ممکن آن را مخدوش می کند.

این مهمی است که حداقل 4 گزارش اخیر در حوزه مسائل مربوط به مذاکرات در سطح موسسات مطالعاتی آمریکا آن را مورد نظر قرار داده اند. صرف نظر از بحران های جاری آنچه موضوع هسته ای را به یک مکعب پیچیده تبدیل کرده است، مطالبات زیاده خواهانه طرف غربی درباره تعداد و میزان فرآورده های هسته ای اعم از پلوتونیوم و اورانیوم و مقادیر گازهایی است که توسط تعدادی از سانتریفیوژهای ایرانی ساخته شده است. معادله از نقطه ای آغاز می شود که غربی ها مدعی اند علاوه بر کاهش مقدار تولید پلوتونیوم در مجتمع اراک از 10 کیلوگرم در سال به یک کیلوگرم مابه ازای واحد، باید تعداد سانتریفیوژها در سقف 6000 مورد در نظر گرفته شود.

این در حالی است که ایران از نظر فنی به 190000 سو نیازمند است و به این اعتبار تعداد سانتریفیوژهای مورد نظر غربی ها امکان تولید میزان مورد نیاز نیروگاه های ایرانی را نمی دهد.

یعنی به عبارتی این نسل مورد استفاده در ایران که هم اکنون نیز تحت الشعاع مذاکرات قرار دارد و نیمی از آن یعنی حدود 9000 مورد فعال است به تنهایی قادر به تامین نیاز کشور نبوده و بیش از 9000ماشین دیگر راه اندازی نشده نیز باید به چرخه تامین مواد افزوده شود، حال آنکه تجهیزاتی از نسل سوم که قطعا غربی ها آن را بر نمی تابند با تعداد یک سوم آن نیاز سالانه بوشهر را می تواند تامین کرده و پوشش دهد. اینجاست که معادله مکعبی و پیچیده می شود، یعنی عملا با پذیرش درخواست غرب و آمریکایی ها ایران در موضوع هسته ای به یک وضعیت سمبلیک و غیر کاربردی تغییر رویکرد باید بدهد و این مساله درون نظام سیاسی کشور پذیرفته نبوده و منطبق با نیازهای اساسی جمهوری اسلامی نیز نیست.

از سوی دیگر طرف غربی بسیار غیر قابل اعتماد بوده و از هیچ وضعیت کمی به لحاظ تاریخی و محاسباتی برخوردار نیست و در گیر و دار کلی گویی ها و پرش های مقطعی از موضوع تحریم است. اگرچه مذاکره کنندگان ایرانی به درستی تاکید کرده اند غربی ها موظف به روشن کردن وضعیت زمانی و ارائه جدول هستند اما آنطرف همچنان در انتظار یک «عقب نشینی دقیقه نود» برنامه های خود را سازماندهی می کند.

ایران براساس آنچه طرف غربی تاکید می کند، موظف می شود یکسویه فعالیت های اتمی خود را به حالت تعلیق در آورده و به جز چند اقدام تزئینی دستاوردی را عملا نداشته باشد و در عین حال دست به از کار انداختن تاسیسات فردو و تبدیل کردن آن به یک موسسه آزمایشگاهی بزند، حال آنکه فردو خود به لحاظ امنیتی یکی از محاسن تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی تلقی می شود که در برابر حملات نظامی آسیب پذیری بسیار کمی دارد.

ایران به طور یک جانبه تحت فشار برای روی گیشه بردن یکی از مهم ترین و غیر قابل دسترس ترین تاسیسات اتمی اش قرار دارد و در عین حال و از سوی دیگر تاسیسات اراک نیز در معرض ضعیف شدن و خارج شدن از مزیت کاربردی قرار گرفته و در عوض آمریکایی ها قول می دهند به تدریج و بدون تعیین زمان مشخص درباره موضوعات بازرگانی با ایران همکاری کرده و تسهیلاتی را فراهم کنند.

مساعدت های پلکانی که مورد تاکید رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان نیز قرار گرفته است به هیچ عنوان متناسب با زیاده خواهی های نامعلوم و مجهول هسته ای غرب نبوده و عملا مکعبی در مقابل مکعب روبیک آنطرف میز به شمار نمی آید، چرا که در این سوی ماجرا اعداد و ارقام از منطق روشنی تبعیت کرده و در سوی دیگر طرف غربی حاضر به سپردن تعهد روشنی درباره تحریم ها نیست.

بنابر این است که شائبه های یک توافق موقت در میان کسانی که اظهارنظرهای رسمی و غیر رسمی را ترتیب می دهند تقویت شده و احتمال هایی برای کشانده شدن مذاکرات به 6 ماه دیگر طرح و مورد سنجش افکار عمومی قرار می گیرد که فی نفسه برای جمهوری اسلامی اسباب خسارت های مادی و معنوی فراوانی را فراهم کرده و به غربی ها فرصت می دهد هرچه بیشتر از ابزارهای فشار و در عین حال کوچک سازی پرستیژ جمهوری اسلامی در خاورمیانه و کاهش نقش رهبری تهران بهره برداری کنند. باید مذاکره کنندگان ایرانی از خود سؤال کنند چرا ایجاد اعتماد در طرف غربی نیازمند صرف 5 تا 7 سال زمان است، ضمن اینکه طرف غربی البته معتقد به 10 سال است و پس از این مدت به چه میزان خسارت های ناشی از عدم پیشروی علمی و عملیاتی هسته ای کشور قابل جبران خواهد بود؟

تسلیم نشدن به قاعده های ظالمانه، یکسویه، سیاسی و غیر حقوقی مباحث طرح شده در مذاکرات که اکنون خود غربی ها هم به ابعاد آن اشاره دارند، چشم انداز ناامیدکننده ای را برای نتایج این دور از گفت وگوها که قرار بود به توافقی جامع منجر شود در منظر افکار عمومی و ناظران گشوده است، فرصتی که ممکن است طرف غربی برای همیشه از دست بدهد و مذاکره کنندگان جمهوری اسلامی باید بتوانند به خوبی این پیام را مخابره کنند که ممکن است این فرصت برای طرف غربی یا تکرار نشود و در صورت تکرار ورود سایر قوا همچون مجلس، چالش های قابل ملاحظه ای را پیش روی توافقات احتمالی طرح و بسط دهد.

جوان:غزه و مدعیان خلافت اسلامی

«غزه و مدعیان خلافت اسلامی»عنوان سرمقاله روزنامه جوان به قلم دکتر یدالله جوانی است که در آن می خوانید؛تصور کنید اگر یک دهم فتواهای جهادی که برخی از مفتی های وهابی و تکفیری برای حضور جوانان مسلمان جهت جنگ در سوریه یا عراق صادر کردند، برای حضور این جوانان در کنار ملت فلسطین و جهاد علیه رژیم صهیونیستی اشغالگر قدس شریف صادر می شد، اکنون غزه و دیگر بخش های این سرزمین های اشغالی در چه وضعی بود.
تصور کنید اگر یک دهم ده ها میلیارد دلاری که چند کشور عربی مانند عربستان و قطر برای بحران آفرینی در دو کشور سوریه و عراق هزینه کردند، به گروه های فلسطینی برای مبارزه با صهیونیست ها داده می شد، الان غزه و دیگر مناطق فلسطین اشغالی در چه شرایطی قرار داشت.

تصور کنید اگر یک دهم ده ها هزار نیرویی که از بیش از 80 کشور برای جنگ به سوریه و اخیراً عراق سرازیر شدند، روانه غزه برای جهاد با صهیونیست های اشغالگر سرزمین های اسلامی می شدند، الان فلسطین و قدس شریف به عنوان اولین قبله گاه مسلمانان در چه وضعی بود.

تصور کنید اگر یک دهم وقتی که سران دولت های مرتجع عربی برای خوش خدمتی به نظام سلطه و ایجاد بحران و راه انداختن جنگ های فرقه ای و مذهبی در جهان اسلام صرف می کنند، برای گره گشایی از ملت مظلوم فلسطین و جلوگیری از ددمنشی های صهیونیست ها صرف می شد، اکنون غزه در چه شرایطی قرار داشت.

آری، اگر این تصورات و تصوراتی بیشمار از این قبیل، رنگ واقعیت به خود می گرفت، آیا در ماه مبارک رمضان غزه مظلوم، غرق در آتش و خون می شد؟

اگر این تصورات لباس واقعیت بر تن می کرد، با اطمینان می توان گفت اساساً امروز رژیمی به نام رژیم صهیونیستی وجود نداشت که بخواهد غزه و فلسطینی های بی گناه را به خاک و خون بکشد. اکنون غزه در آتش و خون است، زیرا سردمداران بسیاری از کشور های اسلامی به جای تعهد به اسلام و ملت مظلوم فلسطین، خود را به غرب متعهد ساخته اند تا امنیت رژیم صهیونیستی را تأمین کنند! بر همین مبنا و اساس، ماهیت ایجاد بحران و بی ثباتی در عراق و سوریه، تضعیف و در صورت امکان فروریختن جبهه مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی با هدف تأمین امنیت این رژیم است.

جالب است، مفتی های تکفیری، کشور سوریه را ارض جهاد اعلام کردند و تحت عنوان تشکیل دولت اسلامی در آن سرزمین ، ده ها هزار نفر را به این سرزمین برای جنگ با حکومت قانونی و مشروع این کشور کشاندند، در حالی که جرم اصلی بشار اسد از منظر بازیگران اصلی بحران، حمایت از حزب الله و گروه های فلسطینی (جریان مقاومت)، عدم سازش با رژیم صهیونیستی، ایستادگی در برابر مطالبات امریکا و داشتن ارتباط راهبردی با جمهوری اسلامی ایران است!

اکنون در عراق گروهک تروریستی تکفیری بعثی، به دنبال بی ثبات سازی عراق و به زعم خود تشکیل خلافت اسلامی در بغداد است، در حالی که از منظر دست اندرکاران اصلی ایجاد بحران در عراق، یعنی امریکایی ها، صهیونیست ها و برخی دولت های مرتجع عرب در منطقه، جرم اصلی دولت عراق، عدم همراهی با سیاست های امریکا و متحدانش می باشد! بنابر این باید گفت، مسلمانان دوره ای را در حال تجربه کردن هستند که دشمنان اصلی اسلام و قرآن و منافع امت اسلامی، با تسلط بر برخی از سردمداران، رهبران و گروه های اسلامی، آنان را مجری طرح ها و توطئه های خود علیه جهان اسلام قرار داده اند.

بر اساس این طرح ها و توطئه ها، باید برای تأمین امنیت رژیم صهیونیستی، مسلمانان را به جان هم انداخت و شعله های جنگ های قومی، قبیله ای، طایفه ای و مذهبی را میان آنان برافروخت. باید با پیاده سازی چنین نقشه هایی، محور مقاومت ضدصهیونیستی در منطقه را تضعیف کرد. با توجه به ماهیت اینچنینی بحران در کشورهایی چون سوریه و عراق، می توان دریافت که صادرکنندگان فتواهای جهاد در این دو کشور، چگونه به امریکا و رژیم صهیونیستی خدمت می کنند و خائن به اسلام و مسلمانان، اعم از شیعه و سنی هستند. با توجه به ماهیت بحران در سوریه و عراق، به خوبی می توان دریافت که ابوبکر البغدادی با ادعای امیرالمؤمنینی و خلیفه مسلمانان بودن، چگونه در راستای پیاده سازی سیاست های شیطان بزرگ (امریکا) و رژیم صهیونیستی قدم بر می دارد و ظرفیت های جهان اسلام را به نفع دشمن اصلی اسلام و مسلمین، نابود می سازد. ظرفیت هایی که اگر در کنار ملت مظلوم فلسطین و در کنار غزه قرار می گرفت، هرگز غزه اینچنین خون آلود نمی گشت. امروز مدعیان خلافت اسلامی که شعارشان پیاده سازی شریعت است، تنها کارکردشان تضعیف جهان اسلام و مسلمانان از یک طرف و ایجاد گشایش و تأمین امنیت برای رژیم صهیونیستی از طرف دیگر است. نگاه عمیق به این صحنه نشان می دهد که چگونه عده ای فریب خورده، با نام اسلام و با نام قرآن، بیشترین ضربه ها را بر پیکر اسلام و قرآن وارد می سازند. در چنین شرایطی مسلمانان وظیفه دارند با تحلیل درست از تحولات کنونی در جهان اسلام و خصوصاً تحولات اخیر عراق، راه را بر فریب خوردگان پا در رکاب امریکا و رژیم صهیونیستی ببندند. هر مسلمانی که بتواند چنین کند و لکن سکوت کند، باید بداند شریک در خیانت صهیونیست ها خواهد بود و دستانش به خون های بی گناهی که بر زمین می ریزد آغشته است و روزی باید پاسخگو باشد.

حمایت:سایه انتفاضه سوم بر سر رژیم صهیونیستی

«سایه انتفاضه سوم بر سر رژیم صهیونیستی»عنوان سرمقاله روزنامه حمایت به قلم حسین شیخ الاسلام است که در آن می خوانید؛ارتش رژیم صهیونیستی طی روزهای گذشته بیش از چهارصد بار به نوار غزه حمله کرده است. تنش ها بین این رژیم کودک کش و فلسطینی ها پس از آن شدت گرفت که هفته گذشته یک نوجوان فلسطینی به نام محمد ابوخضیر در شرق بیت المقدس زنده زنده سوزانده شد.این اتفاق پس از آن رخ داد که جسد سه شهرک نشین اسرائیلی حوالی روستای حلحول در شهر الخلیل واقع در کرانه باختری پیدا شد.

تل آویو حماس را مسئول مرگ این سه نفر می داند، با این وجود، حماس این اتهام را رد می کند. بعد از این بود که رژیم اسرائیل با محاصره نوار غزه، حدود یک میلیون و 700 هزار ساکن این منطقه را از حقوق اساسی خود محروم کرد. به نظر می رسد اما علت این حملات رژیم صهیونیستی نیازمند دلایلی ریشه دارتر باشد. شکی نیست که رژیم صهیونیستی قصد دارد در راستای ترمیم شکست های گذشته خود گامی جدی بردارد.

با توجه به بار روانی سنگینی که شکست های گذشته برای سردمداران این رژم دربرداشته، آنها می خواهند با هدف بازیابی وجهه و روحیه از دست رفته خود مجددا به غزه حمله کنند. البته حوادث منطقه از جمله حملات داعش به عراق و سوریه این فرصت را در اختیار رژیم صهیونیستی قرار داد تا با سوء استفاده از شرایط منطقه و اختلاف کشورهای مسلمان و مشغول شدن آنها به این اختلافات، حملات خود به غزه را شدت بخشند. ناگفته نماند که ماجراجویی های داعش و برخی کشورهای مرتجع و خائن منطقه در این خصوص در اصل ساخته و پرداخته همین رژیم است تا در سایه آن برخی اهداف شوم خود را عملی نماید. البته حمله به غزه می تواند گامی در جهت تضعیف مقاومت و نهایتا نابودی آن باشد، هدفی که یکی از اهداف راهبردی رژیم صهیونیستی است.

این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که تقسیم و تجزیه منطقه مطابق گرایشات اقلیتی، یکی از اهداف غرب در منطقه است که مطابق آن از تجزیه برخی کشورهای به ملیت ها، قومیت ها و اقلیتهای ترک، کرد، عرب، ترکمن، مارونی، دروزی، مسلمان و...، توجیه برقراری و تثبیت دولت یهودی را نیز فراهم خواهد کرد.

تشدید حملات رژیم صهیونیستی به غزه می تواند ناشی از توافق فتح وحماس نیز باشد. توافقی که به طور قطع نمی تواند مطلوب این رژیم قرار بگیرد. هر چند که در این توافق دست برتر را فتح و محمود عباس داشتند. اما به هرحال این توافق، درگیری میان نیروهای فلسطینی را محدود و توانایی های آنها را بر روی رژیم صهیونیستی متمرکز می کند، به گونه ای که امنیت این رژیم را با مخاطره همراه خواهد کرد. با وجود محاسبات این رژیم، نتایج اولیه این حملات به علت گستردگی مقاومت نیروهای فلسطینی، با موفقیت صدردصدی همراه نبوده که این امر حاکی از خطای محاسبای آنها است.

لذا با توجه به اخباری که در رسانه ها آمده و نیز احتمال حمله زمینی رژیم صهیونیستی به غزه، گمانه های طولانی تر شدن درگیری ها در غزه وجود دارد. در این راستا فراخوان 40 هزار نیروی احتیاط و ذخیره و همچنین تجدید قدرت نیروهای مقاومت در بین نیروهای فلسطینی احتمال تبدیل شدن این حوادث به انتفاضه سوم را تقویت می کند. در این شرایط امکان ورود حزب الله به درگیری ها به نفع مردم غزه دور از انتظار نیست. امری که رژیم صهیونیستی را وادار خواهد کرد همزمان در دو جبهه بجنگد و این گزینه ای محتمل است که منطقه را به جهنم این رژیم بدل خواهد کرد.

سران این رژیم همواره صحبت از حملات هوایی و موشکی و حملات محدود زمینی می کنند. در این شرایط غزه در حال مقاومت است و چیزی برای از دست دادن ندارد اما با توجه به نقاط ضعف فراوان این رژیم و نیز توان غزه در تثبیت توانایی هایش، به نظر می رسد آینده این حوادث به نفع اسراییل نخواهد بود و پیش بینی می شود که روند شکست های این رژیم همچنان تداوم خواهد یافت و این حوادث مدال افتخار دیگری بر سینه مقاومت و مردم غزه خواهد بود.

آفرینش:اسرائیل عسل لانه زنبور را در غزه چشید

«اسرائیل عسل لانه زنبور را در غزه چشید»عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم حمیدرضا عسگری است که در آن می خوانید؛حملات بی رحمانه رژیم صهیونیستی به نوار غزه در طی چند روز گذشته نزدیک به 1000 کشته و زخمی به جای گذاشته و براساس آمار تاروز شنبه، منطقه غزه با 2061 حمله روبه رو شد که شامل 1402 حمله هوایی، 329 حمله از دریا و 330 گلوله شلیک شده توسط توپخانه ها و تانک های اسرائیل بوده است.نوار غزه از جنوب غربی با مصر و از شمال و شرق با اسرائیل هم مرز است، وهم اکنون از دریا، زمین و آسمان تحت فشارحملات نظامی قرارگرفته و تنها روزنه رو به خارج آن گذرگاه رفح درمرز مصر می باشد که بر روی مردمان آن بسته شده است. غزه درسال 2005 باخروج نظامیان و یهودیان اسرائیلی با برگزاری انتخابات مردمی به دست حماس افتاد و تاکنون اداره آن از طریق دولت منتخب حماس صورت می گیرد.

تا پیش از این حماس به پشتوانه قدرت مردمی و حمایت های علنی کشورهایی همچون ایران، سوریه، عراق و بعضاً کمک های مالی ترکیه و قطر مقاومتی چشم گیر از خود نشان داد و درکنار این مقاومت با افزایش توان موشکی خود توانست سیاست «آرامش در مقابل آرامش» را در مواجهه با زیاده خواهی های مقامات تل آویو به اجرا بگذارد. این آرامش تاحدودی با پشتوانه اعراب و مسلمانان جهان درحیطه ای نسبتاً امن به اجرا درمی آمد، ولی بسیار شکننده بود.

اما با نگاهی به وقایع و حوادث بین الملل، مشاهده می کنیم که مسلمانان درتمام نقاط جهان به ویژه خاورمیانه درگیر تحولات و جنگ های داخلی شده اند و جالب اینکه مهمترین درگیری ها نیز در همسایگی اسرائیل به وقوع پیوسته است!. یا به عبارت بهتر کشورهایی که تاکنون به عنوان تهدیدی برای امنیت اسرائیل به حساب می آمدند، دچار این تحولات گردیده اند. از سوی دیگر به واسطه این درگیری ها تمام جهان اسلام به لحاظ سیاسی دچار مشغولیت و اختلاف با یکدیگر شده اند.

لذا دیگر هیچ بازدارندگی و تهدیدی از جانب مسلمانان و اعراب برای اسرائیل متصور نیست. به همین دلیل مقامات تل آویو با آسودگی خاطر از بابت امنیت خارجی خود به فشار بر خواسته های داخلی معطوف شده اند و دست به سرکوب خطرات داخلی زده اند. با یک نگاه گذرا به نقشه خاورمیانه درمی یابیم که تمام کشورهای حول مرزهای تل آویو به درگیری های داخلی و فرقه ای دچار شده اند و اگرهم توانی برای دولت های آنها باقی باشد باید آن را صرف حفظ بقا و امنیت داخلی خود بکنند. امروز مصر دچار درگیری های سیاسی داخلی خود شده و با توسل به ارتش توانسته است دولتی تشکیل دهد که همچنان اختلافات برسر آن زیاد است. درلبنان شاهدیم که اختلافات گروهی تاچه حد است که تاکنون فرصت انتخاب رییس جمهور را به پارلمان نداده است. سوریه چند سال است درگیر فتنه گروه های تروریستی گردیده و با خلع سلاح شیمیایی هیچ تهدیدی از جانب آن علیه اسرائیل متصورنیست.

تروریست هایی که زاییده حمایت های آمریکا و غرب هستند همچون خوره ای به جان سوریه افتاده اند و دیگر مجالی برای پرداختن به موضوع فلسطین برای دمشق باقی نگذاشته اند. این فتنه غربی تحت عنوان داعش خود را به عراق نیز کشاند. چون عراق هم جزء کمربند مقاومت محسوب می شد و با تجزیه و تضعیف آن خط مقدم تهدیدات علیه رژیم صهیونیستی ازهم پاشیده خواهد شد.امروز پیوند خواسته های داعش با اهداف تل آویو کاملا مشخص است، وگرنه اگر داعشیان سودای تشکیل حکومت و خلافت اسلامی را داشتند چرا به سمت عربستان و حجاز حرکت نکردند و سرزمین وحی را مدینه فاضله خود ندانستند و بسنده کردند به حکومت شام و عراق؟! لذا طرح اطلاعاتی و امنیتی انگلیس که با همکاری سازمان سیا و موساد تحت عنوان "لانه زنبور" برنامه ریزی شده بود، امروز خود را درقالب موشک ها و بمب هایی که برسرمردم بی دفاع غزه فرود می آید، ظهور ونمود پیدا می کند.

طرح "لانه زنبور" درپی تشکیل یک گروه با عقاید دینی افراطی بود که قابلیت جذب افراط گرایان درسراسر جهان را داشته باشد و با حمایت های مالی و نظامی درمیان مسلمانان ترویج پیدا کند، تابراساس آن امنیت اسرائیل از بابت مسلمانان و اعراب تامین و تضمین گردد. امروز بالعینه مشاهده می شود که تمام کشورهای مسلمان منطقه تحت جنگ های فرقه ای به اختلاف بایکدیگر پرداخته اند و خواسته یا ناخواسته وحدت و قدرت جمعی مسلمین شکسته شده است.

شرق:پیام سیاسی رای دیوان لاهه

«پیام سیاسی رای دیوان لاهه»عنوان سرمقاله روزنامه شرق به قلم علی خرم است که در آن می خوانید؛ایران و آمریکا برای پرهیز از تنش و نفرت بیشتر بین دو کشور و غلبه بر معضل سیاسی معروف، تصمیم گرفتند موضوع گروگانگیری دیپلمات های سفارت آمریکا در تهران را حل وفصل کنند تا آتش بس برقرار شده و دو کشور به جایگاه قبلی خود بازگردند؛ بنابراین به الجزایر رفتند و پس از مذاکرات فشرده و صدور چند سند معروف به بیانیه های الجزایر، بالاخره دیپلمات های آمریکایی آزاد و به کشورشان بازگشتند و اموال و دارایی های ایران هم در آمریکا آزاد شد. مهم ترین اصل در این بیانیه ها که به منظور جلوگیری از تنش بیشتر سیاسی میان دو کشور در نظر گرفته شده بود، توقف پیگیری حقوقی هر گونه ادعای دیپلمات ها و کارکنان سابق سفارت آمریکا علیه ایران در دادگاه های آمریکا بود که به توافق دو طرف رسید. اما هنوز مدتی از بیانیه الجزایر نگذشته بود که به تحریک برخی جناح ها، گروگان های سابق شروع به شکایت در دادگاه های آمریکا کردند و این شکایات را تا حدی جلو بردند که به حکم دادگاه و اقدام برای مصادره مجدد اموال ایران در آمریکا منتهی شد.

در آن ایام «کالین پاول» وزیر امورخارجه وقت آمریکا مخالفت جدی وزارت خارجه آمریکا با اینگونه اقدامات را اعلام کرد که البته در قبال تهاجم سیاسی تندروها افاقه نبخشید. ایران برای مقابله با این نقض بیانیه الجزایر، به «دیوان داوری لاهه» -که بخش مخصوصی برای دعاوی ایران و آمریکا دارد- شکایت برد و در انتظار پاسخ ماند. بعد از سال ها این دیوان در 11تیرماه جاری رای خود را صادر و حق به جانب ایران داد که آمریکا بیانیه الجزایر را نقض کرده و خسارت ناشی از پیگیری های حقوقی ایران در دادگاه های آمریکا به عهده دولت آمریکاست. اگرچه تنها بخشی از خسارات مالی ایران در حدود یک میلیون دلار را تصویب کرده - در حالی که ایران چندین برابر هزینه کرده است- اما مهم تر از تادیه خسارت مالی، حکم حقوقی دیوان است که در آمریکا راه را بر هرگونه دعاوی علیه ایران مسدود و ارزش حقوقی احکام قبلی دادگاه های آمریکا را هم خنثی می کند. به جای پرداختن به جزییات حقوقی این رای دیوان، باید به آثار سیاسی آن به ویژه در این مقطع سیاسی توجه کرد.

پیام رای دیوان این است که هرآنچه در گذشته در ارتباط با گروگانگیری در سفارت آمریکا در تهران صورت گرفته را از نظر حقوقی باید خاتمه یافته تلقی و از کالبدشکافی آن پرهیز کرد. البته دو کشور از نظر تاریخی - فرهنگی و به ویژه از نظر سیاسی می توانند موضوع را بین خود به بحث گذاشته و ریشه های تاریخی تسخیر سفارت آمریکا را که در تاریخ روابط دو کشور نهفته است، بررسی و درمان کنند. اما رای دیوان از نظر حقوقی به دو کشور مساعدت می کند که شکایات را کنار گذاشته و در یک موضع برابر حقوقی در آستانه نرمش سیاسی قرار گیرند. تبعات این امر برای پرونده هسته ای ایران مهم است که اکنون در حال مذاکره هستند و تندروهای آمریکایی در چارچوب کنگره، تلاش بسیار دارند بر دولت اوباما فشار سیاسی وارد کنند که توافقنامه جامع هسته ای ایران از عاقبت خوشی برخوردار نشود. اکنون؛ دولت آمریکا اهرم بهتری دارد که بخشی از زیاده خواهی تندروها را پاسخ دهد.

این رای برای ساختار روابط دوجانبه ایران و آمریکا هم بسیار موثر و می تواند راهگشا باشد زیرا بخشی از دلخوری های ایران از آمریکا به خاطر نقض وعده ها و توافقات بود که اکنون دو کشور از باب تسخیر سفارت آمریکا در تهران در موضع برابر حقوقی و منطبق بر بیانیه الجزایر قرار گرفته اند. جدای از ابعاد حقوقی و سیاسی این رای، نکته ای که می آموزد این است که در دیوان داوری لاهه با حضور سه قاضی آمریکایی هم می تواند در شرایط مناسب، آرای منصفانه و عادلانه ای صادر شود که خط پایان بر بسیاری از دعواهای حقوقی و کشمکش های سیاسی بین دو کشور بزند و از اتلاف وقت و انرژی و گسترش تنش و نفرت جلوگیری کند.

مردم سالاری:تقابل سرمایه ها

«تقابل سرمایه ها»عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم منصور فرزامی است که در آن می خوانید؛یکی از وجوه تمایز کشورهای پیشرفته با کشورهای بازمانده از قافله ترقی در دنیای امروزی، تقابل سرمایه هاست ؛ یعنی به جای اینکه این سرمایه های به ثمر رسیده و فرآوری شده در تعامل با هم باشند و یکدیگر را قوام و کمال بخشند به سبب عملکرد ناصحیح در مقابل هم قرار می گیرند و همدیگر را خنثی می کنند. در این صورت نه از مواهب طبیعی، نتیجه ای حاصل می شود و نه سرمایه انسانی قابل می تواند در شرایط نامساعد، قابلیت های خود را به سود جامعه نشان دهد. در این میان آنچه بر همه مبرهن و مدلل است، ارجحیت سرمایه های انسانی در قیاس با سرمایه های زمینی و زیرزمینی است و بر این امر مسلم، همه اعتراف دارند.

به زبان ساده و همه کس فهم، اهلیت های فردی و ویژگی های ذاتی به کمک سرمایه های هنگفت یک ملت، از انسانی شخصیتی می سازد که جامعه و نیز دنیا، وی را به عنوان سرمایه بزرگ انسانی و اجتماعی می پذیرد در برابرش کرنش می کند، از اندیشه های عالی انسانی اش متاثر می شود و تکریم می کند. در چنین صورتی، جامعه ای که می داند که چه می خواهد از چنین سرمایه بی بدیلی، استفاده بهینه می کند و به یاری وجاهت خاص او، بسیاری از مشکلات غیر قابل حل را، به راحتی حل می کند. چنانچه عکس این عمل شود به ناچار همه توش و توان صرف تخریب آن وجاهت و قابلیت می شود تا چنین سرمایه ای از بین برود. چنین کنشی را باید تقابل نامبارک سرمایه ها دانست که یک نمونه آن «نخبه کشی» در ایران است. بدان معنا که اول می پروریم و برای کمال، جان به لب می آوریم، آن گاه به دور از تعقل، از میان برمی داریم تا عقده حقارتهای ما ارضا شود. درست همان مضمون رباعی خیام، مصداق کار و حال ماست:

جامی است که عقل، آفرین می زندش

صد بوسه ز مهر بر جبین می زندش

این کوزه گر دهر، چنین جام لطیف

می سازد و باز بر زمین می زندش

حال اگر امیرکبیر و قائم مقام فراهانی و... با آن همه قابلیت و صرف سرمایه عظیم، نمی پایند و به حاصل نرسیده، نابود می شوند به خصایل ناصواب ما برمی گردد. چون ما در فکر و عمل، سرمایه ها را در مقابل هم به تزاحم وامی داریم.

بی پرده بگویم یکی از علل واپس گرایی ما هم همین است. در اینجا به تصریح، سید محمد خاتمی شخصیت مورد بحث ماست. به قول فرنگی ها « کاریزما » ی این مرد مثل روز بر همه روشن است و محبوبیت مثال زدنی اش هم در درون مرزی و هم فراتر از مرزها، قابل انکار نیست. (تعز من تشا...) از طرفی معرفت شناسانه، پایبند نظام است و به درستی هم باور آن دارد که نباید به قدرت برگردد. در این صورت نمی خواهد که جای کسی را هم تنگ کند. پس به زبان عامیانه، این «ادا و اصول» یعنی چه؟ بر چه مبنایی و به چه جرم اثبات شده ای و به استناد کدام حکم قضایی باید ممنوع التصویر و ممنوع البیان شود؟ اگر قصد آن یک نفر یا 9 نفر یا بیش تر آن است که به این وسیله، در جامعه کسب شهرت کنند خود را بر سر زبانها نگه دارند که این روش درستی نیست و هر شهرتی هم مشروع و ممدوح به نظر نمی رسد.

اگر چه به گمان بعضی عیب جویی های این چنینی گاهی « مد » روز می شود و پز روشنفکری و ادای نظام دوستی تلقی می گردد اما در نظر آنان که به باطن امور توجه دارند ادعاهای غیر قابل اثبات، سنجیده و معقول نیست و در جامعه نیز هرگز حامی ندارد و قابل اعتنا هم نمی نماید وانگهی مدعیان باید حد خود را نگه دارند و خود را با حد و حجم طبیعی دیگران قیاس نکنند وگرنه «عرض خود بردن و زحمت دیگران داشتن» است و تمثیل «از قیاسش خنده آمد خلق را» در ذهن ها تداعی می شود.

تقاضای نگارنده از آن عده معدود و محترم آن است که نخست، تاکید موکد رهبر معظم را آویزه گوش و نصب العین خود کنند و «روی اعصاب جامعه راه نروند و موجب سلب آرامش و امنیت روانی مردم نشوند» دوم آن که یکبار دیگر متن سوگندنامه نمایندگی خود را پیش چشم آورند و تامین مصالح مردم را وجهه همت خود سازند تا ناخواسته، پیشنهاد ها و عملکردها، خواب جامعه را آشفته نکند و در این شرایط منطقه و حساسیت اجتماعی و سیاسی کشور که بیش از همه به سنجیدگی رفتار و گفتار ما بستگی دaارد، کاری نکنیم که بایسته نیست. در عوض بیاییم با وحدت رویه و با غنیمت شمردن همه محبوبیت ها و سرمایه های مغتنم انسانی از تمامی ظرفیت ها به نفع پیشرفت و سعادت جامعه خود استفاده کنیم و از هر نوع فرصت سوزی بپرهیزیم و از گذشته نخبه آزاری تاریخ خود نیز عبرت بگیریم.

آرمان:حضور وزرای خارجه گواه اهمیت مذاکرات

«حضور وزرای خارجه گواه اهمیت مذاکرات»عنوان یادداشت روز روزنامه آرمان به قلم علی اکبر فرازی است که در آن می خوانید؛ مذاکرات ایران و 1+5 وارد مهم ترین فاز خود شد. آنگونه که دکتر ظریف وزیر امورخارجه اظهار داشته پیشرفت 50درصدی در تدوین متن پیش نویس توافقنامه نهایی حاصل شده است بنابراین می توان ادعا کرد وین6 وارد مراحل حساس خود شده است. پیشرفت 50درصدی در پیش نویس توافقنامه بدان معنا نیست که متون باقیمانده به لحاظ حجم 50درصد متن توافقنامه نهایی را شامل می شود بلکه به لحاظ محتوا شامل بندها و مفادی است که نیاز به چانه زنی بیشتری از سوی دو طرف دارد اما آنچه اکنون بیش از هر چیزی به چشم می آید این که دو طرف حداقل های قابل قبول را در پیش نویس نهایی پذیرفته اند.

از سوی دیگر مقام معظم رهبری خطوط اصلی مذاکرات را برای همگان ترسیم کردند. بدیهی است که مذاکره کنندگان ما در وین بر اساس این خط مشی گام برمی دارند و قطعا از چارچوب تعیین شده عدول نمی کنند اما ایستادن بر خطوط تعیین شده توسط نظام؛ بدان معنا نیست که راه ها برای تفاهم هسته ای در طول مذاکرات بسته است.

می توان اینگونه ادعا کرد که ما در عین ترسیم خطوط قرمز به همگان گفته ایم که حاضر به مذاکره هستیم و این بدان معناست که باز بودن باب گفت و گو نباید به عقب نشینی از مواضع اصولی ما تعبیر شود. به هر حال وین6 از آن جهت به یک ماراتن نفسگیر تبدیل شد که دو طرف می خواهند از آخرین فرصت خود در چارچوب توافق 6 ماهه ژنو بیشترین بهره را ببرند اما اگر در روز پایانی مذاکرات وین، یعنی20جولای ایران و اعضای 1+5 به این نتیجه برسند که باید به برخی از موضوعات بیشتر پرداخته شود مسلما به معنای شکست مذاکرات نخواهد بود. ذکر این نکته در خصوص مذاکرات وین لازم به نظر می رسد که دو طرف در جریان این مذاکرات خطوط قرمز یکدیگر را درک می کنند و در تلاشند که در جهت تعامل هر چه بیشتر گام بردارند.

حضور وزرای خارجه 1+5 در روزهای آتی را می توان در این در چارچوب ارزیابی کرد. نقطه مثبت وین6 این است که هر دو طرف اراده کرده اند تا به نتیجه دست پیدا کنند. گرچه طرف مقابل یعنی اعضای 1+5 در مواردی و مواقعی همانگونه که اذعان می کنند هماهنگ نیستند. اگر اختلاف روش در میان اعضای 1+5 بر مذاکرات هسته ای سایه بیندازد قطعا روند مذاکرات در آینده با کندی روبرو می شود. به هر روی طرف ایرانی با هدف و روشی مشخص در وین به سر می برد و بر این اعتقاد است که در مذاکرات هسته ای با اعتماد متقابل می توان به یک توافق همه جانبه دست یافت.

اکنون همگان به خوبی می دانند که صداقت ایران در مذاکرات به اثبات رسیده است و طرف غربی نباید فراموش کند که اگر ایران نمی خواست گفت و گوهای هسته ای به نتیجه برسد هیچ گاه پای در مذاکرات وین نمی نهاد. حال که وزیران امور خارجه 1+5 به دعوت کاترین اشتون راهی وین می شوند بدان معناست که وین6 به مرحله پایانی و البته مهم خود رسیده است. امید آن که طرفین با درک حساسیت های متقابل به دستاوردی مشترک برسند.

ابتکار: صورتحسابی با هزینه مردم غزه

«صورتحسابی با هزینه مردم غزه»عنوان سرمقاله روزنامه ابتکار به قلم فضل الله یاری است که در آن می خوانید؛این روزها جهانیان، به هزینه مردم ساکن نوار غزه، به حفره هایی وحشتناک در ساختار نظام بین المللی پی برده اند؛ حفره هایی که برای کشف آنها باید هزینه های گزافی صرف می شد تا تنها به اندکی از آن پی می بردند. اما در مقابله ای که یک طرف آن موشک و هواپیماو ژنرال و سرباز است و در طرف دیگر بیمارستان و مدرسه و زن و کودک، می توان به برخی واقعیات پنهان در زیرِ شعارهای دهن پرکن پی برد.

1- صلح طلبی ژستی شیک و جهان پسند است که هم می توان با آن رای خرید، هم وجهه ای برای خود دست و پا کرد و البته دشمنان و مخالفان را نیز جنگ طلب و آتش افروز معرفی کرد. کیست که در نبرد نا برابر ماشین جنگی صهیونیست ها با زنان و کودکان فلسطینی، برای قضاوت تردیدی داشته باشد؟ اما گفته های سیاستمداران غربی حامی اسرائیل و رسانه های نزدیک به آنان، چنان تصویر برابری از اوضاع ارائه می کندکه قضاوت را کمی دشوار کرده. وقتی در کنارِ ویرانی بیمارستان ها و منازل مسکونی ساحل غزه، تصاویری از موشک پرانی گروه های مقاومت به سمت اسرائیل نیز با همان شدت و اندازه پخش می شود (و در این میان سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز در این دام غلطیده است) گویی نبردی برابر، میانِ دو دولت در حال رخ دادن است.

این در حالی است که در جنگ چند روزه، بیش از 100 نفر از مردم غزه کشته شده بیش از 1000نفر زخمی شده و خانه های بسیاری نیز با خاک یکسان شده است.

2- حقوق بشر نیز در این میان عِرض خود می برد و زحمت مردم می دارد. در حالی که یکی از انگیزه های غرب در مناسبات خود، اعم از مذاکره با ایران و یا جنگ در افغانستان و پاکستان و عراق، دفاع از حقوق بشر خوانده می شود، اما سازمان های مدافع حقوق بشر در برابر تصویر وحشتناک کشتار کودکان و زنان نوار غزه به سازمانی خاموش بدل می شوند که گویی کارمندانشان برای مدتی به مرخصی تفریحی رفته اند.

3- انتشار تصاویری از مردم اسرائیل در حال تماشای موشک باران مناطق مسکونی نوار غزه و شادی آنها از دیدن شعله های انفجار، در پی القای این موضوع است که جنگ میان دو ملت است که هر کدام در پی احقاق حق خود برای امنیت و آسایش هستند و لابد القای این موضوع که موشک ها و هواپیماهای اسرائیلی برای دفاع از این مردم به سرزمین غزه حمله می کنند. این اتفاق رسانه ای در حقیقت برای برابر نشان دادن این نبرد یک طرفه است و گرنه کیست که نداند میان تصویر جنازه های کودکانی که از زیر آوارِ خانه هایی در غزه بیرون آورده می شوند و تصویر شیک و تمیز زنان و مردان آراسته ای که در خیابان اورشلیم و تل آویو در حال دویدن اند تا خود را به پناهگاه های بتنی برسانند، تفاوت بسیار وجود دارد؟

نگاه دقیق به زوایای رویارویی های گاه به گاهِ ماشینِ جنگی اسرائیل با مردم غزه می تواند یافته های بسیاری در اختیار افکار عمومی جهان بگذارد، بدون آن که برای کسب این نتایج نیازی به صرف هزینه ای باشد، چرا که صورت حساب آن را این روزها، و البته از سالها پیش، مردمِ نوار ساحلی غزه پرداخته اند؛ خانه های ویران شده، قبرستان های آباد شده وکودکان یتیم و بی سر پناه و...

دنیای اقتصاد:رفاه از دست رفته

«رفاه از دست رفته»عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم علی فرحبخش است که در آن می خوانید؛آمار بودجه خانوار با قدمتی بیش از نیم قرن، هم به لحاظ نمونه آماری و هم به لحاظ وسعت اطلاعات کسب شده از الگوی مصرف خانوارها و تغییرات این الگو در طول دوره های زمانی و به تفکیک مناطق جغرافیایی از اهمیت غیر قابل انکاری برخوردار است. این بانک اطلاعاتی علاوه بر اینکه نشان می دهد خانوارها چگونه بودجه خود را در بین نیازهای ضروری مختلف از جمله خوراک، مسکن، پوشاک، حمل ونقل و ... تخصیص می دهند، تصویر واضحی از واکنش مردم به شوک های مثبت یا منفی درآمدی به دست می دهد. نمونه آماری مرکز آمار که حدود 37هزار و 900 خانوار شهری و روستایی را پوشش می دهد، مشتی نمونه خروار است که قادر است تخمین هایی با خطای ناچیز و قدرت تحلیل بالا ارائه کند. در تحلیل بودجه خانوار باید دو نکته اصلی را مدنظر قرار داد. برآوردهای درآمدی به دلایل مختلف از جمله تمایل نداشتن خانوارها برای نشان دادن منابع مختلف درآمدی یا مشکلات مربوط به ثبت درآمد روزانه برای بسیاری از مشاغل همواره با مشکل کم شماری روبه رو است و به همین دلیل حتی در کارهای آکادمیک چندان استنادی به آن صورت نمی گیرد.

تقریبا تمام تحلیل های اقتصادی بر مبنای هزینه خانوار انجام می گیرد که در یک لیست بلندبالا حاوی بخش های مختلف مربوط به هزینه های خوراکی، مسکن، پوشاک و ... از خانوارها خواسته می شود ارقام هزینه ای خود را به تفکیک در جداول مربوطه پر کنند. نکته مهم دیگر در بررسی این آمارها توجه به تله ای است که در ادبیات اقتصادی از آن به نام «توهم پولی» یاد می شود. توهم پولی به این مفهوم است که اگرچه به لحاظ اسمی هزینه خانوارها افزایش یافته است، اما به لحاظ تورم فزاینده، قدرت خرید خانوار کاهش یافته و در نتیجه خانواده ها با خرج مبلغ بیشتر به رفاه کمتری دست یافته اند. براساس برآورد مرکز آمار از 186 هزار و 78 خانوار شهری میانگین هزینه هر خانوار در این سال، ماهانه یک میلیون و 703 هزار تومان بوده است که 4/25 درصد نسبت به سال قبل از آن افزایش نشان می دهد.

به لحاظ آنکه دچار خطای «توهم پولی» نشویم باید این میزان رشد را در مقابل تورم میانگین سال 92، معادل 1/32 درصد قرار دهیم که نشان دهنده کاهش 7/6 درصدی در سبد کالاهای خریداری شده توسط خانوارها است. این آمارها در واقع تاییدی بر رشد منفی اقتصادی کشور در سال گذشته و کاهش تقاضای ناشی از کاهش درآمد واقعی است.
نکته قابل توجه دیگر سیاست پرداخت یارانه نقدی از اواخر سال 89 است که با هدف بهبود سطح رفاه خانوارهای ایرانی به انجام رسید. آمار ارائه شده ازسوی مرکز آمار ایران حاکی است از سال 90 تاکنون، اگرچه هزینه خانوار به لحاظ اسمی افزایش یافته است، ولی میزان این رشد از افزایش قیمت ها کمتر بوده است. به عبارت دیگر با پرداخت یارانه نقدی اگرچه خانوارها با احساس یک «توهم پولی» تصور کرده اند به لحاظ اسمی بر درآمد آنها افزوده شده است، ولی آثار تورمی این سیاست آن چنان بوده است که سبد مصرفی خانوارها را به لحاظ واقعی کوچک تر کرده است. اطلاعات ارائه شده ازسوی مرکز آمار نشان می دهد که در دوره سه ساله (1392-1390) اگرچه هزینه خانوارها به میزان 81 درصد افزایش یافته است، ولی افزایش شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی در همین دوره با 114 درصد رشد روبه رو بوده است که نشان می دهد در همین دوره مردم با سبدی 33 درصد کوچک تر از قبل روبه رو بوده اند.

در یک تصویر بزرگ تر و در یک دوره هشت ساله در فاصله سال های 1390-1384می توان تصویر جامع تری از وضعیت خانوارهای ایرانی در این دوره به دست داد. بررسی بودجه خانوار در این سال ها نشان می دهد که به جز سال استثنایی 88 که تورم به شدت کاهش یافته و اندکی در حدود 2/4 درصد وضعیت رفاهی خانوارها ارتقا یافته است، در کلیه سال های این دوره با کاهش سطح رفاهی روبه رو بوده ایم که اوج این کاهش در سال 90 با کاهش حدود 10 درصدی سبد واقعی خانوارها نمایش داده می شود.

در یک تحلیل سری زمانی می توان نشان داد که وضعیت «مخارج واقعی» خانوارها در هشت سال گذشته چه تغییراتی داشته است. با این تحلیل به راحتی می توان دریافت که مخارج واقعی خانوارهای ایرانی (به قیمت پایه سال 90) از مقدار واقعی ماهانه 3/1 میلیون تومان در سال 84 به ماهانه 983 هزار تومان در سال 90 کاهش یافته است که حاکی از کاهش 5/24 درصدی سبد مصرفی خانوارهای ایرانی است. متاسفانه در سال های گذشته تحلیل های شعاری و عوام گرایانه به شدت بر تحلیل های کارشناسی و مبتنی بر اطلاعات و آمار دقیق سایه افکنده بود و حتی بسیاری از کارشناسان و گاه سیاست گذاران اقتصادی را از درک شرایط موجود دور ساخته بود. اگرچه بودجه خانوار را می توان از زوایای مختلف و به منظور بررسی تبعات سیاست گذاری های اقتصادی بر رفتار مصرفی خانوارها مورد بررسی قرار داد، ولی این تحلیل ساده فقط نمایشگر آن بود که چگونه خانوارها در شرایط تورمی مجبورند به منظور مدیریت بودجه هر روز بر بخشی از نیازهای مصرفی خود خط قرمزی بکشند تا بتوانند از پس نیازهای با اولویت بالاتر برآیند. سیاست گذاران کشور باید به طور ادواری و با دقت بالا بر تحولات بودجه خانوار نظر افکنند تا تصویر بهتری از واکنش مردم به سیاست های اقتصادی در اختیار داشته باشند.

ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
پربازدید ها
تورهای لحظه آخری
علم و فناوری