دارک وب چیست؟ سفری به لایه‌های پنهان اینترنت

عصر ایران - بسیاری از ما تصور می‌کنیم اینترنتی که روزانه با آن سر و کار داریم (گوگل، اینستاگرام، ویکی‌پدیا)، تمام دنیای دیجیتال است. اما واقعیت این است که ما تنها در حال تماشای نوک یک کوه یخ شناور هستیم. بخش اعظم اینترنت زیر آب پنهان شده است؛ جایی که با نام‌های دیپ وب (Deep Web) و دارک وب (Dark Web) شناخته می‌شود. اما این دنیای زیرزمینی واقعاً چگونه کار می‌کند؟

۱. درک ساختار کوه یخ: وب سطحی، دیپ وب و دارک وب

برای درک بهتر، باید اینترنت را به سه لایه تقسیم کنیم:

• وب سطحی (Surface Web): همان بخشی که موتورهای جستجو مثل گوگل آن را ایندکس می‌کنند. این بخش تنها حدود ۵ درصد از کل اینترنت را تشکیل می‌دهد.

• دیپ وب (Deep Web): شامل اطلاعاتی است که پشت پسوردها و دیوارهای امنیتی هستند (مثل ایمیل‌ها، حساب‌های بانکی و دیتابیس‌های علمی). این بخش قانونی و حدود ۹۰ درصد اینترنت است.

• دارک وب (Dark Web): بخش بسیار کوچکی از دیپ وب (کمتر از ۱ درصد) که عمداً مخفی شده و برای ورود به آن به نرم‌افزارهای خاصی مانند مرورگر تور (Tor) نیاز است.

جدول مقایسه‌ای لایه‌های اینترنت برای درک سریع

۲. تکنولوژی لایه‌ای؛ شبکه تور (Tor) چگونه کار می‌کند؟

نام «تور» مخفف The Onion Router (مسیریاب پیازی) است. علت این نام‌گذاری، لایه‌های متعدد رمزنگاری است که دور داده‌های کاربر کشیده می‌شود.

در شبکه تور، درخواست شما از حداقل سه گره (Server) مختلف در نقاط مختلف جهان عبور می‌کند. این کار باعث می‌شود آدرس IP واقعی شما کاملاً مخفی بماند. وب‌سایت‌ها در این شبکه به جای .com از پسوند اختصاصی .onion استفاده می‌کنند که فقط با مرورگرهای مخصوص باز می‌شوند.

۳. در بازارهای سیاه دارک وب چه می‌گذرد؟ (واقعیت vs شایعه)

ناشناس بودن مطلق، بستری برای فعالیت‌های غیرقانونی فراهم کرده است. اما باید مرز بین واقعیت و تبلیغات زرد را شناخت:

• دیتای مسروقه و جعل هویت: خرید و فروش اطلاعات کارت‌های اعتباری و پاسپورت‌های جعلی کشورهای مختلف.

• جرم‌افزار (CaaS): فروش ابزارهای هک و باج‌افزارها به افرادی که دانش فنی ندارند.

• ارزهای دیجیتال: برخلاف تصور عموم، امروزه بیت کوین به دلیل قابلیت ردیابی کمتر استفاده می‌شود و پادشاه فعلی دارک وب، ارز مونرو (Monero) است که تراکنش‌های آن کاملاً مخفی می‌ماند.

اصلاح یک شایعه بزرگ: برخلاف فیلم‌های سینمایی، مواردی مثل «استخدام قاتل» یا «فروش اعضای بدن» در دارک وب در ۹۹ درصد موارد کلاهبرداری (Scam) هستند تا پول کاربران را به سرقت ببرند. نهادهای امنیتی مثل اف بی آی به شدت بر این موارد نظارت دارند.

۴. تهدیدهای نوین: هوش مصنوعی در خدمت تبهکاران

در سال های اخیر، دارک وب وارد فاز جدیدی شده است. هکرها از نسخه‌های بدون فیلتر هوش مصنوعی (مانند WormGPT یا FraudGPT) برای موارد زیر استفاده می‌کنند:

• فیشینگ هوشمند: نوشتن ایمیل‌های کلاهبرداری که تشخیص آن‌ها از ایمیل واقعی غیرممکن است.

• جعل عمیق (Deepfake): ساخت ویدیو یا صوت جعلی از مدیران شرکت‌ها برای سرقت منابع مالی.

۵. آیا دارک وب کاربرد مثبتی هم دارد؟

بله! نباید فراموش کرد که دارک وب تنها پناهگاه مجرمان نیست. این شبکه برای افراد زیر حیاتی است:

1. افشاگران (Whistleblowers): افرادی که فسادهای بزرگ دولتی یا شرکتی را فاش می‌کنند.

2. روزنامه‌نگاران: برای ارسال اخبار از مناطق جنگی یا کشورهای تحت سانسور شدید.

3. مبارزه با فیلترینگ: در برخی کشورها، تور تنها راه دسترسی به اینترنت آزاد است.

۶. قوانین طلایی ایمنی (اگر قصد کنجکاوی دارید)

اگر به هر دلیلی قصد مشاهده لایه‌های زیرین اینترنت را دارید، این سه قانون را هرگز فراموش نکنید:

1. هرگز از مشخصات واقعی استفاده نکنید: نه نام، نه ایمیل و نه پسوردهای تکراری.

2. وب‌کم خود را بپوشانید: بسیاری از سایت‌های پنهان حاوی اسکریپت‌هایی برای فعال‌سازی دوربین شما هستند.

3. تغییر سایز ندهید: اندازه پنجره مرورگر تور را تغییر ندهید؛ زیرا این کار به سایت‌ها اجازه می‌دهد رزولوشن مانیتور و در نهایت هویت فنی شما را شناسایی کنند (Fingerprinting).

سخن پایانی

دارک وب تیغ دو لبه‌ای است که هم ابزاری برای آزادی بیان و هم بستری برای تبهکاری است. شناخت آن برای هر کاربر اینترنت در عصر حاضر ضروری است، اما ورود به آن بدون دانش امنیتی، ریسک بزرگی خواهد بود.

پرسش های متداول

• آیا ورود به دارک وب جرم است؟ در اکثر کشورها صرف حضور در این شبکه جرم نیست، اما فعالیت غیرقانونی در آن تعقیب قضایی دارد.

• آیا گوگل دارک وب را جستجو می‌کند؟ خیر؛ موتورهای جستجوی معمولی به دامنه‌های .onion دسترسی ندارند.

بیشتر بخوانید:

ورود به نیمه تاریک اینترنت که در گوگل دیده نمی‌شود

تماشاخانه

ببینید آتش‌سوزی‌های صنعتی و تجاری در ایران / طی یک ماه بیش از ۳ آتش‌سوزی / نشت گاز ، سهل‌انگاری یا عمدی؟

ببینید یکی از جنایتکارترین آدم‌های دنیا چه سرنوشتی داشت / سلطان تونل‌ها و مخفیگاه‌های زیرزمینی چگونه عجیب‌ترین فرار دنیا از زندان را انجام داد

فیلم های دیگر