کد ۴۰۹۷۱۴
انتشار: ۰۴:۲۹ - ۱۵-۰۵-۱۳۹۴

نمایش عروسکی در عصر قاجار (+عکس)

عصر ایران
‌گردانندگان یک نمایش خیمه‌شب بازی دست کم دو نفر بودند، یکی مرشد که در حقیقت همه کاره خیمه‌شب بازی بود، هم ضرب می‌نواخت و هم آواز می‌خواند و هم کنار خیمه می‌نشست و با عروسک‌ها به گفتگو می‌پرداخت و دیگری عروسک‌گردان یا نمایش‌گردان که به‌وسیله نخ‌ها، عروسک‌ها را به‌حرکت در می‌آورد و به جای آن‌ها حرف می‌زد.
فرادید - خیمه شب بازی یا نمایش عروسکی در عصر قاجار یکی از سرگرمی‌های مشترک بین اعیان و مردم بود که بویژه در اعیاد و جشن‌های عمومی طرفداران بسیاری داشت.

خیمه شب‌بازی در اصل گونه از نمایش عروسکی است که در گذشته در اتاقکی پارچه‌ای توسط شخصی به‌نام خیمه‌گردان به‌ طوری که خودش دیده نشود، اجرا می‌شد. خیمه‌گردان با بند و نخ‌هایی که عروسک را به آن آویزان می‌کرد به همراه یک داستان، عروسک‌ها را به حرف، سخن، آواز و صدا، وامی‌داشت. در خیمه شب بازی یک یا  دو راوی (مرشد) با نواختن تنبک، کمانچه، گفتگو با عروسک‌ها و خطاب قرار دادن تماشاگران داستان‌ها را روایت می‌کنند.
 

‌گردانندگان یک نمایش خیمه‌شب بازی دست کم دو نفر بودند، یکی مرشد که در حقیقت همه کاره خیمه‌شب بازی بود، هم ضرب می‌نواخت و هم آواز می‌خواند و هم کنار خیمه می‌نشست و با عروسک‌ها به گفتگو می‌پرداخت و دیگری عروسک‌گردان یا نمایش‌گردان که به‌وسیله نخ‌ها، عروسک‌ها را به‌حرکت در می‌آورد و به جای آن‌ها حرف می‌زد. او برای این کار معمولا سوت سوتکی به نام صفیر در دهان می‌گذاشت و برای همین صدای عروسک‌های خیمه‌شب بازی بسیار زیر و برای تماشاگران نامفهوم  می‌نمود. از این رو مرشد در ضمن سوال و جواب همیشه حرف‌های عروسک را تکرار می‌کرد تا تماشاگران را به موضوع نمایش جلب کند و این گویه واگویه از ارکان نمایش محسوب می‌شد.

خیمه‌شب بازی پیشتر در خانه‌های اعیان و اشراف و در مراسم‌هایی مثل عروسی‌ و مولودی‌ برگزار می‌شد اما در اواخر عصر قاجار مردم در اعیاد و جشن‌های عمومی و بعدها در قهوه‌خانه‌ها، میادین اصلی شهر یا روستا به تماشای خیمه شب بازی می‌نشستند. دو عکسی که در زیر مشاهده می‌کنید از عکاس ناشناس، عروسک‌ها و عروسک گردانان یک خیمه شب بازی در عصر قاجار را نشان می‌دهد.
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
برچسب ها: نمایش عروسکی ، قاجار
ارسال به دوستان
قیمت یک میلیون دلاری یک «کتاب آخرالزمانی» که در قلعۀ قدیمی پیدا شد جغرافیا؛ متحد پنهان ارتش‌های کوچک در برابر قدرت‌های بزرگ چگونه یک دهقان امپراتور چین شد؟ چرا مغز پیشاپیش برای از دست دادن عزیزانمان عزاداری می‌کند؟ بلاگری برای پدوفیل‌ها! زندگی دوگانه ستارخان؛ قهرمان مشروطه با گذشته‌ای پرحاشیه درمان بی‌خوابی مزمن با یک روش غیردارویی؛ مغز را دوباره به خواب عادت دهید فرق صبوری کردن با تحمل رفتار نادرست چیست؟ از رانندگی تاکسی تا نگهبانی شبانه گاوها/ شغل نویسندگان مشهور جهان چه بود؟ پنج دلیل شکست آلمان از اتحاد جماهیر شوروی در جبهه شرقی چرا دیوارهای اتاق موسیقی عالی‌قاپو پر از کوزه‌های توخالی است؟ راز آکوستیکی معماران صفوی (+عکس) برج‌های ثروت‌ساز اصفهان؛ وقتی فضولات کبوترها به طلا تبدیل می‌شدند(+عکس) اولین شغل هیتلر، استالین، قذافی و ... چه بود؟ دمنوش هسته خرما؛ نوشیدنی گرم و مقوی در روزهای سرد سال ماجرای عقاب چوبی که هفت سال برای روسیه از آمریکا جاسوسی می‌کرد