کسی اسناد ملی را حفظ نمی‌کند

فرزاد هاشمی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره‌ی بی‌توجهی به آرشیو و نگهداری کردن از عکس‌های دوران جنگ، اظهار کرد: عکس‌های آن دوران، اسناد ملی کشور هستند که مثل بسیاری از زمینه‌های دیگر به آن‌ها هم توجهی نمی‌شود. هر کسی هم که می‌خواهد در زمینه‌ی جنگ کار تبلیغاتی کند، به این موضوع به‌عنوان یک کار زودگذر تبلیغاتی نگاه می‌کند. در حالی که در استفاده از یک عکس باید حرمت تصویر و عکاسش را مورد توجه قرار داد.

او ادامه داد: مشکل اصلی ما این است که در حفظ و نگهداری اسناد و میراث‌مان متولی مشخصی نداریم. سازمان اسناد ملی هم نسبت به تاریخ معاصر بی‌توجه است و بیشتر، عکس‌های دوران قاجار و پهلوی را جمع‌آوری و نگهداری می‌کند. انجمن‌های مستقل عکاسی و مراکزی که در زمینه‌ی هنرهای تجسمی فعالیت می‌کنند نیز اگر خیلی هنر کنند، می‌توانند مشکلات اعضای خود را حل کنند.

هاشمی با بیان این‌که کسی نیست که نگاتیوهای دوران جنگ را از عکاس‌ها بخرد، گفت: این مشکل بارها در انجمن عکاسان مطرح شده و برخی از اعضای این انجمن نیز که در قید حیات هستند، آرشیو خوبی از عکس‌های جنگ دارند، اما واقعا چه کسانی می‌خواهند این عکس‌ها را در یک موزه نگهداری کنند و به نمایش بگذارند. این آرشیوها، دارایی عکاس‌هایی هستند که در یک مقطع روی یک موضوع مهم کار کردند و حالا کسی نیست که نگاتیوها و عکس‌های‌شان را بخرد و در یک موزه بگذارد.

این عکاس به تلاش انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس نیز اشاره و اظهار کرد: انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس تعامل خوبی با بچه‌های جنگ برقرار کرده و تا کنون تعداد زیادی از عکس‌های دوران جنگ را اسکن و بازسازی کرده است؛ اما همچنان امیدی به داشتن یک آرشیو و موزه عکس وجود ندارد، چون ما جایی را نداریم که کار آرشیوی را بکند. انجمن، بودجه‌ای برای خریدن عکس‌ها ندارد، فقط می‌تواند آن‌ها را اسکن و نگهداری کند.

او همچنین بیان کرد: باید برای اسناد ملی کشور نگران باشیم. کسی برای این اسناد هزینه نمی‌کند. اگر هم بخواهند به مناسبت‌هایی از عکس‌های انقلاب و جنگ استفاده کنند، آن‌ها را از روزنامه‌ها و پوسترها کپی می‌کنند و هزینه‌ای برای گرفتن اصل اثر نمی‌پردازند. پیشنهاد من این است که سازمان اسناد ملی یا دیگر نهادهای مرتبط با این موضوع، نگاتیو عکاسان جنگ را بخرند و یک آرشیو شامل کد، تاریخ، عکاس و موضوع آن تشکیل دهند.

هاشمی در بخش دیگری از سخنانش، به پراکنده بودن عکس‌های جنگ در کشور اشاره کرد و گفت: آنچه ما به‌عنوان عکس‌های دوران جنگ دیده‌ایم، همه‌ی آن چیزی نیست که وجود دارد. هفته گذشته که به کرمان سفر کردم، متوجه شدم مجموعه‌ای از عکس‌های آن دوره در دست عکاسان شهرستانی است و متولی‌ای برای تحویل و نگهداری آن عکس‌ها وجود ندارد. خیلی متأسفم که مجموعه اداره‌کننده‌ی کشور حتی به اسناد مربوط به همین شهدایی که در شهرها تشییع می‌شوند، توجهی نمی‌کند.

این عکاس ادامه داد: اگر بتوان موزه‌ای را با وساطت هر بخش از جامعه راه‌اندازی کرد، فراخوانی برای عکاسان جنگ اعلام می‌شود تا بیایند و آثارشان را با شرایط و ضوابطی در اختیار این مکان قرار دهند. عکاسان انقلاب و جنگ مجموعه‌هایی دارند که هر ناشری حاضر به چاپ آن‌ها نیست. عکسی از طبیعت هم نیستند که در تقویم‌ها چاپ شوند.

او همچنین تأکید کرد: البته فقط هم موضوع جنگ مطرح نیست؛ ما آرشیو عکسی از انقلاب اسلامی 57 هم نداریم و حتی تصاویری را که در سالگرد انقلاب از تلویزیون پخش می‌شوند، از کشورهای دیگر می‌خرند.