از پودرهای انفجاری تا تکنولوژی LED؛ تاریخچه کامل و تحولات فلش در عکاسی

عصر ایران - نور، زیربنای عکاسی است. جالب است بدانید اولین عکس ثبت شده در جهان در سال ۱۸۲۶، نه با فیلم‌های حساس مدرن، بلکه با استفاده از نوری که از یک نوع ویژه آسفالت به نام Bitumen of Judea (قیر یهودا) بازتابش شده بود، شکل گرفت. از آن زمان که عکاسان تنها به منابع طبیعی نور وابسته بودند، تا امروز که کوچک‌ترین گوشی‌ها به فلش‌های هوشمند مجهز شده‌اند، مسیری طولانی و پرماجرا طی شده است.

در این مطلب، تاریخچه پرفراز و نشیب فلش را از پودرهای خطرناک انفجاری تا چراغ‌های مدرن بررسی می‌کنیم.

۱. عصر پودر فلش؛ نور همراه با انفجار و دود

اگر به فیلم‌های کلاسیک مرتبط با قرن ۱۹ میلادی دقت کنید، عکاسی را می‌بینید که تجهیزاتی به شکل سینی در دست دارد که ناگهان نوری خیره‌کننده همراه با صدای انفجار و دودی غلیظ تولید می‌کند. این همان پودر فلش است.

• ترکیب شیمیایی: این پودر ترکیبی از یک سوخت فلزی و یک اکسیدکننده (مانند کلرات) بود. با احتراق این ترکیب، سوختن سریع و شدیدی رخ می‌داد که نوری بسیار قوی تولید می‌کرد.

• پیشینه: قبل از دنیای عکاسی، از این پودر در آتش‌بازی و جلوه‌های ویژه سینمایی استفاده می‌شد.

• خطرات: احتراق دستی این پودر بسیار خطرناک بود و بارها باعث آسیب به عکاس و سوژه‌ها می‌شد. همین موضوع باعث شد مخترعان به فکر راهی ایمن‌تر باشند که منجر به معرفی لامپ‌های فلش در سال ۱۸۹۹ شد.

۲. لامپ‌های فلش اولیه؛ گامی به سوی ایمنی

Joshua Lionel Cowen (که بیشتر برای قطارهای اسباب‌بازی‌اش مشهور است) با همکاری عکاسی به نام Paul Boyer، لامپ‌های فلشی را طراحی کردند که پیش از آغاز قرن بیستم به بازار آمد.

• طراحی: در این سیستم، پودر فلش در محفظه‌ای قرار می‌گرفت و با استفاده از جریان الکتریکی یک باتری سلولی خشک شعله‌ور می‌شد.

• مکانیزم اتصال: این لامپ‌ها معمولاً به شاتر دوربین متصل می‌شدند تا با فشردن دکمه عکاسی، همزمان فعال شوند. همچنین امکان نصب چندین لامپ روی سه‌پایه و همگام‌سازی آن‌ها وجود داشت.

• روش موازی (نوار منیزیم): در همین دوران، روش دیگری توسط Bunsen و Roscoe توسعه یافت که در آن از احتراق نوار منیزیم استفاده می‌شد. این نوار نوری مشابه نور روز ایجاد می‌کرد و عکاس می‌توانست بر اساس نیاز خود، نوار را برش دهد. با این حال، پودر فلش همچنان محبوب‌تر باقی ماند.

۳. حباب‌های فلش (Flashbulbs)؛ محبوس کردن شعله در شیشه

در سال ۱۹۲۸، شرکت جنرال الکتریک (و طبق برخی روایت‌ها شرکت Vacublitz) اولین حباب فلش را تولید کرد. این یک تحول بزرگ بود چون پودر منیزیم دیگر در فضای آزاد نمی‌سوخت.

• ساختار: این حباب‌ها شامل نوارهای منیزیم در کنار گاز اکسیژن بودند که در محیطی بسته قرار داشتند.

• تغییر از شیشه به پلاستیک: حباب‌های اولیه شیشه‌ای بودند، اما اشتعال شدید منیزیم گاهی باعث خرد شدن شیشه می‌شد؛ به همین دلیل بعدها از لایه‌های پلاستیکی مقاوم استفاده شد.

• محدودیت‌ها: این حباب‌ها همچنان یک‌بار مصرف بودند، بعد از استفاده بسیار داغ می‌شدند و تعویض آن‌ها وقت‌گیر بود. بعدها منیزیم با زیرکونیوم جایگزین شد تا نور قوی‌تری تولید شود.

• هماهنگی با شاتر: به دلیل زمان‌بر بودن رسیدن به اوج نور در این حباب‌ها، دوربین‌ها به سیستم‌های همگام‌سازی مجهز شدند که حباب را کمی پیش از باز شدن کامل شاتر شعله‌ور می‌کردند.

۴. مکعب‌های فلش و فلش‌های گردان؛ سرعت در عکاسی

در دهه ۱۹۶۰، شرکت کداک برای حل مشکل تعویض دستی حباب‌ها، مکعب فلش را معرفی کرد.

• طراحی: هر مکعب دارای ۴ حباب بود. پس از هر عکس، مکعب می‌چرخید تا حباب سالم بعدی مقابل سوژه قرار گیرد.

• نوآوری‌های رقبا: جنرال الکتریک سیستم FlipFlash را معرفی کرد که ۸ تا ۱۰ حباب در دو ردیف داشت. عکاس پس از اتمام یک ردیف، کارتریج را برعکس می‌کرد تا از ۵ حباب بعدی استفاده کند. شرکت‌هایی مثل پلاروید، فیلیپس و سیلوانیا نیز نسخه‌های خود را بر همین اساس ساختند.

۵. ظهور فلش‌های الکترونیکی؛ پایان عصر یک‌بار مصرف‌ها

نیاز اصلی عکاسی، فلشی بود که هزاران بار کار کند. در سال ۱۹۳۱، پروفسور Harold Egerton کار روی اولین فلش الکترونیکی را آغاز کرد که در نیمه دوم قرن بیستم به محبوبیت جهانی رسید.

• ساختار خازنی: این فلش‌ها از یک خازن برای ذخیره انرژی استفاده می‌کنند. با زدن دکمه شاتر، خازن تخلیه شده و نوری خیره‌کننده در یک تیوب پر شده از گاز زنون ایجاد می‌کند.

• مزایا: عمر طولانی تیوب‌ها، امکان تغییر شدت نور و همگام‌سازی بی‌نقص با دوربین، این فلش‌ها را به استاندارد استودیوها تبدیل کرد. امروزه با تکنولوژی بی‌سیم، می‌توان چندین فلش الکترونیکی را به صورت مستقل و همزمان مدیریت کرد.

۶. فلش‌های LED؛ کوچک، سرد و هوشمند

امروزه در اکثر گوشی‌های هوشمند (به جز موارد خاصی مثل نوکیا لومیا ۱۰۲۰ که فلش زنون داشت)، از LED استفاده می‌شود.

• مزایای دیجیتال: LEDها ولتاژ بسیار پایینی نیاز دارند، فضای کمی اشغال می‌کنند و گرمای ناچیزی تولید می‌کنند که برای دستگاه‌های باریک ایده‌آل است.

• بازسازی رنگ: تولیدکنندگان امروزه از ترکیب LEDهای دوگانه و دورنگ استفاده می‌کنند تا دمای رنگ محیط را شبیه‌سازی کرده و رنگ پوست انسان را در طبیعی‌ترین حالت ممکن ثبت کنند.

جدول زمانی تحولات فلش در یک نگاه

سخن پایانی

از انفجارهای پر از دود قرن نوزدهم تا سنسورهای هوشمند LED امروزی، هدف عکاسان ثابت مانده است: تسلط بر نور. امروزه تکنولوژی به ما اجازه می‌دهد در تاریک‌ترین محیط‌ها، تصاویری شفاف ثبت کنیم که عکاسان اولیه حتی در خواب هم نمی‌دیدند.

گلزنی شهریار مغانلو در بازی امشب اتحاد کلبا مقابل دیبا

بیشتر بخوانید:

با پوست آبنبات ژل‌های نورپردازی بسازید

چرا یکی از بهترین افتتاحیه‌های تاریخ سینمای ایران در کلاس‌های فیلمنامه نویسی جهان تدریس می‌شود؟ (تماشا کنید)

فیلم های دیگر