يك اعتراف كافي است!

 
محمد حزبايي

در ميان آن همه هياهوي آمار دهندگان و زيبا نمايان در مراسم بزرگداشت روز جهاني تالابها، گري لوييس نماينده سازمان ملل در ايران به نكته ظريفي اشاره كرد. "مشكل ريزگردهاي خوزستان در اين است كه دولت ايران و جهان آن را به رسميت نشناخته اند." طبيعي است با پيش آمدن هر معضل زيست محيطي جهان بشريت به آن واكنش نشان مي دهد. سالهاست بشر به اين فهم و درك رسيده كه جهان مجزا بي معني است.

حالا همه در مقابل پديده گرم شدن كره زمين و پيامدهاي آن حساسيت نشان مي دهند. ديگر كسي مانند نماينده پيشين و درگذشته بندر عباس در مجلس فكر نمي كند كه " كساني كه لايه اُزون را سوراخ كردند بايد آن را رفو كنند ما چرا بايد هزينه كنيم!" 

اما براي جلب اين همدلي و همفكري و مساعدت در معالجه يا حل معضل، پذيرش و انتقال آن به گستره جهاني است. مجامع جهاني تشكلهايي رسمي اند و بنا به ضرورت طرف صحبت شان در قدم اول دولتها و دستگاههاي رسمي. دولت ها بايد معضلي را كه با آن دست و پنجه نرم مي كنند به جهانيان عرضه كنند، راه حل نشان بدهند يا بخواهند آنگاه همراهي بطلبند.
 
چرا اما  در داستان ريزگردها و بحران آلودگي محيط زيست خوزستان اين اتفاق نمي افتد؟ حوادثي كه استان را به ورطه مرگ و نابودي نزديك ساخته اند.  موج مخالفتهاي مدني شهروندان در فضاهاي مجازي يا محيطهاي عمومي حكايت از عمق فاجعه دارد. و اين مخالفتها و اعتراضها نتيجه آگاهي بسيار محدود مردم از زواياي اين فاجعه است. مديران اجرايي حكومت كه بي شك به ريزترين آمار و داده ها در باره اين سونامي دسترسي دارند، چرا تلاش نمي كنند موضوع جهاني شود؟ كاري كه بدون شك مايه بالا رفتن حساسيت جامعه بين المللي  مي شود و همدردي، همفكري و كمك آنها را جلب مي كند!  

به نظر مي رسد نكته ظريف سخنان لوييس به زبان ديپلماتيك عنوان شده و گوياي همه چيز است.  
اعتراف جهاني قطعا بايد به دنبال اعتراف داخلي صورت گيرد- البته مواردي بوده كه جامعه بين المللي خود رأساً وارد شده بي درخواست يا اعتراف دولتها كه لابد مورد بحران خوزستان در اين فهرست نمي گنجد- سؤال اين است چرا دولت و دستگاههاي وابسته به آن تاكنون زبان به اعتراف نگشوده اند؟

 درست مثل سكوتي كه ابتدا در باره فاجعه پيش آمده در درياچه اروميه اختيار كردند و حتي بدتر از آن تلاش مي كنند با ارائه آمار وضعيت را مطلوب نشان دهند- سخنراني رييس سازمان آب و برق خوزستان و آماري كه در همين همايش ارائه كرد يك نمونه عيني است-. حتي با فراگير شدن اعتراضات مدني در قالب تشكيل زنجيره هاي انساني در ساحل كارون، تلاشهاي گسترده اي علیه این اقدام صورت گرفت.

بدون شك جامعه بين المللي در واكنش به درخواست كمك حكومت ايران به مطالعه ريشه اين بحران مي پردازد سپس واكنش نشان مي دهد.

 نگاهي گذرا به روند شكل گيري بحران زيست محيطي خوزستان بسيار عيان فرياد مي زند كه دولت و سياستهاي نسنجيده آن مسبب اصلي اين فاجعه است. سياست سد سازي و انتقال بين حوزه اي آب و در نتيجه دست كاري طبيعت و خشكاندن تالاب های شادگان (هور دورق) و هورالعظیم  همه براي استخراج نفت... در نتيجه دولت حاضر است بر كمكهاي جامعه بين المللي چشم بپوشد و خود را از  شراين گونه دخالت آسوده سازد! اين نكته را گري لوييس خوب فهميده و به ظرافت بر زبان آورد!