بخت خواب بختگان

محمد جلالی

دریاچه بختگان از دریاچه‌های ایران در استان فارس و در نزدیکی شهر نی‌ریز و استهبان می‌باشد که هم اکنون کاملاً خشک شده‌است.

این دریاچه با ۳۵۰۰ کیلومتر مربع مساحت زیستگاه زمستانه پرندگانی است که از روسیه و دشت‌های سیبری به ایران مهاجرت می‌کنند پرندگانی همچون فلامینگو، درنا، کبوتر دریایی، آب‌چلیک، مرغابی، غاز و...

دریاچه بختگان به علت بلند بودن ارتفاع کوه‌های پیرامون نی‌ریز و استهبان باعث افزایش رطوبت هوا می‌شد و رطوبت حاصله در هوای همان منطقه باقی‌مانده و باعث ثمردهی درختان انجیر، بادام، رز و زیتون می‌شود.

بزرگترین انجیرستان‌های کشور که رتبه دوم تولید دنیا را از آن خود دارد در حاشیه این دریاچه قرار دارد.

علی‌رغم اینکه عنوان می‌شود بختگان دومین دریاچه بزرگ کشور بعد از ارومیه به شمار می‌رود اما همتی برای احیاء آن وجود ندارد.

از حقابه سد سیوند خبری نیست و تعرض به این دریاچه به شکل‌های مختلف وجود دارد؛ از مجوز برای احداث کارخانه گچ گرفته تا عبور از دریاچه خشک شده و تولید ریزگرد.

حال روز بختگان و دریاچه به هم پیوسته آن یعنی دریاچه طشک تحت تأثیر عوامل مختلفی می‌باشد.

بسیاری از متخصصان بر این باور بودند چون آب رود سیوند به بیرون از ایران یا به سمت شن‌زارهای بی‌حاصل کویر لوت نمی‌رفت، احتیاجی به احداث سد سیوند نیست اما اصرار دولت نهم و دهم برای بهره‌برداری از آن و کاشت برنج در شمال این دریاچه سبب شد تا بختگان رنگ و بوی آب را نبیند.

سال گذشته فلامینگوهای بسیاری اسیر باتلاق‌های بختگان شدند و اگر کمک‌ مردم روستای بسترم نبود بسیاری جان خود را از دست می‌دادند.

دیده‌بان محیط‌زیست ایران گزارش داده که تاکنون حدود ۲۰۰۰ جوجه فلامینگو در میان نمک‌زارهای دریاچه بختگان تلف شده‌اند.

برای این دریاچه باقدمت، کمپینی به نام «ما صدای بختگان هستیم» ایجادشد و مورد استقبال هزاران ‌نفر از مردم‌، هنرمندان و سلیبریتی‌ها قرار گرفت و پیام‌های ویدئویی فراوانی در فضای مجازی منتشر شد اما اینها هیچ دردی را از بختگان دوا نکرد.

مسئولان از طرح این مسئله در شورای عالی آب کشور، تأمین اعتبارات میلیاردی و هزاران هزار وعده و وعید دیگر خبر دادند اما محمدجواد جمالی نوبندگانی عضو مجمع نمایندگان استان فارس با انتقاد از عملکرد مسئولان در زمینه مدیریت تالاب‌ها از آن تحت عنوان رفتارهای شعاری و تبلیغاتی بی‌ثمر یاد کرد و گفت: خشک شدن تالاب بختگان منشاء بروز ریزگردها خواهد شد.

فریدون حیدری رئیس منابع آب نی‌ریز می‌گوید: بختگان نیاز به ٢ میلیارد مترمکعبی آب دارد.

اما وقوع خشکسالی یک دهه‌ای و مسکوت ماندن طرح انتقال آب خلیج فارس به این دریاچه سبب شده تا بختگان کماکان در خواب عمیق خود بماند.