۲۱ اسفند ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۷:۱۲
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۷۱۵۶۹۰
تاریخ انتشار: ۰۰:۲۷ - ۰۷-۱۲-۱۳۹۸
کد ۷۱۵۶۹۰
انتشار: ۰۰:۲۷ - ۰۷-۱۲-۱۳۹۸

از وبا و طاعون تا کرونا در ایران / اعتمادالسلطنه: کاش مشهد قرنطینه می‌شد (فیلم)

عصر ایران
با ورود کرونا به ایران، اولین‌بار نیست که یک بیماری همه‌گیر مردم ایران را می‌ترساند. در تاریخ ایران این اتفاق چندبار رخ داده و عواقب آن به ثبت رسیده است.

عصر ایران؛ محسن ظهوری - «امروز شنیدم وبا در مشهد مقدس روزی هفتاد - هشتاد نفر را تلف می‌کند. ده روز دیگر یقین در اردو خواهد بود. ممکن بود با مبلغ کمی مخارج، قرانتین (قرنطینه) بگذارند، شاید این مرض به جای دیگر سرایت نکند؛ اما کی حکم بکند و کی بشنود. انالله و انا الیه راجعون» این را «اعتمادالسلطنه» در خردادماه سال ۱۲۷۱ نوشته. وقتی مردم در مهم‌ترین شهر مذهبی ایران درگیر جنگی نابرابر با بیماری خطرناکی بودند که می‌شد با ایجاد تدابیر حکومتی، جلوی تلفات وسیع آن را گرفت. مثل کاری که امیرکبیر ۴۱ سال قبلش برای همین بیماری انجام داده بود: «برای محافظت ممالک محروسه از آلودگی ناخوشی مزبور، در مرزها قاعدۀ گراختین (قرنطینه) گزارده شد که مسافران را چند روز در آنجا نگه دارند.»

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بیشتر بخوانید:

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شیوع بیماری‌های همه‌گیر در ایران تاریخی طولانی دارد. بیماری‌هایی مثل جذام و طاعون که در کتب‌ قدیمی ایران از آن‌ها یاد شده و برای مقابله با شیوع‌شان هم دستورالعمل‌هایی برای نیالودن خاک و آب و رعایت بهداشت فردی برمی‌خوریم. اما این توصیه‌ها برای «وبا» درمانی نداشتند که بیماری بومی ایران بود و سالی یک‌بار همه‌گیر می‌شد. مثل وبای تبریز که حدود ۷۰۰ سال پیش در زمان سلطان «اویس آل‌جلایر» همه‌گیر شد، ۳۰۰هزار نفر را کشت و کاری هم از دست حکومت برنیامد. یا همه‌گیری ترسناک آن در هرات دوره تیموریان که می‌گویند احتمالا با طاعون همراه بود و به قول «فصیح خوافی» مورخ ایرانی، چنان کشنده که از هر ۲۰۰ نفر، یکی زنده ماند.

اکثرا هم بازرگانان از ناقلان اصلی این بیماری بوده‌اند و راه ابریشم هم یکی از مسیرهای مهم انتقال. «میرخواند» مورخ مشهور روایت کرده که در سال ۷۵۷ خورشیدی «طاعون» در «کلات» خراسان ظاهر شد و بسیاری از مردم آنجا را به کام مرگ فرستاد. این بیماری خطرناک بارها به ایران حمله کرده که فقط چند نمونه‌اش از دوره صفوی گزارش شده. از گفته مورخان معلوم است که هربار وقوع این بیماری خطرناک، ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر را در قزوین، اردبیل، گیلان و همدان کشته است. مثل «سیاه سرفه» که در ایران چندباری همه‌گیر شد و طبقه گفته «بهاءالدوله رازى» پزشک برجسته ایران حدود ۴۰۰ سال پیش بسیاری را در ری از بین برد. یا «تراخم» و «تیفوس» که گهگاه در نقطه‌ای همه‌گیر می‌شدند، عده زیادی را می‌کشتند و می‌رفتند. گرچه پزشکان ایرانی برای درمان این بیماری‌ها راهکارهایی ارائه می‌کردند، اما جلوگیری از شیوع گسترده آن نیازمند سازوکاری بود که تنها از حکومت برمی‌آمد، اما به درستی انجام نمی‌شد.

فهرست بیماری‌های همه‌گیر در ایران بیش از این‌هاست، اما همه‌گیری هیچ‌کدام آن‌ها به آنفلوآنزای اسپانیایی نمی‌رسد که به خاطر همزمانی‌اش با جنگ جهانی اول، آمار دقیقی از مرگ‌ومیر آن نداریم. می‌گویند این بیماری ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون نفر را در جهان کشت؛ یعنی ۳ تا ۵ درصد جمعیت انسان آن روزگار. آمار مرگ‌ومیر آنفلوآنزای اس‍پانیایی در ایران را که مردمش دچار کم‌خونی و قحطی بودند، تا ۲ونیم میلیون نفر هم تخمین زده‌اند.

در سال‌های اخیر هم بیماری‌های همه‌گیر چندباری در ایران شیوع داشته‌اند. مثل «آنفلوآنزای مرغی» و حالا «کووید ۱۹» معروف به «کرونا» که سرعت شیوع آن بسیار بالاست. اینکه تاریخ بعدها درباره پیشگیری‌ها از شیوع این بیماری در ایران چه می‌نویسد بستگی به عملکرد امروز مسئولین دارد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بیشتر بدانید:

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ارسال به دوستان
تحقیقات جدید: خوردن این غذاها خطر سرطان روده را کاهش می دهد من هم مانند بقیه از طریق تلویزیون مطلع شدم که خبرگان مرا به رهبری انتخاب کرده/تا تنبیه و شکست دشمن جنگ ادامه خواهد داشت/ ابزار بسته شدن تنگه هرمز باید حفظ شود و در صورت لزوم جبهه‌های دیگر باز شود/ از انتقام خون شهیدان شما خصوصا شهدای میناب صرف نظر نخواهیم کرد آغاز بازسازی واحدهای مسکونی آسیب‌دیده توسط گروه‌های جهادی دانشجویی (عکس) واکنش لاریجانی به تهدیدات ترامپ برای هدف قرار دادن برق ایران: اگر این کار را انجام دهد ظرف نیم‌ساعت کل منطقه دچار خاموشی می‌شود ترامپ و دروغ بزرگ نجات؛ خیابان‌های ایران بهانه‌ای برای تجاوز کانال رهبری در تلگرام این تصویر را منتشر کرد ورایتی: سایه پهپادهای ایران بر مراسم اسکار ؛ تدابیر امنیتی افزایش یافت سپاه: آغاز موج ۴۱ عملیات وعده صادق ۴ آزاد ارمکی: به زودی اکثریت جامعه علیه جنگ وارد میدان خواهد شد شهادت 4 تن از کارگران پالایشگاه شهر ری در پی حمله هوایی وزیر انرژی دانمارک: در پی گرانی نفت، کمتر رانندگی کنید حمله پهپادی به فردیس کرج پایداری برق پایتخت در اوج تهدیدات قرار به محاکمه بابت خیانت باشد، آقای مجری وقت قبلی دارد! عضو خبرگان: زیر بمباران جلسه گذاشتیم/بعضی ها بهانه آوردند نیامدند/ می خواستند "شبه سقیفه" درست کنند نگذاشتیم
نظرسنجی
پیش بینی می کنید جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران چه زمانی تمام می شود؟