تاریخ:
مولفههای یک خواب خوب برای کودک 
درس سی و ششم
واژهخانۀ عصر ایران
«فاشیسم»؛ همه چیز برای دولت، هیچ چیز در برابر دولت
ارزشهایی مانند خردگرایی، پیشرفت، آزادی و برابری در فاشیسم به مبارزه، پیشوا، قدرت، قهرمانپروری و جنگطلبی تغییر یافتند. در واقع فاشیسم واجد "ضد ویژگی" است.
عصر ایران - فاشیسم (Fascism) در آغاز معنای محدودی داشت و نوعی سندیکالیسم (اتحادیهگرایی) دولتی محسوب میشد که موسولینی، سیاستمدار ایتالیایی، آن را مطرح کرد.
این نوع سندیکالیسم به معنای سازماندهی اقتصاد جامعه از بالا به وسیلۀ دولت بود و در آن انحصارات خصوصی تحت حمایت دولت قرار داشت و نیروی کار شدیدا از نظر سیاسی کنترل میشد.
معنای گستردهتر فاشیسم شامل بنیادهای فلسفی و تاریخی جنبش فاشیستی و پیدایش جامعه و دولت توتالیتری میشود که نمونۀ بارز آن در آلمان هیتلری (45-1933) و ایتالیای موسولینی (45-1922) شکل گرفت. بسیاری از متفکران سیاسی مسئول ایجاد اندیشۀ فاشیستی قلمداد شدهاند: افلاطون، ماکیاولی، هابز، هگل، نیچه و ...
از منظری جامعهشناسانه، فاشیسم در واکنش به پارهای از بحرانهای اجتماعی عمیق پدیدار میگردد و به ویژه ناشی از احساس ضعف و ناکامی طبقات ماقبل سرمایهداری است.
برینگتن مور، جامعهشناس سیاسی، معتقد است فاشیسم از سه عنصر اصلی تشکیل شده است:
اول، واکنش بخشهایی از جامعه بخصوص بخش ماقبل سرمایهداری یعنی دهقانان و خردهبورژوازی و تا اندازهای اشرافیت زمیندار نسبت به فشارهای ناشی از صنعتی شدن و نوسازی؛
دوم، نوعی دلتنگی برای زندگی سادۀ روستایی و دهقانی و آرزوی بازگشت به آن؛
سوم، واکنش به کوشش در راه ایجاد دموکراسی پارلمانی.
به طور کلی فاشیسم پس از یک دورۀ کوتاهمدت دموکراسی ضعیف و کوشش برای نوسازی و صنعتی کردن پیدا میشود. به این تعبیر فاشیسم جنبش راست افراطی است. راستگرایان افراطی در دنیای سیاست، همگی عناصر قابل توجهی از تفکر فاشیستی را در نگرش و عمل سیاسی خود دارند.
فاشیسم از بسیاری جهات طغیانی علیه ارزشهایی بود که از زمان انقلاب فرانسه (1789) بر اندیشۀ سیاسی غرب چیرگی داشت. در شعار فاشیستی به زبان ایتالیایی گفته میشد: «1789 مرده است.»
هیتلر و موسولینی
از این رو ارزشهایی مانند خردگرایی، پیشرفت، آزادی و برابری در فاشیسم به مبارزه، پیشوا، قدرت، قهرمانپروری و جنگطلبی تغییر یافتند. در واقع فاشیسم واجد "ضد ویژگی" است. یعنی عمدتا بر اساس چیزهایی تعریف میشود که با آنها ضدیت دارد. فاشیسم ضد سرمایهداری، ضد لیبرالیسم، ضد فردگرایی، ضد کمونیسم و ... است.
از حیث ایجابی، تجسمی از اجتماع ملیای که به طور ارگانیک متحد است درونمایۀ اصلی فاشیسم را شکل میدهد. این درونمایه در باور به "توانمندی از راه وحدت" نشان داده میشود.
"فرد" در فاشیسم هیچ است. هویت فرد باید به طور کامل جذب هویت اجتماع یا گروه اجتماعی شود. آرمان فاشیسم "انسان نو" است؛ قهرمانی که وظیفه، افتخار و فداکاری انگیزۀ اوست و برای قربانی کردن جان خود در راه شکوه ملت یا نژاد خود، و اطاعت بیچون و چرا در راه این اهداف آماده است.
فاشیسم در ایتالیا شکل افراطی "دولتگرایی" بود و مبنای آن نیز احترام و وفاداری مطلق به "دولت توتالیتر" بود. جنتیله، فیلسوف فاشیست (1944-1875)، این ایده را با شعار «همه چیز برای دولت، هیچ چیز در برابر دولت، هیچ چیز بیرون از دولت» مطرح کرد.
مبنای فاشیسم در ایتالیا "دولتگرایی" بود ولی فاشیسم آلمانی (نازیسم) مبتنی بر "نژادگرایی" بود.
عناصر اصلی دولت فاشیستی عبارتند از: اصل پیشوایی، جنبش تودهای، سلطۀ سراسری حزب واحد، سرکوب نهادهای قانونی و جامعۀ مدنی، جنگطلبی، کنترل ایدئولوژیک جامعه، سیاست ارعاب و وحشت، تبلیغات گستردۀ تودهای، بهرهبرداری از گروههای شبه نظامی، کنترل رسانههای گروهی، استفادۀ گسترده از نیروهای امنیتی و پلیسی، ملتستایی یا نژادگرایی.
لینک کوتاه: کپی لینک
دستاورد نوین پزشکی در بیمارستان مهدیه؛ نجات نوزاد دچار خفگی با روش سرمادرمانی پاکستان: برای برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا تلاش میکنیم پیروزی تیم قرمز در دیدار درونتیمی ملیپوشان فوتبال ایران تداوم رکود و جهش قیمتها در بازار موبایل؛ گوشی اقتصادی به تاریخ پیوست / آیفون ۵۴۰ میلیون تومان! آتشسوزی گسترده در تالاب میقان اراک؛ ۵۰ هکتار در آتش سوخت (عکس) تفاوت ساختاری جالب جمجمه 4 نژاد گربه معروف خانگی (اینفوگرافیک) پزشکیان در گفتوگوی تلفنی با مکرون: هرگونه مذاکره مؤثر مستلزم پایان جنگ و ارائه تضمین برای عدم تکرار اقدامات خصمانه است محسن رضایی: اجازه نخواهیم داد آمریکا بدون پرداخت هزینه از بحران خارج شود/ خسارت می گیریم شرط سخنگوی وزارت دفاع برای پایان جنگ ترور فرمانده نیروی ویژه رضوان حزبالله در بیروت حمله F-18 آمریکایی به نفتکش ایرانی/ سنتکام: کشتی را متوقف کردیم شهادت فرزند «خلیل الحیه» در حمله اسرائیل به غزه کشف قیمت بنزین ویژه در بورس انرژی؛ هر لیتر ۷۲۸۰۰ تومان علاءالدین بروجردی: از عقب نشینی ترامپ تعجب نکردیم / همان وقت که مراکز گاز قطر را زدیم فهمیدند که جدی هستیم انتقاد تند زیدآبادی از لیلاز؛ کشور چقدر خسارت ببیند، رضایت میدهید؟!