فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۴۵۲۸۶
تاریخ انتشار: ۰۱:۱۸ - ۲۱-۰۴-۱۴۰۱
کد ۸۴۵۲۸۶
انتشار: ۰۱:۱۸ - ۲۱-۰۴-۱۴۰۱
واژه‌خانۀ عصر ایران

«سوسیالیسم با سیمای انسانی»: نفی سرمایه‌داری و دیکتاتوری

«سوسیالیسم با سیمای انسانی»: نفی سرمایه‌داری و دیکتاتوری
اصلاحات دموکراتیک دوبچک، مقامات اتحاد جماهیر شوروی را به او بدبین کرد و نهایتا هشت ماه پس از ظهور سوسیالیسم انسانی در چکسلواکی، نیروهای سازمان پیمان ورشو وارد چکسلواکی شوند و دوبچک را از کار برکنار کنند.

عصر ایران - سوسیالیسم با سیمای انسانی (Socialism with a Human Face) اصطلاحی است برای اشاره به سیاست الکساندر دوبچک (92-1921) که در ژانویه 1968 به عنوان دبیر اول حزب کمونیست چکسلواکی برگزیده شد.

دوبچک به جای آنتونین یوزف نووتنی به دبیر کلی حزب کمونیست چکسلواکی برگزیده شد. نووتنی را سمبل کمونیسم استالینی در چکسلواکی می‌دانند.

سوسیالیسم با سیمای انسانی، در پی ترکیب مالکیت عمومی با دموکراسی بود. یعنی مالکیت خصوصی و دیکتاتوری را توامان نفی می‌کرد.

دوبچک در 5 ژانویه 1968 دبیر کل حزب کمونیست چکسلواکی شد و از نخستین اقدامات او، آزادی زندانیان سیاسی و به رسمیت شناختن آزادی بیان و آزادی مطبوعات و اجتماعات بود.

اصلاحات دموکراتیک دوبچک، مقامات اتحاد جماهیر شوروی را به او بدبین کرد و نهایتا هشت ماه پس از ظهور سوسیالیسم انسانی در چکسلواکی، نیروهای سازمان پیمان ورشو وارد چکسلواکی شوند و دوبچک را از کار برکنار کنند. دورۀ هشت‌ماهۀ زمامداری دوبچک در چکسلواکی را "بهار پراگ" نامیده‌اند.
{$sepehr_rl}

دموکراتیزاسیون در چکسلواکی تحت رهبری دوبچک، موجب فاصله گرفتن این کشور از سایر کشورهای کمونیستی بلوک شرق شد و پس از یورش نیروهای نظامی پیمان ورشو به پراگ، اتحاد جماهیر شوروی این اقدام را در راستای "پاسداری از دستاوردهای سوسیالیسم" برشمرد و آن را موجه دانست.

«سوسیالیسم با سیمای انسانی»: نفی سرمایه‌داری و دیکتاتوری

الکساندر دوبچک به شوروی منتقل شد و در آن جا تحت فشار برژنف، رهبر شوروی، پذیرفت مجددا به عنوان دبیر کل حزب کمونیست چکسلواکی خدمت کند ولی "سوسیالیسم با سیمای انسانی" یا همان تلاش برای جمع سوسیالیسم و دموکراسی را رها سازد. او بازگشت به مقام و کشورش را به شرط خروج نیروهای نظامی پیمان ورشو پذیرفت.

دوبچک چند ماه بعد از بازگشت به چکسلواکی، یعنی در 17 آوریل 1969، از دبیر کلی حزب کمونیست برکنار شد و مدتی کوتاه سفیر چکسلواکی در آنکار بود و سپس کارمند سادۀ یک شرکت تعاونی کشاورزی در یکی از شهرهای چکسلواکی شد.

تحقیر دوبچک و دوری‌اش از سیاست، بیست سال طول کشید. او طی بیست سال در خانه‌اش تحت نظر حکومت بود تا اینکه در 1989 موج دموکراسی‌خواهی دامنگیر کشورهای بلوک شرق شد. پس از فروپاشی کمونیسم در چکسلواکی، دوبچک با رای مردم به عنوان رئیس مجلس این کشور انتخاب شد.

اما در دورۀ تازۀ زمامداری دوبچک، کسی دیگر در پی آشتی دادن سوسیالیسم و دموکراسی نبود و "سوسیالیسم با سیمای انسانی" به عنوان یک پروژۀ سیاسی، در دستور کار حکومت نوظهور چکسلواکی قرار نگرفت.

الکساندر دوبچک در سال 1992 در یک سانحۀ رانندگی درگذشت.

ارسال به دوستان
حال و هوای نوروزی میدان ارگ تهران در دوران ناصرالدین شاه (عکس) کاخ آقا محمدخان؛ نخستین کاخ دوره قاجار (+عکس) ۱۴ فایده چای دارچین؛ روش تهیه و نکات مهم و احتیاط‌ها / آیا دارچین به کنترل قند خون کمک می‌کند ؟ چرا متوجه حرکت زمین نمی‌شویم؟ صدای انفجارهای متعدد در بندرعباس/ شهادت چند نفر در خارک فرق دوغ و کِفیر چیست؟ میانجی‌گری قطر، گره دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را باز کرد؛ احتمال اعلام توافق تهران و واشنگتن در روز آینده شنیده شدن صدای انفجار در بندرعباس؛ ماجرا چیست؟ فروش ۷۰۰ هزار نسخه کتاب در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران  بازگشت اینترنت/ یک مملکت، یک دولت با وزارتخانه‌های مسؤول حمله پهپادی به مراکز تسلیحاتی کردهای مخالف ایران در اربیل نتانیاهو از تشدید حملات علیه حزب‌الله لبنان خبر داد سلاحی که هرگز تمام نمی شود! (+اینفوگرافیک) امتحانات نهایی یازدهم و دوازدهم از ۲۱ تیرماه به‌صورت حضوری برگزار می‌شود جزئیات مراسم تشییع و یادبود خواهر سیدمحمد خاتمی اعلام شد