۰۴ مهر ۱۴۰۱
به روز شده در: ۰۴ مهر ۱۴۰۱ - ۱۸:۲۷
فیلم بیشتر »»

ببینید | وداع راجر فدرر با دنیای تنیس / هم‌تیمی شدن فدرر و نادال در آخرین مسابقه

ببینید| واژگون شدن بار یک تریلی در خیابان

کد خبر ۸۴۲۹۴۲
تعداد نظرات: ۳ نظر
تاریخ انتشار: ۰۲:۱۹ - ۱۴-۰۳-۱۴۰۱
کد ۸۴۲۹۴۲
انتشار: ۰۲:۱۹ - ۱۴-۰۳-۱۴۰۱
واژه‌خانۀ عصر ایران
یکی از علل اصلی فاجعۀ چرنوبیل در اتحاد جماهیر شوروی، بی‌اعتنایی مقامات مسؤول به آرای فنی دانشمندان مرتبط با عملکرد نیروگاه چرنوبیل بود.

عصر ایران - تکنوکراسی (Technocracy) یا فن‌سالاری، مفهومی است که ویلیام هنری اسمیت، نویسندۀ آمریکایی، در 1919 ابداع کرد. غرض وی از ابداع این مفهوم، پیشنهاد "حکومت اهل فن" بود.

با این حال واژۀ تکنوکراسی وقتی رواج گسترده‌تری یافت که در ادبیات سیاسی فرانسه کاربرد پیدا کرد. این واژه در دهۀ  1960 در فرانسه به طور گسترده‌ای رایج شد و فرانسویان آن را در ادامۀ نظریه‌های سن‌سیمون (1825-1760)، فیلسوف اجتماعی فرانسوی می‌دانستند که پیش‌بینی کرده بود در آینده، جامعه‌ای شکل خواهد گرفت که حکومتش در اختیار دانشمندان و مهندسان خواهد بود.

"حکومت اهل فن" را باید ناشی از پیشرفت سریع علم و تکنیک در جهان مدرن دانست. این پیشرفت بر عقاید سیاسی و بر ویژگی‌های سیاستمداران تاثیر محسوسی گذاشته است.

فن‌سالاری مبتنی بر این اصل است که با توجه به رشد فزایندۀ علم، بایستی گردانندگان امور کشورها از بین دانشمندان اهل فن برگزیده شوند.

ژان مونو، نویسنده و منتقد هنری اهل فرانسه، معتقدند تکنوکراسی "قدرت حقیقی" را از نمایندگان برگزیدۀ مردم گرفته و به کارشناسان فنی سپرده است؛ و از آنجا که نمایندگان مردم در پارلمان، رای مردم را دارند ولی کارشناسان فنی رای مردم را در هیچ انتخاباتی کسب نکرده‌اند، افرادی نظیر ژان مونو تکنوکراسی را خطری برای دموکراسی یا دست کم مایۀ تضعیف آن می‌دانند.

از این منظر، پیشرفت علم موجب آغاز نوع تازه‌ای از حکومت شده که نه دموکراسی است نه بوروکراسی، بلکه تکنوکراسی است.

با این حال مدافعان جوامع پیشرفتۀ فعلی می‌گویند هر چند که در این جوامع نقش کارشناسان قوی‌تر از جوامع سابق شده است، ولی چیزی به نام "حکومت اهل فن" شکل نگرفته و بعید هم به نظر می‌رسد چنین چیزی شکل بگیرد.

از این منظر، تکنوکرات‌ها یا کارشناسان فنی عمدتا در مرحلۀ تصمیم‌سازی نقش دارند و سیاستمداران منتخب مردم را حتی‌المقدور در اتخاذ تصمیمات علمی و دقیق و درست و مفید کمک می‌کنند و در واقع در تحقق "حکمرانی خوب" نقش مهمی دارند.

معمولا سیاستمداران پوپولیست، مستبد، راستگرای افراطی و نیز بنیادگرایان دینی با تکنوکراسی مشکل دارند و نقش پررنگ کارشناسان فنی را در تصمیم‌سازی‌های حکومتی خوش ندارند. خارج شدن این کارشناسان از فرایند تصمیم‌سازی در رژیم‌های پوپولیست و استبدادی و ایدئولوژیک و غیره، موجب ناکارآمدی این رژیم‌های سیاسی در ادارۀ جامعه می‌شود.

سیاست دونالد ترامپ در قبال ویروس کرونا، یکی از مصادیق بارز اعراض یک سیاستمدار پوپولیست و راستگرای افراطی از رای دانشمندان و کارشناسان فنی در مقام تصمیم‌گیری حکومتی بود. از این رو در آستانۀ انتخابات ریاست جمهوری سال 2020 در آمریکا، 80 دانشمند برندۀ جایزۀ نوبل با انتشار نامه‌ای از جو بایدن حمایت کردند و بایدن هم در مبارزات انتخاباتی‌اش اعلام کرد که تصمیمات دولتش مغایر نظر دانشمندان نخواهد بود.

همچنین باید گفت که سیاستمداران پوپولیست، نهادهای کارشناسی را مانع رابطۀ مستقیم خودشان با مردم می‌دانند و همواره برای جلب رضایت و حمایت آنی و کوتاه‌مدت طرفدارانشان در سطح جامعه، خواستار نادیده گرفتن نظر کارشناسان علمی و فنی (یا تکنوکرات‌ها) هستند. نادیده گرفتن رای نهادهای تکنوکراتیک، یکی از ارکان سیاست‌ورزی پوپولیستی است.

در حکومت‌های ایدئولوژیک نیز تکنوکرات‌ها مادامی که علیه اصول اساسی ایدئولوژی حکومت، نظری کارشناسانه ندهند، نظرشان مقبول حکومت است.

یکی از علل اصلی فاجعۀ چرنوبیل در اتحاد جماهیر شوروی، بی‌اعتنایی مقامات مسؤول به آرای فنی دانشمندان مرتبط با عملکرد نیروگاه چرنوبیل بود؛ رأیی که حدود ده سال قبل از فاجعۀ چرنوبیل ابراز شده بود و حکومت شوروی را مکلف به کمک گرفتن از آژانس انرژی اتمی و نهادهای علمی جهان غرب برای رفع خطر احتمالی از نیروگاه چرنوبیل می‌کرد، ولی مقامات اتحاد جماهیر شوروی، استمداد از آژانس و کشورهای غربی را بنا به ملاحظات ایدئولوژیک رد کردند و آن را مایۀ وهن اتحاد جماهیر شوروی دانستند.

* معنی علمی و دقیق این چند واژه را هم بدانید:

"فمینیسم" ؛ از ارتقاء جایگاه زنان تا دشمنی با مردان
"وضع طبیعی" ؛ عرصۀ خشونت یا آزادی؟
"انقلاب" ؛ چرا و چگونه به وجود می آید؟

"آنارشیسم"؛ عصیان بدنام یا ایده‌ای برای فردای بشریت ؟!

______________________

در "واژه‌خانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم. 
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.

ارسال به دوستان
کارچر
انتشار یافته: ۳
در انتظار بررسی: ۳
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۷:۰۷ - ۱۴۰۱/۰۳/۱۴
0
3
بسی مفید بود.
Xxxxx
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۳۱ - ۱۴۰۱/۰۳/۱۴
1
1
تا وقتی که نهاد دولت در جزیی‌ترین امور افراد دخالت می‌کند و حیات و ممات افراد به دولت وابسته باشد، فرقی بین تکنوکراسی، دموکراسی، اتوکراسی یا هر چیز دیگری نخواهد بود.
فن‌سالار و دیوانسالار همه و همه به فکر جیب و منفعت شخصی خودشان هستند و دل بستن به آنها اشتباه محض است. چاره‌ی کار، کوچک‌سازی دولت و عقب‌نشینی آن به کارکردهایی مانند دفاع و سیاست خارجی است. حتی اموری مانند پلیس، نظام سلامت و نظام آموزش بدون دخالت دولت بسیار بسیار بهتر و کاراتر خواهند بود.
کریم
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۰۹ - ۱۴۰۱/۰۳/۱۴
0
3
خصوصیاتی که واسه پوپولیس شمردین؛ چقدر به محمود خودمون میاد!
انحلال سازمان برنامه و بودجه گل سرسبد کارهای پوپولیستی بود.
کلاهبرداری میلیاردی با برنامه رسیدساز جعلی/ اعتراف متهم به ۴۰ فقره کلاهبرداری شعار تیم ملی در جام جهانی ۲۰۲۲ انتخاب شد تشکیل شورای امر به معروف در ۴۰ اداره استان قم رشد سالاد از موی انسان!/ یک پیشرفت مهم برای کشاورزی(+عکس) قیمت کاهوی ایرانی در آمریکا گران شد ادعای عربستان: برنامه هسته‌ای ایران نظام عدم توسعه تسلیحات اتمی را تهدید می‌کند اصفهان/ پیدا شدن جسد جوانی بعد از ۴۰ روز ببینید| جام جهانی چقدر برای قطری‌ها آب می‌خورد؟ غافلگیرکننده‌ترین نتایج تیم ملی معاون وزارت خارجه روسیه: رویکرد روسیه در باره سلاح هسته ای تغییر نکرده است ببینید| گل‌های دیدنی دروازه‌بانان در تاریخ لیگ برتر انگلیس ادعای گروسی: آژانس قادر به تضمین ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران نیست ترکیه، مقصد فرار روس ها از سربازی اجباری / بازداشت 700 معترض در روسیه آمریکا صدها میلیون دلار دیگر به اوکراین کمک می‌کند خطر بروز مشکلات عصبی بلندمدت پس از ابتلا به کرونا
وب گردی
وبگردی