شایسته‌سالاری، نه نذر پست‌های نمادین؛ فریاد برابری از دل اقوام و اهل سنت ایران

جناب دکتر پزشکیان! مردم به شما اعتماد کردند و امیدوارند که با اتخاذ تدابیر مناسب، زمینه‌ای را فراهم آورید تا نخبگان و فرهیختگان از اهل سنت و اقوام مختلف ایران، در سطوح مختلف مدیریتی کشور در جایگاهی که شایسته هستند، به کار گرفته شوند.

عثمان عباسی

هنوز نغمه‌های وعده‌های انتخاباتی رئیس جمهور منتخب درگوش مردم ایران طنین‌انداز است. وعده‌هایی که نویدبخش برقراری حق، عدالت، شایسته‌سالاری و برابری حقوق شهروندی برای همه ایرانیان، فارغ از هرگونه تمایز قومی، مذهبی یا جناحی بود.

اقوام و اهل سنت همگام با دیگر شهروندان ایران، با دلی پر از امید و اعتمادی که به دکتر مسعود پزشکیان و تیم همراهش کردند. اکنون منتظر تحقق وعده‌های انتخاباتی هستند.

تجربیات تلخ گذشته نشان داده است که گاه، در سایه نذر پست‌های نمادین و کم خاصیت به اقوام و اهل سنت، شایسته‌سالاری و برابری حقوق شهروندی به فراموشی سپرده می‌شود. انتصاب افراد ضعیف و کم‌تخصص در پست‌های مدیریتی، نه تنها حق اقوام و اهل سنت ایران را تضییع می‌کند، بلکه مانع از پیشرفت و آبادانی کل کشور هم می‌شود.

آنچه در این برهه مورد توقع است؛ این است که شایستگی و تخصص ملاک اصلی انتخاب افراد در پست‌های مدیریتی باشد. مردم خواهان انتصاب افرادی هستندکه دلسوزانه و با تعهد به آرمان‌های عدالت و برابری، برای اعتلای همه ایران تلاش کنند.

اعطای پست‌های نمادین و تشریفاتی، مرهمی بر زخم‌های تبعیض و نابرابری نیست. اهل سنت و تمام اقوام، خواهان اصلاح نگرش‌ها و استیفای کامل حقوق شهروندی خود هستند. می خواهند در عرصه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور نقشی فعال و سازنده ایفا نمایند.

پیامدهای منفی عدم توجه به برابری و شایسته‌سالاری:

1- ناکارآمدی و تضییع فرصت‌ها
زمانی که افراد نالایق به واسطه‌ی زد و بند یا وابستگی‌های قومی، مذهبی، جناحی و طیفی در مناصب قدرت قرار می‌گیرند، نه تنها شاهد ناکارآمدی و اتلاف منابع خواهیم بود، بلکه فرصت‌های رشد و شکوفایی ازافراد شایسته، فارغ از قومیت و مذهبشان نیزسلب
می گردد .

2- تفرقه و نارضایتی اجتماعی
بی‌عدالتی در انتصابات، حس تبعیض و نابرابری را در میان اقوام و مذاهب مختلف ایجاد می‌کند و زمینه‌ساز نارضایتی‌های اجتماعی و حتی ناامنی می گردد.

3- فرار مغزها و تضعیف سرمایه انسانی
وقتی افراد شایسته احساس می‌کنند که در کشورشان جایی برای رشد و ارتقای شایستگی‌هایشان وجود ندارد، عطای وطن را به لقایش می‌بخشند و این امر ضربه سنگینی به سرمایه انسانی کشور وارد می نماید.

4- از دست رفتن اعتماد عمومی
بی‌اعتمادی به کارآمدی نظام و نهادها، یکی از پیامدهای ناگزیر عدم شایسته‌سالاری است. زمانی که مردم شاهد انتصابات بر اساس ملاک‌های غیرمنطقی و رابطه سالاری باشند، اعتماد خود را به نظام از دست خواهند داد.

پیشنهادهایی برای تحقق شایسته‌سالاری و برابری:

1-اصلاح نظام گزینش و استخدام
شایسته‌سالاری باید در بطن نظام گزینش و استخدام نهادینه شود. به‌کارگیری آزمون‌های علمی و تخصصی، مصاحبه‌های شفاف و استفاده از روش‌های ارزیابی عینی و دور از تبعیض، از جمله گام‌های اساسی در این مسیر است.

2-تضمین برابری فرصت‌ها
دسترسی برابر به آموزش و امکانات تحصیلی، ارتقای شغلی و مدیریتی فارغ از قومیت و مذهب، زمینه‌ساز رشد استعدادها و ظهور نخبگان در تمام اقشار جامعه خواهد شد.

3-ترویج فرهنگ شایسته‌سالاری
نهادینه‌سازی فرهنگ احترام به شایستگی و تلاش در جامعه، از طریق آموزش و پرورش، رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی، نقشی کلیدی در این زمینه دارد.

4- مبارزه با فساد و رانت‌خواری
فساد و زد و بند، بزرگترین دشمن شایسته‌سالاری هستند. باید با عزمی راسخ در جهت مبارزه با فساد و ایجاد فضایی سالم برای رقابت و ارتقای شایستگان گام برداشت.

5-مرکززدایی و واگذاری اختیارات
تمرکز قدرت در دست عده‌ای خاص، زمینه‌ساز فساد و تبعیض می‌شود. واگذاری اختیارات به سطوح محلی و ایجاد سازوکارهای نظارتی دقیق، می‌تواند به شفافیت و عدالت در انتصابات کمک کند.

هرچند بحث شایسته‌سالاری، باید فراتر از بحث انتصاب افراد به پست‌های نمادین باشد و این معضل در ایران باید ریشه ای بررسی و چاره اندیشی گردد. فریاد برابری اقوام و مذاهب در این سرزمین، ریشه در بی‌عدالتی‌هایی دارد که مانع از ظهور شایسته‌ترین افراد در جایگاه‌های مناسب می‌شود.

شایسته‌سالاری و برابری اقوام و مذاهب، نه تنها یک آرمان صرفاً اخلاقی نیست، بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای پیشرفت و توسعه ایران است. تحقق این امر نیازمند عزم ملی و تلاش همگانی در جهت اصلاح ساختارها، نهادینه‌سازی فرهنگ احترام به شایستگی و مبارزه با فساد و تبعیض است.

جناب دکتر پزشکیان! مردم به شما اعتماد کردند و امیدوارند که با اتخاذ تدابیر مناسب، زمینه‌ای را فراهم آورید تا نخبگان و فرهیختگان از اهل سنت و اقوام مختلف ایران، در سطوح مختلف مدیریتی کشور در جایگاهی که شایسته هستند، به کار گرفته شوند.
بدون شک با تحقق شایسته‌سالاری و برابری، شاهد کشوری خواهیم بود که در آن، بهترین‌ها فارغ ازهرگونه وابستگی، در جایگاه‌های مناسب قرار می‌گیرند و سرزمین ایران طعم شیرین عدالت، پیشرفت و آبادانی را خواهد چشید.