پس از آنکه ساموئل جانسون با دیدگاه فلسفی جرج برکلی آشنا شد، در واکنشی مشهور با تمام قدرت به یک سنگ لگد زد. این پاسخ تند و نمایشی جانسون به استدلالهای برکلی درباره «ایدهآلیسم» و انکار وجود ماده، به یکی از روایتهای معروف تاریخ فلسفه تبدیل شد. جانسون پس از لگد زدن به سنگ و برخورد شدید با آن فریاد زد: «اینگونه او را رد میکنم!» همین رفتار عجولانه بعدها نام او را وارد اصطلاحی فلسفی کرد که امروز «مغالطه توسل به سنگ» نامیده میشود.
کد خبر: ۱۱۶۱۶۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۰
فلسفه به خصوص فلسفه عملی، برخلاف تصور برخی؛ مشتی گزارههای موهوم یا دشوار نیست و واقعا میتواند کاربردی باشد.
کد خبر: ۱۱۶۰۵۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۱۵
در یونان باستان، پیش از ظهور اسکندر مقدونی، بلند کردن ریش نشانه مردانگی بود و نشان میداد یک مرد به مرحله بزرگسالی و شهروندی رسیده است.
کد خبر: ۱۱۵۹۰۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۸
یکی از مشهورترین آموزههای تاریخ فلسفه جملهایست که میگوید: «خودت را بشناس». اما این سخن به راستی چه معنایی دارد؟
کد خبر: ۱۱۵۸۳۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۶
مقاله اختصاصی دکتر موسی اکرمی استاد فلسفه برای عصر ایران
او با آرامش و سکوت زیست، و با آرامش و سکوت از میان ما رفت؛ ولی آنچه از او ماند - نسخههای فوقالعاده دقیق ترجمههایش، نگاه نقادانهاش به عرفانزدگی، دلبستگیاش به روشنگری و پایبندیاش به صداقت فکری - بخشی از حافظهی فکری این سرزمین خواهد ماند.
کد خبر: ۱۱۵۷۱۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۳۱
جان بولتون: ترامپ هیچ فلسفهای ندارد، فکر نمیکنم او حتی بفهمد چه چیزی ایرانیها را تحریک میکند و به آنها انگیزه میدهد
کد خبر: ۱۱۵۲۱۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۶
هابرماس از مهمترین فیلسوفان آلمان پس از جنگ جهانی دوم به شمار میرفت و در بسیاری از مناقشات فکری و سیاسی این کشور اثرگذار بود.
کد خبر: ۱۱۴۹۶۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۲۴
ارسطو، فیلسوف مشهور یونانی قرن چهارم پیش از میلاد، بیشتر بهدلیل اندیشههایش در فلسفه و اخلاق و سیاست شناخته میشود، اما او سهم قابلتوجهی در زیستشناسی هم داشته است.
کد خبر: ۱۱۴۲۴۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۳۰
راسل بر این نکته تأکید میکند که فلسفۀ مدرن و معاصر، برخلاف فلسفههای گذشته، تنها به دنبال یافتن پاسخ مطلق نیست، بلکه روش تفکر و پرسشگری انتقادی را به انسان هدیه میدهد. او با تحلیل دقیق و گاهی هم با انتقاد تند، فلسفۀ قرن بیستم را به خوانندۀ غیرمتخصص نزدیک میکند و نشان میدهد که فلسفه همواره زنده، پویا و مرتبط با زندگی انسان است.
کد خبر: ۱۱۳۸۲۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۱
از لودویگ فان بتهوون تا ریشارد واگنر، بسیاری از آهنگسازان قرن نوزدهم از جنبشهای فلسفی آلمان الهام گرفتند، از جمله رمانتیسم، ایدهآلیسم، بدبینی و نیستانگاری.
کد خبر: ۱۱۳۶۹۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۲
اولاسف برخلاف بسیاری دیگر از نویسندگان فلسفه عمومی، به دنبال «سادهسازی» فلسفه نیست، بلکه میخواهد نشان دهد که فلسفه از اساس گفتوگو میان انسانها و نه خطابهای از سوی دانای کل است. وی با الهام از پروژهای شهری در بروکلین، گفتوگوهایی را گرد آورده که در آنها شهروندان عادی از او پرسشهایی درباره عشق، خدا، اخلاق، مرگ، عدالت، و حتی سگها میپرسند.
کد خبر: ۱۱۳۲۹۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۷
«ممنتو موری» و همتای کمترشناختهشدهی آن «ممنتو ویوره»، تاریخچهای طولانی دارند. این مفاهیم که با فیلسوفان رواقی آغاز شدند و به نقاشیهای وانیتاس در عصر طلایی هلند رسیدند، هم هشدار میدهند همه چیز پایان مییابد و فاسد میشود و هم یادآوری میکنند که قدر لحظات زندگی را بدانیم.
کد خبر: ۱۱۳۰۴۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۷
چگونه دیوژن سینوپی، از «تنآسایی» بهعنوان اقدامی مهم برای آزادی بهره برد و چرا فلسفهی او امروز در دنیای پرشتاب ما بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
کد خبر: ۱۱۲۶۸۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۵
واژهخانۀ عصر ایران
گاهی آزادی با امنیت در تعارض قرار میگیرد، یا عدالت با رحمت، یا حقیقتطلبی با سودمندی. بررسی فلسفی ارزشها میکوشد توضیح دهد چگونه میتوان این تعارضها را فهمید و در آنها تصمیم گرفت.
کد خبر: ۱۱۲۴۱۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۶
در اینجا با دیدگاه پنج فیلسوف مشهور دربارهی ورزش و اینکه چگونه تعادل و نیروی بدن «انضباط، تعادل و زندگی خوب» را شکل میدهد، آشنا میشوید.
کد خبر: ۱۱۲۴۰۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۶
واژهخانۀ عصر ایران
ساختگرایی گاهی به نسبیتگرایی متهم شده است؛ چون میگوید حقیقت ساخته میشود، نه کشف. منتقدان میپرسند اگر همه چیز ساختنی است، پس چه چیزی درست است؟ آیا هیچ معیار مشترکی باقی میماند؟ طرفداران ساختگرایی معمولاً پاسخ میدهند: بله، حقیقت ساخته میشود، اما این ساختن قواعد دارد؛ هر ساختی معتبر نیست.
کد خبر: ۱۱۲۰۷۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۸
داوود نماینده، سالها پیش مصاحبهای ماندگار با علامه طباطبایی انجام داده است که در آن این فیلسوف و مفسر قرآن، به ترسیم مرز مشخصی میان جهان شعر و قلمرو فلسفه پرداخته است.
کد خبر: ۱۱۱۹۰۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۰
واژهخانۀ عصر ایران
در علوم سیاسی، اُنتولوژی به ما کمک میکند بفهمیم پدیدههایی مانند ملت، هویت، قدرت، یا حتی مفاهیمی مثل امنیت، تا چه حد «واقعی» هستند و تا چه حد «برساخته». برای نمونه، ملت را میتوان موجودیتی تاریخی–فرهنگی دانست که در طول زمان شکل گرفته؛ یا میتوان آن را محصول سازوکاری گفتمانی دید که مرزهای «ما» و «دیگران» را میسازد.
کد خبر: ۱۱۱۸۷۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۰
واژهخانۀ عصر ایران
اپیستمولوژی یا معرفتشناسی تعیین میکند که «چه کسی» حق تولید دانش دارد و «چه نوع دانشی» معتبر شمرده میشود. برای مثال، در معرفتشناسی پوزیتیویستی، دانش "علمی" بالاترین مرتبهٔ اعتبار را داشته و دیگر انواع دانش— مثل دانش فلسفی یا عرفانی — بیاعتبار شمرده میشوند.
کد خبر: ۱۱۱۸۷۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۱
نگاهی به اندیشۀ هانس گئورگ گادامر
وقتی گادامر میگوید نیروی حقیقی اصول اخلاقی مبتنی بر سنت است و بر دلایل عقلی استوار نیست، رأی و نظرش دلالت دارد بر اینکه امحاء دین در زیستجهان انسانی، موجب فروریختن اصول اخلاقی خواهد شد. بنابراین سکولاریسم فلسفی یا ماتریالیسم، نهایتا به جهانی غیراخلاقی (یا جهانی غیراخلاقیتر از جهان کنونی) منتهی خواهد شد.
کد خبر: ۱۱۱۸۶۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۲