سن زیستی بالاتر از سن واقعی با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل همراه است

به گزارش ایسنا، محققان دریافتند افرادی که بدنشان سریع‌تر از سن تقویمی‌شان پیر می‌شود، مستقل از سایر عوامل خطر شناخته‌شده، تا ۳۵ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل قرار دارند. به نظر می‌رسد این فرآیند پیری زیستی با ایجاد تغییرات گسترده در ساختار مغز عمل می‌کند و به طور بالقوه مسیرهای جدیدی را برای مداخله زودهنگام برای درمان این بیماری باز می‌کند.

به نقل از اس‌اف، این تحقیق که در مجله Neurology منتشر شده است، نزدیک به ۲۸۱ هزار نفر از ساکنان بریتانیا را به مدت بیش از ۱۳ سال دنبال کرده و همین آن را به یکی از بزرگترین مطالعات در مورد رابطه بین پیری زیستی و خطر زوال عقل تبدیل می‌کند.

سن زیستی چیست و چرا اهمیت دارد؟

برخلاف سن تقویمی شما و تعداد شمع‌های روی کیک تولدتان، سن زیستی نشان می‌دهد که بدن شما با چه سرعتی در سطح سلولی و سیستمیک در حال پیر شدن است. دانشمندان می‌توانند این را با بررسی نشانگرهای زیستی در خون و سایر اندازه‌گیری‌های بالینی محاسبه کنند.

برای این تحقیق، دانشمندان از دو روش محاسبه سن زیستی مختلف استفاده کردند. روش اول که KDM-BA نام دارد، اندازه‌گیری‌هایی از جمله عملکرد ریه، فشار خون، کلسترول، عملکرد کلیه و نشانگرهای التهاب را با هم ترکیب می‌کند. روش دوم که PhenoAge نام دارد، از فاکتورهای موجود در خون از جمله سطح گلوکز، تعداد سلول‌های ایمنی و نشانگرهای التهاب استفاده می‌کند.

وقتی سن زیستی شما از سن تقویمی‌تان بیشتر می‌شود، دانشمندان آن را پیری تسریع‌شده می‌نامند. حدود ۱۶ درصد از شرکت‌کنندگان با استفاده از روش KDM-BA، پیری تسریع‌شده را نشان دادند، در حالی که ۳۲ درصد با محاسبه PhenoAge پیری تسریع‌شده را نشان دادند.

چگونه پیری تسریع‌شده بر خطر زوال عقل تاثیر می‌گذارد

در طول دوره مطالعه، ۴۷۷۰ شرکت‌کننده به زوال عقل مبتلا شدند. وقتی محققان پایین‌ترین و بالاترین چارک‌های پیری زیستی را با هم مقایسه کردند، دریافتند افرادی که بیشترین پیری تسریع‌شده را داشتند، خطر زوال عقل به طور قابل توجه بالاتری داشتند.

به ازای هر افزایش در میزان پیری زیستی، خطر زوال عقل برای افرادی که با روش KDM-BA سن زیستی آنها اندازه‌گیری شده بود، ۱۴ درصد و برای افرادی که با PhenoAge سن زیستی آنها اندازه‌گیری شده بود، ۱۵ درصد افزایش یافت.

محققان از زیرمجموعه‌ای از شرکت‌کنندگان MRI مغزی انجام دادند و کشف کردند که پیری زیستی تسریع‌شده با کاهش گسترده ساختار مغز مرتبط است.

افراد با سن زیستی بالا، کاهش حجم ماده خاکستری در مناطق متعدد مغز، کاهش ضخامت قشر مغز و کوچک‌تر شدن سطح مغز را نشان دادند. تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که این تغییرات مغزی بین ۶.۶ تا ۱۸ درصد از رابطه بین پیری زیستی و زوال عقل را توضیح می‌دهند.

ژن‌ها، جمعیت‌شناسی و عوامل خطر ترکیبی

این مطالعه همچنین بررسی کرد که چگونه عوامل خطر ژنتیکی با پیری زیستی تعامل دارند. حاملان گونه ژن APOE ε۴، قوی‌ترین عامل خطر ژنتیکی شناخته شده برای زوال عقل را نیز داشتند و در مقایسه با افراد غیرحامل با کمترین شتاب سن زیستی، بیش از چهار برابر در معرض خطر زوال عقل بودند.