تاریخ:
وزرای دولت رئیسی، هر سه هفته یک بار جلسه دارند 
درس چهل و هشت
علت خواب رفتن و بیحسی دست و پا؛ چه زمانی باید نگران باشیم؟
خوابرفتن دست و پا، یا بیحسی موقت اندامها، پدیدهای آشنا که هرچند معمولاً بیخطر است، پشت آن سازوکارهای جالب و دقیقی نهفتهاند.
تقریباً همه ما این موقعیت را تجربه کردهایم: فیلم تمام میشود، چراغها روشن میشوند، بدنتان را کمی جابهجا میکنید و ناگهان متوجه میشوید ساق پایتان بیحس شده است و به فرمانتان پاسخ نمیدهد. چه اتفاقی افتاده است؟ خوشبختانه جای نگرانی نیست. این خوابرفتن یا بیحسی موقتی، پدیدهای طبیعی است که به دلیل اختلال کوتاهمدت در جریان پیامهای عصبی رخ میدهد.
علت خوابرفتن اندامها چیست؟
به گزارش زومیت، دلیل بیحسشدن بازوها، پاها، دستها یا کف پاها ساده است: اعصاب. این امر منطقی به نظر میرسد، چون وقتی حس از بین میرود، معمولاً مشکل از ساختارهایی است که حس را منتقل میکنند. بااینحال، بسیاری از افراد به اشتباه فکر میکنند این حالت بهدلیل کاهش جریان خون ایجاد میشود.
زکری گیلن، استادیار فیزیولوژی ورزش در دانشگاه ایالتی میسیسیپی، در مقالهای در سال ۲۰۲۱ بیان کرده است: «برخی تصور میکنند وقتی خون که مواد مغذی را در بدن حمل میکند، به پا نرسد، آن بخش از بدن حس خود را از دست میدهد، اما این درست نیست.»
این بیحسی که اصطلاح علمی آن پارستزی است، بیشتر به دلیل فشردهشدن اعصاب رخ میدهد که معمولاً نتیجه وضعیت نشستن یا قرارگیری بدن است. میتوان آن را به فشردن شلنگ آب تشبیه کرد، با این تفاوت که بهجای جریان آب، اینجا جریان اطلاعات عصبی درباره وضعیت بدن متوقف میشود.
گیلن توضیح میدهد: «هر بار که میخواهید حرکتی انجام دهید، مغز سیگنالهایی به عضلات میفرستد تا آنها را بهدرستی به حرکت درآورد. اگر مغز نتواند با عضله یا گروهی از عضلات ارتباط برقرار کند، اتفاقات عجیبی از جمله همین حس خوابرفتن بخشی از بدن رخ خواهد داد.»
اگر اندام بهطور کامل بیحرکت یا شل شود، باز هم دلیل اصلی همان است: اعصاب تحت فشار قرار گرفتهاند و سیگنالها عبور نمیکنند. در این حالت، آن حس سوزنسوزنشدن که هنگام تغییر وضعیت احساس میکنید، درحقیقت نشانهای مثبت است و به معنای آن است که مسیر پیام عصبی دوباره باز شده و سلولهای عصبی در حال بازیابی فعالیت خود هستند. وقتی اعصاب دوباره فعال میشوند، ممکن است مدتی تحریکپذیر باشند و پیامها را بهطور خودبهخود ارسال کنند ولی این مرحله موقتی است و نشانه بازگشت عملکرد طبیعی عصب است.
اغلب، خوابرفتن اندامها بیخطر است و معمولاً هم ظرف مدت کوتاهی برطرف میشود. گیلن میگوید: «در بیشتر موارد، خوابرفتن موقتی و بیاهمیت است و حتی ممکن است چند دقیقه بعد فراموش کنید چنین اتفاقی افتاده است.»
آیا باید نگران بود؟
گاهی بیحسی یا حسهای غیرعادی میتواند نشانه نوروپاتی یعنی آسیب یا اختلال در اعصاب محیطی باشد. بیش از ۱۰۰ علت مختلف برای این وضعیت وجود دارد و حدود ۲۰ میلیون نفر را درگیر میکند. بهگفتهی رابرت شمرلینگ، استاد ارشد در انتشارات سلامت هاروارد، دیابت شایعترین علت شناساییشده نوروپاتی محیطی است و در حدود یکسوم موارد دیده میشود. گاهی بیحسی اولین نشانه ابتلای فرد به دیابت است.
همچنین، بیماریهای کبد، کلیه یا تیروئید، بیماریهای عروقی (که خونرسانی به عصب را مختل میکنند)، کمبود مواد مغذی مانند ویتامین B12 و حتی مصرف بیشازحد یا کمبود ویتامین B6 میتوانند عامل باشند. برخی داروها، سموم فلزی مانند سرب یا جیوه و الکل نیز از علل مهم هستند.
الکل نهتنها بهطور مستقیم به اعصاب آسیب میزند، بلکه با اختلال در جذب مواد مغذی و تغذیه نامناسب، خطر نوروپاتی را افزایش میدهد. تقریباً نیمی از افرادی که مصرف مزمن و سنگین الکل دارند، درجاتی از بیحسی را تجربه میکنند.
در موارد خاص، حالت موسوم به فلج شب شنبه (Saturday Night Palsy) رخ میدهد: فرد براثر مستی در وضعیتی میخوابد که یک عصب تحت فشار طولانیمدت قرار میگیرد و چون در خواب بیدار نمیشود، بیحسی یا فلج اندام ممکن است روزها یا هفتهها باقی بماند.
درمان و پیشگیری
اگر بیحسی بهسرعت برطرف نشود یا همراه با مشکلاتی در راهرفتن یا گرفتن اشیاء باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد. اما در بیشتر موارد، خوابرفتن اندام به دلیل فشردگی موقتی عصب است و نیاز به درمان خاصی ندارد. گاهی هنگام نشستن طولانی یا خوابیدن در وضعیت نامناسب، به ناگزیر این حالت را تجربه کنیم.
خوشبختانه بیحسی دست و پا بهراحتی رفع میشود: به محض حرکتدادن اندام، فشار از روی عصب برداشته میشود، اعصاب بیدار میشوند و حس سوزنسوزن ظاهر میشود. این حس ظرف چند دقیقه ناپدید میشود و عملکرد طبیعی بازمیگردد.
لینک کوتاه: کپی لینک
آقای صداوسیما ؛ تمام کنید این چرخه تولید گرانترین برنامههایی که کسی نمیبیند ستاره آبیپوشان در ایستگاه پنجاه؛ نگاهی به کارنامه فرهاد مجیدی ثبت رکورد تولید ۸۰ میلیارد کیلوواتساعت برق در نیروگاه بوشهر سنگ مزار عنایت بخشی سرانجام نصب شد (عکس) هشدار سپاه به شناورهای متخلف در تنگه هرمز قالیباف: دوران تهدید بیهزینه ایران به پایان رسیده است خشم تصویرگران از مارتین اسکورسیزی به دلیل همکاری با یک شرکت هوش مصنوعی مردم فقیرتر شده اند ، این همه نهاد و بنیاد ثروتمند نمی خواهند کاری برای نیازمندان کنند؟! پیشنهاد تورنمنت سه جانبه برای حل چالش معرفی نماینده ایران در آسیا کنایه نبویان به موافقان توافق؛ خدا بیدارتان کند اتابک: اجازه توقف تولید را نمیدهیم حمایت نیما نکیسا از لیست تیم ملی در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ ؛ سنوسال در فوتبال معنایی ندارد کشف انبار بزرگ تخممرغهای فاسد در شهرستان ری قهرمانی یاسمن یزدانی در مسابقات ۱۰۰۰ امتیازی تنیس بانوان اطلاعیه شماره ۱ ستاد بزرگداشت رهبر شهید انقلاب: گمانهزنیهای رسانهای درباره مراسم تشییع فاقد اعتبار است