.png "عصر ایران")
۲۰ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۶:۴۲
موج برکناری زنان متخصص در میراث فرهنگی ایران / غیر متخصصین همچنان بر صندلی قدرت نشستهاند 
درس هفدهم
معادل فارسی «فلاسک» خندهدار است؟
«دمابان» از واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در برابر واژه «فلاسک» به تصویب رسیده است بهعنوان ظرف دوجدارهای که دمای محتویات درون خود را ثابت نگه دارد.
«دمابان» بهعنوان معادل واژه «فلاسک» مصوب شده است؛ واژهای که در میان گویشوران زبان فارسی چندان جا نیفتاده است.
به گزارش ایسنا، «دمابان» از واژههای مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در برابر واژه «فلاسک» به تصویب رسیده است بهعنوان ظرف دوجدارهای که دمای محتویات درون خود را ثابت نگه دارد.
سمانه ملکخانی، پژوهشگر زبان فارسی در یادداشتی درباره این واژه نوشته است: «دمابان» (در برابر فلاسک: flask) سالهاست که زمینهساز خندههای زورکی است. ببینیم آیا این برابرگذاری تنها در زبان ما مسخره است یا در زبانهای دیگری هم ممکن است استعداد پیشرفت (!) داشته باشد.
فلاسک انگلیسی، از ریشهای نامشخص، احتمالاً لاتین، بهمعنی «بشکه» و «ظرف» است. برخی نیز آن را از ریشۀ ژرمنی (Germanic) دانستهاند که در آن صورت معنی «پوشش بطری بافتهشده از کاه» را میدهد.
در زبان عربی هم آن را «کظیمة» نامیدهاند که از ریشۀ «کظم» بهمعنی «بروز ندادن» و «نگهداشتن» و «فروخوردن» است. حتی در مواردی برابر «قارورة» برای آن بهکار رفته است، بهمعنای «شیشه»، «ظرف» و «بطری». در زبانهایی مانند روسی، ایتالیایی، ترکی، و اردو نیز، با تلفظها و نگارشهای مختلف، از وامواژۀ Thermos (در اصلْ نام ویژند) استفاده شده که معنی «گرما» و «حرارت» دارد (حالآنکه «دمابان» گزینهای دقیقتر است). پس، اگر بنا بر تمسخر باشد، این واژهها هم میتوانند زمینهساز این منظور باشند و اگر آنها مضحک نیستند دلیلی برای مسخره بودن واژۀ فارسی هم نیست.
پسوند «-بان» در «دمابان» نمایانگر معنای «حفاظت»، «نگاهبانی» و «پایش»، و «مهارکردن» است؛ مثل «بادبان» (که برای مهار باد استفاده میشود)، «گرمابان» (به دو معنای گرمابه و استاد حمامی، برای حفاظت از گرمای حمام و ادارۀ امور حمام)، و «سایهبان» (برای حفاظت در برابر آفتاب). کار «دمابان» نیز حفظ دمای مواد درون خود است.
تصور کنیم که اگر سالها پیش، بدون اینکه نامی از فرهنگستان برده شود، این واژه را در تبلیغات تلویزیون یا بر روی تابلوهای تبلیغاتی سطح شهر میدیدیم، آیا بازهم به نظرمان خندهدار بود یا مشکل ما تنها عنوان «فرهنگستان» است؟
لینک کوتاه: کپی لینک
استعفای سفیر نروژ پس از افشای ارتباط با جفری اپستین سرانه مصرف عسل در ایران حدود ۱۳۰۰ گرم در سال است تست پرواز مدل های جدید سوخو-57 (فیلم) قوه قضائیه ادعای صدور حکم اعدام برای یک ورزشکار را تکذیب کرد گرانی بیرویه لوازم خانگی؛ آیا ارز تکنرخی مقصر است؟ پیشبینی سازمان ملل از بهبود شرایط اقتصادی ایران در ۲۰۲۶ معاون اجرایی رئیسجمهور: نمیتوان نسلی را پرورش داد که از رایانه، هوش مصنوعی و روشهای مدرن آموزشی فاصله داشته باشد ایرلاینها دیگر اجازه سوختگیری در کوبا ندارند اعلام آمادگی عمان برای سرمایهگذاری در منطقه آزاد چابهار ورودی سدها تقریباً با خروجی آنها برابر است بازار مسکن؛ تثبیت قیمت یا جهش دوباره؟ سود عقود مشارکتی از مالیات معاف است رئیس دیوان عالی کشور: انقلاب اسلامی بزرگترین نعمت الهی برای ملت ایران است کودک آزاری و اختلافات حاد خانوادگی عمده علت تماسها با اورژانس اجتماعی آمار تولید خرما در کشور؛ رشد یا ثبات؟
اخبار و تحلیل های ترکیه