فرو ریختن بهمن از یخچال طبیعی در شمال پاکستان 
درس چهل و هشت
آلودگی هوا؛ دشمن خاموش مغز و سلامت روان/ ذرات معلق، عامل کاهش تمرکز و افزایش افسردگی
آلودگی هوا روی حالت روحی و خلقوخو اثر منفی میگذارد. التهاب مغز و اختلال در انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین میتواند باعث افزایش اضطراب، افسردگی، بیحوصلگی و کاهش انگیزه شود.
روزنامه اطلاعات نوشت: آلودگی هوا فقط ریهها و قلب را درگیر نمیکند؛ یکی از نگرانکنندهترین اثرات آن، آسیب به مغز و عملکرد ذهنی است. ذرات ریز معلق که از دود خودروها، کارخانجات و سوختهای فسیلی تولید میشوند، آنقدر کوچکاند که میتوانند از طریق جریان خون یا حتی همان لحظه تنفس، وارد سیستم عصبی شوند.
این ذرات پس از ورود به مغز، موجب التهاب عصبی میشوند؛ حالتی که سلولهای مغزی را تحت فشار قرار میدهد و توان پردازش و ارتباط بین نورونها را کاهش میدهد. یکی از مهمترین اثرات آلودگی هوا، کاهش تمرکز و حافظه است.
مطالعات متعدد نشان دادهاند افرادی که در شهرهای آلوده زندگی میکنند، در تستهای شناختی عملکرد ضعیفتری دارند.
ذهن آنها سریعتر خسته میشود، توان تصمیمگیری کاهش مییابد و حتی توانایی انجام کارهای پیچیده تحت تأثیر قرار میگیرد. قرارگیری طولانیمدت در معرض هوای آلوده میتواند روند پیرشدن مغز را سرعت ببخشد و حتی خطر ابتلا به بیماریهایی مانند آلزایمر را افزایش دهد.
همچنین آلودگی هوا روی حالت روحی و خلقوخو اثر منفی میگذارد. التهاب مغز و اختلال در انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین میتواند باعث افزایش اضطراب، افسردگی، بیحوصلگی و کاهش انگیزه شود. به همین دلیل، در روزهای آلوده، بسیاری از افراد احساس سنگینی ذهنی، سردرد و بیدلیل کلافگی دارند.
نکته مهم این است که کودکان و سالمندان به دلیل حساسیت بیشتر مغز، بیش از دیگران آسیب میبینند. در کودکان، آلودگی هوا میتواند باعث کندی رشد شناختی، اختلال در یادگیری و مشکلات توجه شود. به طور کلی، آلودگی هوا دشمن پنهان ذهن است. با کاهش قرارگیری در هوای آلوده، استفاده از ماسک مناسب، تقویت تغذیه مفید برای مغز و تهویه مناسب خانه میتوان بخشی از این آسیب را کاهش داد.
سبزیجات سبز تیره مثل اسفناج، برگ چغندر و جعفری نیز غنی از فولات، ویتامین K، لوتئین و آنتیاکسیدانها هستند که همه در حفظ سلامت مغز نقش دارند. همچنین ماهی سالمون، ساردین و انواع ماهیهای چرب، از بهترین منابع امگا–۳ هستند و تأثیر مستقیم بر رشد و ترمیم نورونها دارند.
مصرف کاکائوی تلخ، زغالاخته، توتفرنگی و انگور بنفش نیز در این روزهای آلوده می تواندبه تقویت حافظه کمک کند.
