فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۵۹۱۷۵
تاریخ انتشار: ۰۷:۴۲ - ۰۹-۰۲-۱۴۰۵
کد ۱۱۵۹۱۷۵
انتشار: ۰۷:۴۲ - ۰۹-۰۲-۱۴۰۵

خوابیدن با یک چشم باز؛ راز عجیب خواب تک نیمکره ای

پرنده
نیمکره چپ مغز به خواب می رود و چشم راست بسته می شود. در همین حال، نیمکره راست بیدار می ماند و مراقب مسیر، باد و شکارچیان است. پس از مدتی، جای این دو عوض می شود.

عصر ایران - تصور کنید مجبور باشید برای رفتن به یک سفر طولانی، 10 ماه مداوم بدوید، غذا بخورید و حتی بخوابید، بدون اینکه لحظه ای بایستید. برای ما انسان ها این یک کابوس است، اما برای برخی پرندگان این یک سبک زندگی معمولی است.

پرسشی که سال ها ذهن زیست شناسان را درگیر کرده بود این بود: مگر می شود موجودی زنده باشد و نخوابد؟ پاسخ این معما در یکی از پیچیده ترین توانایی های مغزی پرندگان نهفته است.

خواب تک نیمکره ای؛ بیدار خواب آلود!

پرندگان مهاجر مثل ما به تختخواب نیاز ندارند. آن ها از قابلیتی به نام خواب تک نیمکره ای استفاده می کنند. سیستم کارکرد مغز آن ها در زمان سفر به این صورت است:

نیمکره چپ مغز به خواب می رود و چشم راست بسته می شود.

در همین حال، نیمکره راست بیدار می ماند و مراقب مسیر، باد و شکارچیان است.

پس از مدتی، جای این دو عوض می شود.

این یعنی پرنده هم زمان هم خواب است و هم بیدار! این توانایی به آن ها اجازه می دهد در سفرهای چند هزار کیلومتری روی اقیانوس ها، بدون نیاز به جزیره یا ساحل، مغز خود را بازسازی کنند.

بادخورک ها؛ موجوداتی که با زمین قهر کرده اند

بادخورک معمولی در حال پرواز

اگر بخواهیم مدال طلای پرواز را بدهیم، قطعا به «بادخورک معمولی» (Common Swift) می رسد. تحقیقات دانشگاه لوند سوئد ثابت کرده که این پرنده می تواند تا 10 ماه را بدون لمس کردن زمین در هوا سپری کند. آن ها در آسمان:

غذا می خورند: حشرات معلق در هوا را شکار می کنند.

می نوشند: در حین پرواز روی سطح آب، جرعه ای برمی دارند.

جفت گیری می کنند: حتی پیچیده ترین رفتارهای زیستی شان هم در ارتفاعات رخ می دهد.

تنها زمانی که این پرنده ها را روی زمین یا صخره ها می بینید، فصل تولیدمثل و نگهداری از جوجه هاست. پاهای آن ها آن قدر کوتاه است که اگر روی زمین بیفتند، بلند شدن دوباره برایشان یک چالش بزرگ خواهد بود.

چرت های چند ثانیه ای در اوج

سینه بادکنک در حال پرواز

اما خواب عمیق (REM) چه می شود؟ تحقیقات روی «سینه بادکنک» (Frigatebird) نشان داده که این پرندگان وقتی به جریان های هوایی پایدار می رسند، برای لحظاتی (گاهی فقط 10 ثانیه) هر دو نیمکره مغزشان را خاموش می کنند. آن ها در حالت گلاید یا سر خوردن روی هوا، چرت های فوق کوتاهی می زنند که مجموع آن ها در طول شبانه روز به ندرت به یک ساعت می رسد.

جالب است بدانید این پرنده ها وقتی به مقصد می رسند و روی زمین مستقر می شوند، مانند ما که بعد از یک سفر طولانی به خواب سنگین می رویم، ساعت ها می خوابند تا کسری خواب آسمانی شان را جبران کنند.

گردآوری و ترجمه: محمد مهدی حیدرپور

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
captcha
ژاله صامتی: گزینه مناسبی برای جنس مخالف نبودم نیوشا ضیغمی: هم نامهربونی هم آفت جونی هم با دیگرونی رسوایی رابطه نامشروع گذشته نتانیاهو مجددا رو شد حمله هوایی رژیم صهیونیستی به لبنان ترامپ: پوتین به دنبال حمله به ناتو نیست موافقت آمریکا با فروش مهمات تهاجمی به عربستان به ارزش ۵ میلیارد دلار فوت ۳ جوان در تصادف دو موتور در جاده یزد_کرمان ادعای ترامپ در مورد ایران: ممکن است خیلی زود به کوه کلنگ حمله کنیم بانک ترکیه ای: علیه تحریم های آمریکا اقدام قانونی خواهیم کرد هشدار اروپا درباره غزه؛ اتحادیه اروپا کوچ اجباری فلسطینی‌ها را رد کرد وقوع انفجارهای شدید در آسمان پایگاه الازرق اردن علم‌‌ الهدی: کسی با مذاکره و فعالیت دیپلماسی مخالف نیست/ مسئله این است که آیا مذاکرات و دیپلماسی باید تابع میدان باشد یا میدان باید خود را با مذاکرات هماهنگ کند؟ سخنگوی دولت: هر کس مرا نقد کند، حتماً به او تلفن می‌زنم/ اگر وفاق پزشکیان نبود، مسائل انباشته کشور حل نمی‌شد/ پزشکیان توانست طائب و ظفرقندی را در یک قاب بنشاند قالیباف: ایران از ایده چین برای ایجاد معماری امنیتی جدید در منطقه استقبال می‌کند کاخ ورسای؛ از زاویه ای کمتر دیده‌شده (+عکس)