تاریخ:
چقدر میتوانیم قد کودکمان را تغییر دهیم؟ 
درس نود و دو
خوابیدن با یک چشم باز؛ راز عجیب خواب تک نیمکره ای
نیمکره چپ مغز به خواب می رود و چشم راست بسته می شود.
در همین حال، نیمکره راست بیدار می ماند و مراقب مسیر، باد و شکارچیان است.
پس از مدتی، جای این دو عوض می شود.
عصر ایران - تصور کنید مجبور باشید برای رفتن به یک سفر طولانی، 10 ماه مداوم بدوید، غذا بخورید و حتی بخوابید، بدون اینکه لحظه ای بایستید. برای ما انسان ها این یک کابوس است، اما برای برخی پرندگان این یک سبک زندگی معمولی است.
پرسشی که سال ها ذهن زیست شناسان را درگیر کرده بود این بود: مگر می شود موجودی زنده باشد و نخوابد؟ پاسخ این معما در یکی از پیچیده ترین توانایی های مغزی پرندگان نهفته است.
خواب تک نیمکره ای؛ بیدار خواب آلود!
پرندگان مهاجر مثل ما به تختخواب نیاز ندارند. آن ها از قابلیتی به نام خواب تک نیمکره ای استفاده می کنند. سیستم کارکرد مغز آن ها در زمان سفر به این صورت است:
نیمکره چپ مغز به خواب می رود و چشم راست بسته می شود.
در همین حال، نیمکره راست بیدار می ماند و مراقب مسیر، باد و شکارچیان است.
پس از مدتی، جای این دو عوض می شود.
این یعنی پرنده هم زمان هم خواب است و هم بیدار! این توانایی به آن ها اجازه می دهد در سفرهای چند هزار کیلومتری روی اقیانوس ها، بدون نیاز به جزیره یا ساحل، مغز خود را بازسازی کنند.
بادخورک ها؛ موجوداتی که با زمین قهر کرده اند
اگر بخواهیم مدال طلای پرواز را بدهیم، قطعا به «بادخورک معمولی» (Common Swift) می رسد. تحقیقات دانشگاه لوند سوئد ثابت کرده که این پرنده می تواند تا 10 ماه را بدون لمس کردن زمین در هوا سپری کند. آن ها در آسمان:
غذا می خورند: حشرات معلق در هوا را شکار می کنند.
می نوشند: در حین پرواز روی سطح آب، جرعه ای برمی دارند.
جفت گیری می کنند: حتی پیچیده ترین رفتارهای زیستی شان هم در ارتفاعات رخ می دهد.
تنها زمانی که این پرنده ها را روی زمین یا صخره ها می بینید، فصل تولیدمثل و نگهداری از جوجه هاست. پاهای آن ها آن قدر کوتاه است که اگر روی زمین بیفتند، بلند شدن دوباره برایشان یک چالش بزرگ خواهد بود.
چرت های چند ثانیه ای در اوج
اما خواب عمیق (REM) چه می شود؟ تحقیقات روی «سینه بادکنک» (Frigatebird) نشان داده که این پرندگان وقتی به جریان های هوایی پایدار می رسند، برای لحظاتی (گاهی فقط 10 ثانیه) هر دو نیمکره مغزشان را خاموش می کنند. آن ها در حالت گلاید یا سر خوردن روی هوا، چرت های فوق کوتاهی می زنند که مجموع آن ها در طول شبانه روز به ندرت به یک ساعت می رسد.
جالب است بدانید این پرنده ها وقتی به مقصد می رسند و روی زمین مستقر می شوند، مانند ما که بعد از یک سفر طولانی به خواب سنگین می رویم، ساعت ها می خوابند تا کسری خواب آسمانی شان را جبران کنند.
گردآوری و ترجمه: محمد مهدی حیدرپور
لینک کوتاه: کپی لینک
از سنگ کلیه تا سنگ لوزه؛ تمام تودههای سختی که در بدن انسان تشکیل میشوند کشف ارتباط یک آنتیبیوتیک رایج با افزایش خطر مرگ! ژست دختر نوجوان ایرانی با قلیان؛ 145 سال قبل معجزه این میوهها برای کلیه؛ ۸ میوه مفید و ۶ میوه مضر برای کلیه گروهی که در اسراییل سربازی نمی روند و خرج آنها را زنانشان میدهند/ با تهدید جدی اقتصاد اسراییل آشنا شوید شهرزاد عبدالمجید: عاشق دروغین، پول را به من ترجیح داد برخی از مهمترین نظریات در مورد مسئله فلسفی «ذهن و بدن» قانون جنجالی گراهام به میز ترامپ رسید آمریکا در مورد دوره پس از جنگ ایران با سران کشورهای عربی جلسه میگذارد/ ادعای ترامپ : ایران میخواهد توافق کند/ رییس جهور آمریکا به نتانیاهو هنوز وقت دیدار نداده نخود در برابر لوبیا سفید؛ کدام برای سلامت بدن مفیدتر است؟ تلهپورت اولین تصویر از طریق ۱۰۰ کانال کوانتومی ژست مرد قاجاری در کنار دو دختر نوجوانش؛ 145 سال قبل سوراخ کوچک کنار وبکم لپتاپ دقیقا چیست؟ کلاشنیکف پرنده، یک جنگنده افسانهای / ساده، ارزان و سرسخت است کشف راز تکاملی افعی شاخدار ایران؛ مار شگفتانگیزی که روی دمش عنکبوت دارد(+عکس)