عصرایران- فشار یا گیر افتادن عصب زمانی رخ می دهد که بافت های اطراف مانند استخوان، غضروف، عضله، رباط یا بافت متورم به یک عصب فشار وارد کنند. این وضعیت می تواند در نقاط مختلف بدن از جمله گردن، کمر، مچ دست، آرنج و پاها ایجاد شود و بسته به عصب درگیر، علائمی مانند درد، گزگز، بی حسی یا ضعف ایجاد کند.
در بسیاری از موارد خفیف، علائم با برطرف شدن عامل فشار و مراقبت مناسب به تدریج بهتر می شوند. با این حال، علائم مداوم یا ضعف عضلانی نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
یکی از نشانه های شایع تحریک یا فشار روی عصب، احساس گزگز یا سوزن سوزن شدن است. ممکن است فرد احساس کند بخشی از دست، بازو، پا یا انگشتان او خواب رفته است.
این حالت می تواند در مسیر عصب انتشار پیدا کند. برای مثال، فشار روی یکی از ریشه های عصبی گردن ممکن است علاوه بر گردن، باعث گزگز یا بی حسی در دست و انگشتان شود.
فشار روی عصب می تواند احساس طبیعی لمس، درد یا دما را در ناحیه ای که آن عصب کنترل می کند کاهش دهد. این بی حسی ممکن است در دست، انگشتان، پا یا بخش هایی از بازو و ساق احساس شود.
بی حسی موقتی پس از قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب، مانند تکیه دادن طولانی روی دست یا قرار گرفتن پا در وضعیت خاص، معمولا پس از تغییر وضعیت برطرف می شود. اما بی حسی بدون علت مشخص یا بی حسی مداوم باید بررسی شود.
درد ناشی از تحریک عصب می تواند شکل های مختلفی داشته باشد؛ از درد تیز و سوزشی گرفته تا درد تیرکشنده یا احساس شبیه شوک الکتریکی.
محل احساس درد نیز لزوما محل اصلی فشار روی عصب نیست. هنگامی که یک ریشه عصبی در ستون فقرات تحت فشار قرار می گیرد، درد می تواند در امتداد مسیر همان عصب به دست یا پا انتشار پیدا کند. سیاتیک نمونه شناخته شده ای از این وضعیت است که می تواند با درد، گزگز یا بی حسی در مسیر کمر، باسن و پا همراه باشد.
اگر عصب حرکتی تحت فشار قرار بگیرد، ممکن است عضلاتی که از آن عصب پیام دریافت می کنند ضعیف شوند. در این شرایط فرد ممکن است در گرفتن اشیا، بالا آوردن دست یا پا، راه رفتن یا انجام برخی حرکات روزمره با مشکل مواجه شود.
ضعف عضلانی به ویژه اگر جدید، رو به افزایش یا قابل توجه باشد، اهمیت بیشتری دارد و باید توسط پزشک ارزیابی شود.
خواب رفتن گاه به گاه یک دست یا پا، به ویژه زمانی که علت آن وضعیت نامناسب بدن باشد، معمولا با تغییر وضعیت برطرف می شود. فشار کوتاه مدت روی یک عصب می تواند چنین احساسی ایجاد کند.
اما اگر یک اندام بدون علت مشخص و به طور مکرر خواب برود، یا این حالت با درد، بی حسی یا ضعف همراه باشد، بهتر است علت آن بررسی شود. البته تکرار این علائم همیشه به معنای گیر افتادن عصب نیست و مشکلات دیگری نیز می توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
اگر گزگز، بی حسی یا درد ماندگار است، مرتب تکرار می شود یا به تدریج شدت می گیرد، بهتر است علت آن مشخص شود.
ضعف عضلانی جدید یا قابل توجه، بی حسی ناگهانی، مشکل در راه رفتن یا از دست دادن کنترل ادرار و مدفوع از علائمی هستند که به ارزیابی پزشکی سریع نیاز دارند. این نشانه ها، به ویژه اگر ناگهانی ایجاد شوند، نباید بدون بررسی به فشار روی یک عصب نسبت داده شوند.
تشخیص علت علائم بر اساس محل و الگوی آن ها، معاینه پزشکی و در صورت نیاز آزمایش هایی مانند تصویربرداری یا نوار عصب و عضله انجام می شود.
این مطلب صرفا برای افزایش آگاهی است و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشکی نیست. در صورت داشتن علائم مداوم، شدید یا جدید، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید و پیش از مصرف دارو یا مکمل، تغییر دوز آن ها یا استفاده درمانی از روش های مختلف، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.