عصرایران- بسیاری از بیماری ها با درمان مناسب بهبود پیدا می کنند، اما بعضی از آن ها در شرایط خاص می توانند به عوارض جدی و حتی مرگ منجر شوند. سن، وضعیت سیستم ایمنی، بیماری های زمینه ای، دسترسی به درمان و زمان تشخیص در شدت بیماری نقش دارند.
البته خطرناک بودن یک بیماری به این معنا نیست که هر فرد مبتلا در معرض مرگ قرار دارد. آگاهی از علائم هشداردهنده، واکسیناسیون و مراجعه به موقع به پزشک می تواند از بسیاری از عوارض پیشگیری کند.
مالاریا بیماری انگلی است که عمدتا از طریق نیش پشه آلوده منتقل می شود. تب، لرز، سردرد و ضعف از علائم آن هستند. در صورت تشخیص دیرهنگام، بیماری می تواند به کم خونی شدید، اختلال عملکرد اندام ها و مرگ منجر شود. تشخیص و درمان سریع، به ویژه در کودکان و زنان باردار، اهمیت زیادی دارد.
آنفلوآنزا یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی است که می تواند با تب، سرفه، بدن درد و خستگی همراه باشد. بیشتر افراد بهبود می یابند، اما سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری های مزمن بیشتر در معرض عوارضی مانند ذات الریه هستند. واکسیناسیون سالانه برای گروه های توصیه شده، خطر ابتلا به بیماری شدید را کاهش می دهد.
آسم بیماری مزمن مجاری تنفسی است که موجب التهاب و تنگ شدن راه های هوایی می شود. حمله شدید آسم ممکن است تنفس را به شدت دشوار کند و در صورت درمان نشدن، جان بیمار را به خطر بیندازد. استفاده صحیح از داروهای تجویز شده و داشتن برنامه مشخص برای کنترل حملات اهمیت دارد. تنگی نفس شدید یا ناتوانی در صحبت کردن به دلیل کمبود هوا، نیازمند کمک اورژانسی است.
هپاتیت ب عفونت ویروسی کبد است که ممکن است کوتاه مدت یا مزمن باشد. عفونت مزمن در برخی افراد به سیروز و سرطان کبد منجر می شود. واکسن هپاتیت ب از راه های موثر پیشگیری است. آزمایش و پیگیری پزشکی به تشخیص عفونت و کاهش خطر عوارض کمک می کند.
سفلیس یک عفونت باکتریایی است که معمولا از طریق تماس جنسی منتقل می شود. این بیماری در مراحل اولیه قابل درمان است، اما در صورت بی توجهی ممکن است سال ها در بدن باقی بماند و به قلب، مغز و دستگاه عصبی آسیب برساند. تشخیص زودهنگام، درمان آنتی بیوتیکی مناسب و بررسی شرکای جنسی در موارد لازم اهمیت دارد.
عفونت های دستگاه ادراری می توانند مثانه یا کلیه ها را درگیر کنند. سوزش ادرار، تکرر ادرار و درد زیر شکم از علائم احتمالی هستند. اگر عفونت به کلیه ها گسترش یابد، ممکن است باعث عفونت شدید و سپسیس شود. تب همراه با درد پهلو، استفراغ یا بدحالی قابل توجه، به ارزیابی پزشکی سریع نیاز دارد.
برونشیت حاد معمولا در پی عفونت های تنفسی ایجاد می شود و با سرفه همراه است. بیشتر موارد حاد خود محدود شونده هستند و علت آن ها ویروسی است؛ بنابراین آنتی بیوتیک برای همه بیماران لازم نیست. در مقابل، برونشیت مزمن بخشی از بیماری انسدادی مزمن ریه است و می تواند به مشکلات جدی تنفسی منجر شود. تنگی نفس شدید یا تشدید علائم در افراد مبتلا به بیماری ریوی باید بررسی شود.
سرماخوردگی معمولی یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی است و اغلب با آبریزش بینی، عطسه، گلودرد و سرفه خفیف همراه می شود. این بیماری در بیشتر افراد عوارض خطرناکی ایجاد نمی کند. با این حال، برخی عفونت های تنفسی می توانند موجب تشدید آسم، ذات الریه یا بدتر شدن بیماری های زمینه ای شوند. سرماخوردگی معمولی را نباید با آنفلوآنزا یا سایر عفونت های تنفسی جدی یکسان دانست.
آبله مرغان یک بیماری ویروسی مسری است که معمولا با تب و بثورات خارش دار و تاول مانند بروز می کند. بیشتر کودکان بهبود می یابند، اما در بزرگسالان، زنان باردار و افراد دارای ضعف سیستم ایمنی احتمال عوارض بیشتر است. ذات الریه و عفونت های باکتریایی پوست از عوارض احتمالی هستند. واکسیناسیون خطر ابتلا و بیماری شدید را کاهش می دهد.
زونا در اثر فعال شدن دوباره ویروس آبله مرغان در بدن ایجاد می شود. این بیماری معمولا با درد و بثورات تاولی در یک سمت بدن همراه است. درد عصبی طولانی مدت از عوارض شناخته شده آن است و در برخی موارد، به ویژه هنگام درگیری چشم، مشکلات جدی ایجاد می شود. شروع زودهنگام درمان می تواند به کاهش عوارض کمک کند.
سرخک عفونتی ویروسی و بسیار مسری است که با تب، سرفه، آبریزش بینی و بثورات پوستی شناخته می شود. این بیماری ممکن است به ذات الریه، التهاب مغز و در مواردی مرگ منجر شود. کودکان خردسال و افراد دچار سوءتغذیه یا ضعف سیستم ایمنی بیشتر در معرض عوارض هستند. واکسیناسیون از مهم ترین راه های پیشگیری است.
ذات الریه یا پنومونی عفونتی است که کیسه های هوایی ریه را درگیر می کند. باکتری ها، ویروس ها و برخی عوامل دیگر می توانند باعث آن شوند. سرفه، تب، درد قفسه سینه و تنگی نفس از علائم احتمالی هستند. سالمندان، نوزادان و افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای بیشتر در معرض عوارض شدید قرار دارند. تنگی نفس قابل توجه، گیجی یا کبودی لب ها نیازمند ارزیابی فوری است.
اسهال می تواند در اثر عفونت، آلودگی آب و غذا یا علل دیگر ایجاد شود. مهم ترین خطر در موارد شدید، از دست دادن آب و املاح بدن است؛ خطری که به ویژه برای کودکان خردسال و سالمندان جدی است. محلول خوراکی جبران آب و املاح می تواند به پیشگیری از کم آبی کمک کند. کاهش ادرار، بی حالی شدید، ناتوانی در نوشیدن مایعات یا وجود خون در مدفوع نیازمند ارزیابی پزشکی است.
فلج اطفال یک بیماری ویروسی است که می تواند دستگاه عصبی را درگیر کند. بیشتر مبتلایان علائم خفیف دارند یا بدون علامت هستند، اما در مواردی ویروس به نخاع آسیب می زند و باعث فلج می شود. درگیری عضلات تنفسی می تواند مرگبار باشد. واکسیناسیون گسترده، مهم ترین ابزار پیشگیری از این بیماری است.
سل یک بیماری باکتریایی است که اغلب ریه ها را درگیر می کند، اما ممکن است به اندام های دیگر نیز گسترش یابد. سرفه طولانی مدت، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن و گاهی خلط خونی از علائم احتمالی هستند. سل قابل پیشگیری و درمان است، اما تشخیص دیرهنگام یا مقاومت دارویی می تواند درمان را دشوار کند. سرفه طولانی مدت، به ویژه همراه با کاهش وزن یا تعریق شبانه، باید بررسی شود.
هاری یک عفونت ویروسی است که از طریق بزاق حیوان آلوده، معمولا بر اثر گازگرفتگی یا خراش آلوده، منتقل می شود. پس از بروز علائم، بیماری تقریبا همیشه مرگبار است، اما با اقدامات پیشگیرانه به موقع پس از تماس می توان از آن جلوگیری کرد. پس از گازگرفتگی، خراش یا تماس بزاق حیوان مشکوک با زخم یا مخاط، محل تماس را فورا با آب و صابون به مدت 15 دقیقه بشویید و بدون معطلی برای ارزیابی واکسن و ایمونوگلوبولین هاری به مرکز درمانی مراجعه کنید.
سیاه سرفه عفونتی باکتریایی و مسری دستگاه تنفسی است که حملات شدید و پی در پی سرفه ایجاد می کند. این بیماری برای نوزادان به ویژه خطرناک است و ممکن است باعث وقفه تنفسی، ذات الریه یا مرگ شود. واکسیناسیون و درمان مناسب، به کاهش خطر انتقال و عوارض کمک می کنند.
کزاز در اثر ورود باکتری به بدن از طریق زخم ایجاد می شود. سم این باکتری بر دستگاه عصبی اثر می گذارد و می تواند موجب گرفتگی و انقباض شدید عضلات، دشواری بلع و مشکلات تنفسی شود. واکسیناسیون و دریافت دوزهای یادآور طبق برنامه توصیه شده، از راه های اصلی پیشگیری هستند. پس از زخم های پرخطر، وضعیت واکسیناسیون باید بررسی شود.
اچ آی وی ویروسی است که به سلول های سیستم ایمنی آسیب می زند. در صورت درمان نشدن، عفونت می تواند به مرحله ایدز برسد و بدن را در برابر عفونت ها و برخی سرطان ها آسیب پذیر کند. درمان ضدویروسی می تواند تکثیر ویروس را مهار کند و به افراد مبتلا امکان زندگی طولانی و سالم بدهد. تشخیص زودهنگام و مصرف منظم دارو اهمیت دارد.
دیابت بیماری مزمنی است که با افزایش قند خون مشخص می شود. دیابت کنترل نشده می تواند به بیماری قلبی و عروقی، آسیب کلیه، اختلال بینایی و آسیب عصبی منجر شود. دیابت نوع 2 با عواملی مانند ژنتیک، سن، اضافه وزن و کم تحرکی ارتباط دارد و نمی توان آن را تنها به رژیم غذایی ناسالم نسبت داد. تشخیص به موقع، کنترل قند خون، فعالیت بدنی و پیگیری منظم پزشکی به کاهش خطر عوارض کمک می کنند.
واکسیناسیون متناسب با سن و شرایط فرد، رعایت بهداشت، ایمن بودن روابط جنسی، مصرف دارو طبق تجویز پزشک و کنترل بیماری های زمینه ای از اقدامات مهم پیشگیرانه هستند. همچنین نباید علائم هشداردهنده مانند تنگی نفس شدید، گیجی، کاهش سطح هوشیاری، کم آبی شدید یا بدتر شدن سریع وضعیت عمومی را نادیده گرفت.
این مطلب جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیست. در صورت بروز علائم شدید یا ناگهانی، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.