عصرایران- تغذیه سالم برای عملکرد دستگاه تولیدمثل و سلامت دوران بارداری اهمیت دارد. ویتامین ها و مواد معدنی در تولید سلول ها، ساخت DNA، عملکرد هورمون ها و سلامت اسپرم و تخمک نقش دارند. با این حال، شواهد علمی نشان نمی دهد که مصرف مکمل ها در همه افراد بتواند شانس بارداری را افزایش دهد یا ناباروری را درمان کند.
فولات یا ویتامین B9 برای تقسیم سلولی و ساخت DNA ضروری است. دریافت کافی این ویتامین در دوران پیش از بارداری و هفته های نخست آن، خطر برخی ناهنجاری های مغز و ستون فقرات جنین را کاهش می دهد.
به زنان در سن باروری توصیه می شود روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک دریافت کنند؛ این مقدار باید دست کم یک ماه پیش از بارداری آغاز شود. سبزیجات برگ سبز، حبوبات و مرکبات از منابع فولات هستند. اسید فولیک موجود در مکمل ها و مواد غذایی غنی شده نیز اهمیت ویژه ای دارد. مصرف دوزهای بالاتر باید با نظر پزشک انجام شود.
ویتامین B6 در واکنش های متابولیک و عملکرد عصبی نقش دارد و ویتامین B12 برای ساخت DNA و گلبول های قرمز ضروری است. کمبود این ویتامین ها می تواند سلامت عمومی را مختل کند، اما شواهد کافی برای این ادعا وجود ندارد که مصرف مکمل آن ها در افراد بدون کمبود، به طور قطعی باروری را افزایش می دهد.
ویتامین C یک آنتی اکسیدان است و در سلامت بافت ها و عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد. برخی مطالعات، ارتباط آن را با شاخص های سلامت اسپرم بررسی کرده اند، اما مشخص نیست مصرف مکمل آن به افزایش احتمال تولد نوزاد منجر شود.
ویتامین D نیز در سلامت استخوان ها، عملکرد ایمنی و فرایندهای سلولی موثر است. پایین بودن سطح این ویتامین در برخی مطالعات با مشکلات باروری ارتباط داشته، اما این ارتباط به معنای اثبات اثر مکمل ویتامین D بر افزایش شانس بارداری نیست.
روی در تولیدمثل مردان و فرایند ساخت اسپرم نقش دارد. آهن برای تولید گلبول های قرمز ضروری است و کمبود آن می تواند به کم خونی منجر شود. سلنیوم نیز در عملکرد تیروئید و سامانه های آنتی اکسیدانی بدن نقش دارد.
کمبود این مواد معدنی باید در صورت تشخیص، اصلاح شود. مصرف بیش از اندازه مکمل ها، به ویژه آهن و سلنیوم، می تواند زیان آور باشد.
کوآنزیم Q10 و برخی مکمل های آنتی اکسیدانی در پژوهش های مربوط به باروری زنان و مردان بررسی شده اند. با این حال، شواهد درباره افزایش احتمال بارداری و تولد نوزاد زنده هنوز محدود و گاه متناقض است. انجمن های تخصصی نیز فایده بالینی بسیاری از مکمل ها را برای درمان ناباروری مردان قطعی نمی دانند.
رژیم غذایی متنوع شامل سبزیجات، میوه ها، حبوبات، غلات کامل، مغزها و منابع پروتئینی می تواند به تامین مواد مغذی کمک کند. در صورت تلاش ناموفق برای بارداری، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری از مصرف خودسرانه مکمل ها دارد.
برای انتخاب مکمل و تعیین دوز مناسب، به ویژه در صورت ابتلا به بیماری زمینه ای یا مصرف دارو، با پزشک مشورت کنید. این مطلب جایگزین تشخیص و توصیه پزشکی نیست.